FŬGA, æ, f. Fuite. Syn. Aversio, omissio. Epith. Acerbissima, communis, desperata, flagitiosa, calamitosa, nobis gloriosa, patriæ calamitosa, incerta et periculosa, misera, mœsta, nefaria, miserabilis, miserrima, molesta, nefaria, remotissima, repentina, scelerata, tota, turpissima. Usus: Fuga litterarum, laboris, doloris. Fugam parare, se préparer à fuir. Fugam adornare, ornare, quærere, consciscere, moliri, comparare. In fugam se conferre, s’enfuir. In fugam se dare, se conjicere; fugæ se mandare, dare, committere; fugam petere, capessere. Hostem in fugam dare, mettre les ennemis en fuite. In fugam vertere, fugam facere hostium. Fugam reprimere, arrêter la déroute. Suos a fuga revocare, reducere. Ex fuga aliquo se recipere, chercher un refuge dans la fuite. Ex fuga ad conflictum redire, revenir au combat. Fugam in impressionem acerrimam mutare; e fuga pugnam redintegrare, instaurare. Hostibus fugam intercludere, intercipere, excipere ex fuga hostem, couper la retraite aux ennemis. Cf. [Fugio], [Fugo].
FŬGAX, ācis, omn. gen. Fuyard. Syn. Fluxus, ignavus, timidus, qui libenter fugit. Usus: Pedes fugaces. Bona brevia, fugacia, caduca, biens passagers. Cf. [Timidus], [Caducus].
FŬGĬO, is, fūgi, fŭgĭtum, ere, n. Fuir, s’enfuir. Syn. Vito, declino, abhorreo, aspernor. )( Sequor. Adv. Consulto multitudinem, libentissime, magnopere conspectum, superbiam; dicacitatem perverse, valde urbem, maxime, vehementer. Phras. 1. Mala natura fugimus, naturellement nous évitons ce qui nous nuit. Temporum et fortunæ procellas summa cautione devitamus, declinamus. Naturalis nobis est declinatio et vitatio malorum. Natura defugimus res adversas. 2. Miles noster fœde fugit, nos soldats ont pris honteusement la fuite. Miles noster terga vertit, effuse loca tuta petiit; fugam capessivit, quæ sisti non poterat; militem fuga abstulit; qua cuique proximum fuit, in fugam effundebantur milites nostri; velut apium agmina ad primum missilium crepitum avolavere. Effuse ac sine respectu fugæ se dedere; fuga salutem petiere; in fuga sibi præsidium posuere. Metu præcipites, qua cuique via patebat, erupere; in pedes se conjecere; in fugam conversi sunt; in fugam se dederunt, conjecerunt; fugam arripuere; fuga salutem petiere; fuga sibi consuluere; fugæ se mandarunt, commiserunt. Fuga distracti, dispersi, disjecti, dissipati sunt; in fugam declinarunt, se contulerunt; fuga se eripuere; terga hostibus dedere; clam se subduxere ex acie; a signis discessere; præsidium sibi fuga cepere; in fuga sibi subsidium posuere; in fuga spem salutis collocavere; fugæ se commendavere; terga hosti præbuere; fugam effusis habenis capessivere; ne conspectum quidem hostis sustinuere. 3. Hostes quaquaversus fugerunt, les ennemis s’enfuirent de tous les côtés. Distraxit hostes fuga, dissipavit, disjecit; diversi dissipatique in omnes partes fugerunt; perterriti huc illuc feruntur; dispersi ac dissipati discesserunt; spatium ingens fuga emensi sunt; dilapsi, quocumque aut error, aut fortuitus animi impetus tulit; per vias inviaque, qua quemque aut consilium, aut terror tulit; quacumque via ad fugam patebat, dissipato cursu erupere, se effudere, fuga se abripuere; ubi fuga, aut turba fugientium acti ac ablati sunt; retrocedere in montes, petere rupes saltusque montium occultos, proxima quæque perfugia occupare consilium fuit. 4. Fugientes sistere, arrêter les fuyards. Fugam reprimere; recessum fugientibus non dare; cedentibus circumfundi; spem omnem fugæ tollere; fugam impedire, intercludere. 5. Fugientibus institit, il poursuivit les fuyards. Aversos protrivit; fugientes concidit; in tergis fugientium hæsit; imminebat fugientium tergis; fugientes persecutus est; aversis institit; terga cecidit; quantum vires ad persequendum, dexteræque ad cædendum valuere, tantum cædis fuit; fusis fugatisque nulla a victore requies fuit; fugientes periculum mutarunt, non evitarunt, victoria vestigia premente. Fuga explicari sine magna cæde non potuit. 6. Fugit clam ex urbe, il s’enfuit secrètement de la ville. Dilapsus per intermissa munimenta neglectasque custodias ex urbe est; fugam ex urbe conscivit, comparavit; foras se ejecit; fugam ex urbe molitus est; clam se ex urbe ejecit, subduxit; ex urbe clam se proripuit; fuga ex urbe elapsus est. Usus: 1. Vitium longa animi provisione fugiendum est. Inertia vituperationem fugere. 2. Lateo, échapper à. Nulla res est, quæ hujus viri scientiam fugiat. Non fugit Catonem. Nisi forte illa me fugiunt 3. Vinum fugiens, vin qui se gâte, éventé. Cf. [Vito], [Declino], [Fuga].
FŬGĬTĪVUS, a, um, Fugitif. Syn. Servus, qui a domino fugit. Usus: Athenio princeps fugitivorum.
FŬGĬTO, as, avi, are, n. Fuir, prendre la fuite; éviter, redouter. Usus: Qui quæstionem fugitant.
FŬGO, as, avi, atum, are, a. Mettre en fuite. Syn. Fugam facio, pello, repello. Phras. Fugavit hostes, il mit en fuite les ennemis. Hostium fugam fecit; hostes in fugam vertit; hostibus fugam ac terrorem injecit; in fugam hostes conjecit, dedit, avertit; in fugam compulit; terrorem fugamque fecit hostium; in fugam hostes impulit; in fugam egit; fudit hostes, profligavit, in fugam dedit. Usus: Armis, lapidibus et ferro fugare hostem. Fusi fugatique hostes, ennemis en déroute.
FULCĬO, is, fulsi, fultum, ire, a. Soutenir, protéger, fortifier. Syn. Sustineo, sustento. Adv. Undique. Usus: Rempublicam consiliis; amicos litteris fulcire. Labentem et cadentem corruere non sinit, fulcit, sustinet re, fortuna, fide. Labefactam rempublicam, consulum ruinas humeris fulcio. Cf. [Tueor], [Sustineo], [Faveo].
FULCRUM, i, n. Support de lit. Usus: Lecti fulcrum aureum.
FULGĔO, es, fulsi, ere, n. Éclairer, briller. Syn. Splendeo, fulguro. Adv. Late. Usus: Si fulserit, si tonuerit, si tactum fuerit de cœlo. Jupiter tonans et fulgens. Tecta auro et ebore fulgentia.
FULGOR, ōris, m. Lueur, éclat. Syn. Splendor. Epith. Eximius, micans, prosper et salutaris generi hominum, rutilus horribilisque, dexter. Usus: Auri fulgore facile oculi perstringuntur.