EXPĒNSUS, a, um, Compté, prêté, déboursé. Syn. Datus. )( Acceptus. Usus: Expensum ferre; scribere, se alicui pecuniam dedisse, porter une somme comptée, payée ou avancée à qqn. Quis tibi mille nummum ferret expensum? Cur iis, quibus credebas, expensum non ferebas?
EXPERGĒFĂCĬO, is, fēci, factum, ere, a. Éveiller. Syn. Somno excito. Usus: Hic Italiam tumultus terrore subito expergefecit. Cf. [Excito], [Evigilo].
EXPERGISCOR, eris, perrectus sum, gisci, d. S’éveiller. Syn. A somno, de somno excitor, somno solvor. )( Dormio. Phras. Ad gallorum cantum expergisceris, vous vous éveillez au chant du coq. Gallorum cantus te suscitat; tibi soporem discutit; somno te excire solet; somno te solvit. Cf. [Evigilo].
EXPĔRĬENS, entis, omn. gen. Actif, entreprenant. Syn. Expertus. Usus: Homo navus, experientissimus, ac diligentissimus.
EXPĔRĬENTĬA, æ, f. Essai, tentative, expérience. Syn. Periclitatio, usus, exemplum. Phras. (Est homo magnæ experientiæ, Vulg.), c’est un homme d’une grande expérience. Vir quem longa vita ususque rerum maximarum plurimum docuit; quem usus in plurimis rebus erudivit; magna prudentia, magno usu est atque experientia præditus; quem usus reapse experiendo docuit; multum imbutus usu; ætate et usu doctus. Non promptus ingenio tantum, sed usu etiam exercitatus; magnæ solertiæ et usus; in rebus admodum versatus et experiens; magnum habens usum in rebus; longo usu edoctus; qui multa usu ac tractatione cognovit; magno rerum usu in rebus agendis exercitatus. Cf. [Disco]. Usus: Experientia patrimonii amplificandi. Cf. [Usus], [Peritus], [Discipulus].
EXPĔRĬMENTUM, i, n. Preuve. Syn. Argumentum. Usus: Sed hoc experimentum est maximum, quod etc. Cf. [Experior].
EXPĒRĬOR, iris, pertus sum, iri, d. Essayer; éprouver. Syn. Periclitor, periculum facio, usu tractando cognosco, tento. Adv. Maxime, paulisper. Phras. Omnia experiar, je tenterai tout. Omnes vias persequar, quibus putabo ad id, quod volo, perveniri posse. Usu, tractando cognoscam; gustabo omnia; nihil non tentabo; nihil inexpertum et intentatum relinquam. Periclitabor omnia; periculum faciam; experimentum capiam rerum omnium, quibus optata consequi possim; ultima experiar; nullum non movebo lapidem. Cf. [Tento]. Usus: Experiri noli, quod assequi te posse diffidas. Vim veneni in cane experiri. Par est eum multa experiri, qui res magnas animo volvit. Ultima experiri malo, quam, etc. Cf. [Experientia].
EXPERS, ertis, omn. gen. Privé, dépourvu. Syn. Non particeps, vacuus, immunis. )( Particeps. Usus: Consilii, ingenii, eruditionis expers. Nulla pars vitæ summæ turpitudinis expers.
EXPERTUS, a, um, Qui a essayé; passive: éprouvé, reconnu. Syn. Qui habet usum multarum rerum, multarum rerum peritus, experiens. )( Rudis. Usus: Hoc experti scimus. Nec hoc conjectura, sed expertus dico. In aliqua re expertus; virtus præsens, experta perspectaque.
EXPĔTO, is, ii vel īvi, ītum, ere, a. Désirer vivement. Syn. Opto, cupio, peto, adscisco. )( Vito. Usus: Expetere pœnas ab aliquo, punir, tirer vengeance de qqn. Vitam alicujus expetere, appetere. Probat Epicurus, voluptatem natura expeti. Cf. [Peto], [Cupio], [Desidero].