ĪRĂCUNDUS, a, um, Qui se met facilement en colère, irascible. Syn. Qui facile et cito irascitur, proclivis ad iram, irritabilis. Phras. 1. Natura iracundus est, il est naturellement irascible. Animi quodam impetu dolori fere et iracundiæ paret; summa est naturæ acerbitate; nullum animo spatium dat, nec indignationem intra se premit, aut continet, sed ira ac cupiditate, pessimis consultoribus, grassatur; ingenio præceps in iram est; ægritudinem animi non facile dissimulat; præcipitis in iram animi est; iræ potens non est; iram nec premere novit, nec tenere; iracundia illi præfervida; natura præceps in iram; iram in promptu gerit; natura stomachosior est, et facile excandescit. Cf. [Ira]. 2. Natura non adeo iracundus sum, je ne suis pas naturellement très irascible. Non adeo pronus, propensus ad iram sum; iræ non admodum deditus sum; juris in me parum habet ira; non admodum inclino, propendeo ad iram, ira mihi minime dominatur; alienus, remotus, intactus ab ira sum; animus is est meus, in quo nulla pars iracundiæ locum habeat, resideat. Usus: Morosi, anxii, iracundi et difficiles senes sunt. Iracundus est factus.
ĪRASCOR, ĕris, rātus sum, asci, d. S’irriter, se fâcher. Syn. Incendor; ira incendor, iratus fio; succenseo; animo incitor, excandesco, stomacho et iracundia excandesco vel effervesco. Adv. Admodum, facile, furenter, justius, occulte, omnino, temere. Phras. 1. Non facile irascor amicis, je ne me mets pas facilement en colère contre mes amis. Non temere excandesco, commoveor, animo incitor, tametsi læsus ab amicis. Non facile indignatio oboritur, indignatione non facile accendor, non facile stomacho effervesco, iram gero in amicos; etiam in stomacho ridere soleo. 2. Irascor etiamnum, je suis encore en colère. Iracundias adhuc recentes habeo; ira etiamnum, et tacita indignatio animum stimulant; necdum ira resedit; nondum ira mihi cecidit; nondum deflagrarunt conceptæ in hominem iræ; frustra indignationem premo; frustra animi ægritudinem dissimulo; clausæ etiamnum aures sunt obstrepente ira; nondum rabies consedit; suis adhuc ardet ignibus concepta indignatio. Ardet adhuc ira et dolore animus; erumpere adhuc ira gestit et in nefarium hominis caput effundi; non mediocri etiamnum incedo iratus iracundia; adhuc totus in fermento sum. 3. En, ut irascitur homo improbus! Voyez, comme ce drôle se fâche! En, ut ira implacabilis implicat animum; en, ut in rabiem ira degenerat; ut exardescit homo improbus iracundia! quam commotus, quam incensus est! ut ira inflammatus est, ut excandescit, ut furit, ut stomachatur! En, quis furor hominem invasit! qua ira, quo furore percitus, quam irato animo, quam percito agit omnia! En, quæ hominem intemperies agitat! Vide, ut stomacho effervescat; ut iracundia efferatur, inflammetur, ardeat, excandescat! ut vultum adducat, supercilia contrahat, ut scintillet oculis, spumet ore, rabiem furoremque toto pectore anhelet? En quas animo iras ingentes concipiat! ut ira ac dolore confusus, præceps amentia feratur! ut bile turgeat ac intumescat! ut iram animo capere vix possit! Usus: Peripatetici virum negant esse, qui nesciat irasci.
ĪRĀTUS, a, um, Irrité. Syn. Incensus, ira incensus; iracundia percitus, incitatus, inflammatus; in aliquem infestus, infensus; qui animo alieno et averso est ab aliquo. )( Propitius. Adv. Dissimulanter, merito. Phras. Illud iratus dixit, il a parlé étant en colère. Ira incensus; animo irato et percito; incensus odio; iracundiæ permittens dominatum animi; ira flagrans, occæcatus, tumens; impotens iræ in eas contumelias erupit; irarum plenus; ira infensus; efferatus odio; ira motus, victus, percitus; ardens ira; furens, inflammatus ira; accensus ira tam inclementer locutus est; elatus iracundia sic stomachum erupit. Usus: Irati proprium est cupere, a quo læsus videatur, ei quam maximum dolorem inurere. Iratum proprie dicimus, exisse de potestate. Cf. [Ira], [Irascor].
ĪRŌNĬA, æ, f. Ironie. Syn. Inversio, dissimulatio, dissimulantia. Usus: Licenter usus est dissimulatione, quam ironiam Græci vocant.
IRRAUCĔO, es, ausi, ere, n. S’enrouer. Syn. Raucus fio. Usus: Æsopus, si paulum irrauserit, ridetur.
IRRĔPĂRĀBĬLIS, e, gen. com. Irréparable. Usus: Tempus irreparabile.
IRRĒPO, is, psi, ere, n. Ramper vers; se glisser, s’insinuer. Syn. Adrepo, obrepo, influo, illabor. Usus: In gratiam, familiaritatem, in sensus alterius, in testamenta irrepere. Credulitas in optimi cujusque mentem facile irrepit.
IRRĒTĬO, is, īvi vel ĭi, ītum, ire, a. Embarrasser; captiver. Syn. Implico, illaqueo, impedio laqueis. Usus: His se erratis irretiit ætate improvida. Disputationum laqueis aliquem irretire. Irretitus odio bonorum omnium. Adolescentulos illecebris corruptelarum irretire. Cf. [Implico].
IRRĔTORTUS, a, um, Qu’on ne détourne pas. Syn. Rectus. Usus: Oculo irretorto aliquem spectare.
IRRĔVŎCĀBĬLIS, e, gen. com. Qu’on ne peut rappeler. Usus: Ætas irrevocabilis.