EXTĔRUS, a, um, Étranger. Syn. Externus. )( Domesticus. Usus: Exteræ nationes. Cf. [Peregrinus].
EXTĬMESCO, is, mŭi, escere, n. et a. Être épouvanté; craindre, redouter. Syn. Pertimesco. Usus: Unum extimescendum est, ne quid turpiter faciamus. Cf. [Timeo].
EXTĬMUS, a, um, Qui est à l’extrémité; le dernier. Syn. Extremus. Usus: Orbis cœlestis extimus.
EXTISPEX, ĭcis, m. Devin qui observait les entrailles des victimes. Syn. Aruspex. Usus: Ars extispicum.
EXTOLLO, is, tŭli, ēlātum, ere, a. Lever, relever; ranimer. Syn. Effero, erigo, animos tollo, insolentem facio. )( Deprimo. Usus: Aliquem laudibus in cœlum; rerum verbis in majus extollere. Extollere jacentem et erigere. Libertas pressa tandem caput extollere, erigere, se recreare incipit. Opes illum admodum extollunt. Cave addas: Suos oculos, etc. Cf. [Laudo], [Illustro].
EXTORQUĔO, es, torsi, tortum, ere, a. Arracher, obtenir violemment. Syn. Exprimo, aufero, eripio. Adv. Ingratiis, sero. Phras. Nummos aliquot extorsit, il m’a extorqué quelques écus. Vi pecuniam ex me expressit; invito, atque ingratiis nummos aliquot extorsit; peculii sibi aliquid expugnavit; nummorum aliquid a me exterebravit, exsculpsit; argento me emunxit. Usus: Vi ferrum, arma de manibus alicui extorquere. Sententiam alicui extorquere. Hic mihi error, dum vivo, non extorquebitur. Cf. [Eripio].
EXTORRIS, e, gen. com. Banni, proscrit. Syn. Exul. Cf. [Exul], [Exilium].
EXTRA, Hors. Syn. Extrinsecus, foris. Vim exprimit remotioris loci. )( Intra. Usus: 1. Extra urbem, ostium eminere foras. Ea, quæ extra sunt, contemplari. In corpore et extra, quædam bona sunt. 2. Præter, à part. Extra tumultum Gallicum multis armorum vacatio est. Sunt hæc extra modum absona. Extra culpam se ponere. Extra hanc causam, nemo arma ferat.
EXTRĂHO, is, traxi, tractum, ere, a. Extraire, tirer; prolonger. Syn. Exstirpo, evello; produco, differo. Adv. Penitus, radicitus, stirpitus. Phras. Res variis modis extrahitur, on prolonge l’affaire de toutes les façons. Res trahitur; dies producitur; res protrahitur, ducitur, differtur; mora rebus alia et alia injicitur, intercedit; dies unus, alter, tertius agendæ rei eximitur. Cf. [Differo]. Usus: 1. Epicurus ex hominum animis radicitus extrahit religionem. Extrahere ex animo sententiam alteri. 2. Libero, eripio, arracher, délivrer. Extrahere se e negotio. Rempublicam periculis extrahere. 3. Produco, differo, traîner en longueur, prolonger. Res variis calumniis extracta est. Diem, senatum, judicium extrahere. Certamen in noctem extrahere, prolonger le combat jusqu’à la nuit.
EXTRĀNĔUS, a, um, Extérieur, étranger. Syn. Extrarius. Usus: Res, bona extranea. Cf. [Externus], [Peregrinus].