DISPŌNO, is, pŏsŭi, pŏsĭtum, ere, a. Disposer, arranger; ordonner. Syn. Dispenso, distribuo, colloco, ordino. )( Confundo. Usus: Aciem, classem, signa, tormenta suo quæque loco disponere. Præsidia undique disposuit. Verba disponunt oratores, ut pictores colorum varietatem. Cf. [Ordino].
DISPŎSĬTĒ, Avec ordre. Syn. Distincte. Usus: Non possum disposite illum accusare.
DISPŎSĬTĬO, ōnis, f. Disposition, ordre, arrangement. Syn. Distributio, ordo, collocatio, œconomia. Usus: Nihil pulchrius omni ratione vitæ, dispositione atque ordine. Dispositio est ordo atque distributio rerum. Dispositio locorum velut quædam est militum instructio.
DISPŬTĀTĬO, ōnis, f. Discussion, débat. Syn. Disceptatio. Epith. Copiosa, communis, decora, paulo abstrusior, exigua, magis facilis, quam necessaria, pene intima, joculatoria, longa bene, longa et satis litigiosa, perpetua, meditata, puerilis, nova, perjucunda, probabilis, propensior, propria, similis, simplex, splendida, subtilis, tota, verior, ad similitudinem veritatis propensior, universa. Disputationes ancipites, angustæ et concisæ, eruditissimæ, infinitæ, latæ eruditæque, multæ et variæ, plenæ, diversæ, voluptuariæ. Usus: Concertationum plenæ et litigiosæ disputationes. Nolo ambigua, quæ disputationibus huc illuc trahuntur. Disputationi interesse. Cf. [Disputo], [Disceptatio], [Discepto].
DISPŬTĀTOR, ōris, m. Argumentateur, dialecticien. Syn. Dialecticus. Usus: Disputator subtilis, orator parum vehemens.
DISPŬTO, as, avi, atum, are, a. et n. Discuter, débattre, disserter. Syn. Dissero jure et legibus, disceptando decerto, dico. Adv. Acerrime, accurate, acute, amanter, argutissime, audacius, breviter, commodius, contra, copiose, coram, dialectice, diligenter, eleganter, enucleate, exiliter, exquisite, facetius, fortissime, fuse, fusius, graviter, uberius, jejune, inscite, insolenter, lentius, libenter, libere, liberius, necessario, omnino, optime, prudenter, rhetorice, separatim, severe, subtiliter, subtilius, varie, late, supra, satis, multum. Phras. 1. Multum de ea re disputavi, j’ai beaucoup discuté cette affaire. Acriter eam disputationem ingressus sum; multum cum adversariis conflixi, contendi. Magna mihi fuit de ea re altercatio, certatio, contentio. Habui bene longam disputationem. Accurate et rationibus undique conquisitis, subtiliter, copiose disserui. Multa in eam rem probabiliter argumentatus sum. Contentione dicendi, quanta potui, maxima decertavi. Res ea non mediocri contentione est agitata. 2. Qua de re disputatur? Sur quoi discute-t-on? Quæ tandem res illa est, de qua quæritur, ambigitur, dubitatur, contenditur, disseritur, disceptatur; de qua lis est; quæ in dubium vocatur; quæ in controversiam adducitur; de qua est contentio; de qua enata, exorta est controversia; quæ in medio est; de qua argumentis disputatur? Cf. [Disceptatio], [Controversia], [Discepto]. 3. Disputabit ex universa Philosophia, il répondra sur toute la philosophie. Philosophiæ universæ capita disceptanda proponet; de controversis Philosophiæ universæ quæstionibus respondebit; Philosophiam universam erudito in certamine tuendam, propugnandam suscipiet. Doctrinæ specimen periculum facturis ex universa Philosophia dabit, præbebit. Philosophiæ scita academico in consessu propugnabit. Usus: Disputare de omni re in contrarias partes. Multa in eam sententiam disputavi. Dum de singulis sententiis breviter disputo, quæso, attendite. Rationem cum aliquo expediendæ rei disputare, inquirere. Cf. [Discepto], [Controversia].
DISQUĬSĪTĬO, ōnis, f. Recherche, enquête. Syn. Inquisitio, investigatio. Epith. Magna. Usus: Pro argumento sumere, quod est in disquisitione, vitiosum est, question. Ad criminis disquisitionem par est adesse quam plurimos.
DISRUMPO, is, rūpi, ruptum, ere, a. Briser, crever; rompre. Syn. Divido, rumpo. Usus: Disrumpuntur, qui invident. Disrumpor dolore. Disrumpitur eo pacto humani generis societas. Cf. [Rumpo].
DISSĒMĬNO, as, avi, atum, are, a. Disséminer, répandre, publier. Syn. Dispergo, spargo, dissipo. Adv. Latius. Usus: Disseminato sparsoque rumori ne fidem habeas. Latius opinione malum hoc disseminatur, manavit non solum, etc. Cf. [Sero].
DISSENSĬO, ōnis, f. Dissension; discorde, division. Syn. Dissidium, contentio. Epith. Brevis, civilis, domestica. Phras. 1. Dissensionem excitare, fomenter la division. Commovere dissensionem; facere, constituere dissidium; discordiam inducere, concitare; dissensionem facere. 2. Dissensionem sedare, apaiser la dissension. Exstinguere tumultum, seditionem, dissensionem civium; tumultum comprimere; discordiam placare, dissipare, tollere. Cf. [Discordia]. 3. Dissensiones civiles multas respublicas perdiderunt, les guerres civiles ont ruiné bien des états. Multas respublicas opibus admodum florentes afflixerunt, exederunt, diruerunt, everterunt, solo æquarunt, sustulerunt domesticæ seditiones, intestina bella, variæ civium voluntates, controversiæ intra cives, civium discordiæ, partium contentiones. E civilibus discordiis, contentionibus multarum rerum publicarum pernicies fluxit, manavit, orta est. Multis urbibus perniciem, exitium, pestem, excidium, ruinam, interitum attulerunt; multis urbibus exitio fuere civiles seditiones. Cf. [Discordia], [Alienus]. Usus: Fuit inter illos sine acerbitate dissensio. Philosophi in magna varietate ac dissensione constituti. Commovere, facere, exstinguere dissensionem.