IMPĔDĬO, is, īvi, ītum, ire, a. Embarrasser. Syn. Impedimento sum, impedimentum affero, infero; interpello, intercedo, obsto, excludo, me interpono. )( Permitto. Adv. Foris, præclare. Phras. 1. Ego nolui hominem impedire, je n’ai pas voulu gêner cet homme. Rem prope explicatam perturbare, disturbare nolui; ego reprimendum hominem, cœpta ejus perimenda non putavi; ego cœpta pertexendi facultatem illi eripere, a cœptis eum prohibere, obstare illi et officere, rationes ejus conturbare, ejus cœpta præcidere, disjicere nolui; ejus commoda labefactanda, aut jura oppugnanda non censui; ejus consilia discutere, comprimere, retardare, ejus rebus obstrepere, intercedere nolui. 2. Crebræ amicorum salutationes me studiis impediunt, mes amis en venant me saluer fréquemment m’empêchent de travailler. Crebræ amicorum salutationes ita me interpellant, ut prorsus me a studiis avocent, abstrahant, abripiant, avellant, amoveant; omnem prorsus colendi studii facultatem eripiunt; nullam mihi studiorum copiam, nullam ad colenda studia, ac tractandas litteras horam vacuam, nullum ad colendas artes nostras liberum tempus relinquunt. Fit salutationibus amicorum adeuntium ad me, ad me ventitantium, fit amicorum officio, ut spatii nihil habeam ad animum litteris excolendum, ad ingenium studiis exercendum. Ita sum occupatus, occupationes habeo tantum in excipiendis iis, qui ad me officii causa adeunt, ut otii nihil supersit ad studia litterarum tractanda; ut nullam diei partem arbitratu meo in studiis ponere, ad studia conferre liceat. 3. Ego progressus tuos non impedio, je ne vous empêche pas d’avancer. Ego luminibus tuis non obstruo, non officio; viam tibi ad honorem non præcludo; non remoror commoda tua, et progressus; ego honorum cursus non moror; aditum tibi ad honores non includo; per me non stat, quominus expeditus tibi honorum cursus sit; quominus cursum tuum teneas, non intercedo; ad honores viam tibi non obstruo; iter tibi ad honores per me interseptum non erit; non est, quod viam tibi ad honores per me obseptam querare. 4. Casu impedita res est, le hasard a apporté des obstacles à l’accomplissement de cette affaire. Cœptis casus intervenit; turbatum est rei initium, nescio quo casu; ejus rei persequendæ facultatem casus eripuit; casus rem interpellavit, disturbavit; res improvisa tempora rei gerendæ exemit; moram cœptis attulit; rei consilium casus conturbavit, discussit, compressit; casus, qui forte tum incidit, rebus moram invexit. 5. Prava hominis consilia amicus impedivit, son ami a détourné cet homme de ces mauvais desseins. Pravis ejus consiliis amicus intercessit, se interposuit; ejus cupiditatibus amicus se objecit, opposuit; improba consilia et conatus amicus infregit; pravis consiliis amicus obviam iit, et facultatem una voluntatemque homini eripuit; intercessor rei malæ, amicus fuit; materiem furori amicus subtraxit; prava hominis consilia amicus discussit, depulit, repressit; ne inique cogitata perficeret, ne improba consilia ad exitum perduceret, ne pravo cupiditatum impetu longius auferretur, amicus præpedivit. Usus: Ea mentio mentem dolore impedivit. Curis se et negotiis impedire. Me quotidie aliud ex alio impedit. Impedire se in plagas, enlacer, embarrasser. Cf. [Impedimentum].
IMPĔDĪTĬO, ōnis, f. Obstacle, empêchement. Syn. Occupatio. Usus: Animus ab omni impeditione curarum liber.
IMPELLO, is, pŭli, pulsum, ere, a. Pousser, exciter; provoquer. Syn. Urgeo, adduco, induco, incito. )( Revoco, retardo. Adv. Gravissime, leviter, minime. Phras. 1. Ad gloriæ studium te impellere non desinam, je ne cesserai pas de vous faire aimer la gloire. Incitare, incendere animum, ad gloriam sectandam sollicitare, instigare te non desistam; animum tuum gloriæ stimulis concitare atque admonere non desinam. 2. Muliebres blanditiæ virum ad id facinus impulerunt, les caresses de sa femme l’ont poussé à commettre ce crime. Maxima illecebra ad audendum facinus muliebres erant blanditiæ; prima invitamenta ad audendum facinus in uxorio homine conjugis erant lacrimæ ac blanditiæ; stimulatrix improbi facinoris uxor erat; conjugis lacrimæ ingens ad audendum incitamentum, non mediocre telum, haud parvum irritamentum ad rem tentandam muliebres lacrimæ erant ac preces; quod suscepit facinus, muliebribus instinctus illecebris, ac furiis suscepit; muliebres illecebræ hominem ad id facinus egerunt, perpulerunt; uxor hominem ad id audendum suis illecebris compulit et perpulit; uxor virum implevit temeritatis suæ. Cf. [Excito]. Usus: In scelus, spem, maleficium, metum, fraudem impellere aliquem. Ratio me et auctoritas impulit, ut crederem. Impellere præcipitantem, perditum prosternere. Cf. [Allicio], [Stimulo], [Incito].
IMPENDĔO, es, ere, n. Être suspendu au dessus, approcher, menacer. Syn. Immineo, jamjam adsum, appropinquo, insto, maneo. Usus: Magnæ reipublicæ formidines, procellæ, calamitates, terrores ab improbis civibus impendent. Cf. [Immineo], [Prope].
IMPENDĬO, Beaucoup. Syn. Multo. Usus: Nunc impendio magis odit senatum.
IMPENDĬUM, ii, n. Dépense. Syn. Impensa. Usus: 1. Quæstum sibi instituit sine impendio. 2. Usura, bénéfice, intérêt. Fenus et impendium recusare.
IMPENDO, is, di, sum, ere, a. Employer, se donner à. Syn. Insumo; impensam ago, facio; pecuniam in rem aliquam conjicio, consumo. Phras. 1. Totum se eloquentiæ impendit, il se donne tout entier à l’éloquence. Totum se dat eloquentiæ; tempus dat omne eloquentiæ; plurimum studii in eloquentia comparanda consumit; nihil non temporis eloquentiæ studiis tribuit; animum, mentem, cogitationem, curas omnes in eloquentiæ studiis defigit; operam, industriam, mentemque denique omnem in paranda eloquentia figit, locat, collocat, ad eloquentiam curas omnes ac cogitationes refert; eloquentiæ tempus omne ac studium impertitur; huic uni operam, studiumque navat; in hoc uno curam omnem ac operam conterit et consumit. Beneficium bene impensum est, ce bienfait a été bien placé. Bene utiliterque locata est opera; bene collocatum beneficium est; operam hic locasse, fenerari beneficium fuit. Usus: Postquam aliquid impendit, mediocri quæstu contentus non erat. Laborem et sumptum impendere in rem aliquam. Cf. [Sumptus].
IMPĔNĔTRĀBĬLIS, e, gen. com. Impénétrable, inaccessible. Usus: Stagnum impenetrabile.
IMPENSA, æ, f. Dépense. Syn. Sumptus. Usus: Ne molestiam tibi cum impensa exhibeam. Impensas facere, agere in rem aliquam. Cf. [Sumptus].
IMPENSĒ, Beaucoup, fort. Syn. Vehementer, valde. Usus: Impense rogat. Id eo facio impensius. Eo impensius accendor. Cf. [Valde].