DĒFĬCĬO, is, fēci, fectum, ere, a. et n. Manquer, faire défaut. Syn. Desum. )( Abundo. Adv. Plane ab aliquo. Phras. 1. Viresmeæ deficiunt, mes forces m’abandonnent. Vires mihi desunt; ætate oblanguere; mature nimium et celeriter deflorescunt anni; defessus, refrigeratus membrorum vigor decidit; defluit ætas, ac velut longo intervallo viriditatem amittit; flaccescit, claudicat valetudo; labitur, consenescit, ad extremam tabem corpus venit; defluunt lassitudine vires; effluunt lassitudine, decidunt, dilabuntur; vires me deserunt; vires senescunt; hebescit virtus; per ætatem vires et ingenium defluxere; vix spiritum duco, et inter manus sociorum collabor; exarescit vigor ille mentis; hebescit ingenii acies; corporis dignitas, ac oris gratia obsolescit. Cf. [Destituo], [Debilis]. 2. Multum defecit a seipso, il a été fort infidèle à ses principes. Multum discessit a seipso, a fide, officio, mente, constantia; descivit a morum candore, a virtute; ab laudato vitæ cursu multum deflexit; in alios longe mores abivit; multum remisit de laudato virtutis studio; vix eumdem hominem dices, ita a se dissidet; parum jam constat sibi. Cf. [Dissimilis], [Muto]. 3. Defecerunt a Romanis multi populi, beaucoup de peuples abandonnèrent les Romains. Descivere, detractarunt imperium; abrupere se ab Rom. imperio; magna defectio facta est; sollicitatis ad defectionem animis rebellionis crimen late vagatum est. Provinciæ ingenio feroces ac rebellatrices aperte descivere; jugum excussere; ditioni populi Rom. se subtraxere. Cf. [Defectio], [Infidelis]. 4. Deficere a fide, perdre la foi, apostasier. Abrumpere se a recte credentium cœtu; Ecclesiæ Christi jugum excutere; ejurare avitam religionem; nuntium remittere sacris avitis; a data Christo fide desciscere; Christi sacra deserere; ad impiorum castra transfugere. Cf. [Apostata]. Usus: 1. Vires, vox, solatia me omnia deficiunt. Spes me, non voluntas deficit. Tempus me citius et dies, quam oratio deficiet (Deficit mihi aliquid, Vulg.). 2. Minuor, desum, patior, s’éclipser, s’éteindre; perdre courage. Sol, luna deficiunt. Animo non deficiam. Calor nativus me deficit. Animo et consilio non deficiam. 3. Descisco, alienus sum, quitter un parti, renoncer à une alliance. Multi ab imperio et nomine populi Romani defecere. Difficile est amicitiam manere, si a virtute defeceris. Quantum a te, a tua dignitate et constantia defecisti. Cf. [Minuo], [Defectio], [Infidelis].
DĒFĪGO, is, fixi, fixum, ere, a. Ficher, planter, enfoncer. Syn. Colloco, pono, figo, intendo, immitto. Usus: 1. Sicam in consulis corpore defigere, enfoncer un poignard dans le corps du consul. Virtutes altissimis radicibus defixæ. 2. Transl. Omnes curas in salute reipublicæ defigere. Sententiam suam in aliorum mentibus defigere, faire pénétrer son sentiment dans l’esprit des autres. In omnium fortunas oculos imprudentes spe ac cupiditate defigere.
DĒFĪNĬO, is, ivi, vel ii, ītum, ire, a. Expliquer, définir. Syn. Definitione explico, quid aliquid sit, constituo, describo. Adv. Accomodatius ad intelligentiam popularem, bene, breviter, explanatius, generaliter, uberius, presse et anguste, pressius, probe, similiter, squalidius. Usus: 1. Aliquid breviter illustrare, verbisque definire presse et anguste. Philosophorum more rem definire. 2. Metior, terminis circumscribo, complector, termino, renfermer dans des bornes, circonscrire, décrire. Mala dolore, bona voluptate definiunt Epicurei. Potestatem illi definit in quinquennium. Quam vitæ rationem teneam, mihi, quæso, definias. Optimas sibi sedes, hortosque definiunt. Illi orbes cœlestes, qui aspectum nostrum definiunt. Cf. [Termino], [Finio].
DĒFĪNĪTĒ, D’une manière précise, formellement. Syn. Aperte, finite. Usus: Lex illa definite Pompeio potestatem fecerat, civitatem donandi.
DĒFĪNĪTĪO, ōnis, f. Définition. Syn. Descriptio. Epith. Aperta et apta, explicata, honesta, mala, subtilis, vera, utilis, definitiones conglobatæ, plures. Usus: Definitio est rerum opertarum patefactio, evolutio involutarum.
DĒFĬNĬTĪVUS, a, um, Définitif, décisif. Usus: Definitiva constitutio.
DĒFĪNĪTUS, a, um, Délimité, défini, clair, précis. Syn. Certus, decretus, constitutus. Adv. Fataliter, similiter, propemodum. Usus: Nondum certum et definitum est de itinere consilium. Definita animi moderatio.
DĔFIT, ĭĕri, imp. Il manque. Syn. Deest. Usus: Mihi nunc animus potius defit, quam facultas. Cf. [Careo].
DĒFLĂGRĀTĬO, ōnis, f. Combustion, incendie. Syn. Exustio, flamma, incendium. Usus: Deflagratio olim futura est cœli atque terrarum. Domus mea ardore suo deflagrationem urbi minabatur. Cf. [Incendium].