MŎDŬLĀTĒ, D’une manière mesurée, cadencée. Syn. Concinne, numerose, composite. Usus: Fidibus modulate canere.
MŎDŬLOR, aris, atus sum, ari, d. Mesurer, diriger, régler. Syn. Metior, moderor. Usus: Hominum auribus vocem natura modulatur ipsa. Ipsa natura quasi modulatur hominum orationem. Cf. [Cano].
MŎDŬLUS, i, m. Petite mesure. Syn. Parvus modus. Usus: Metiri se quemque suo modulo ac pede verum est, il est vrai que chacun se mesure à sa taille et se chausse à son pied (Prov.).
MŎDUS, i, m. Mesure; manière. Syn. Mensura. Epith. Amabilissimus, antiquus, aptus, austerus, bonus, certissimus, florentior, gravis, humanus, magnus, bonus, naturalis, novus, simplex, varius. Hostilis, incredibilis, major, mirandus, miserandus, saliaris, servilis; multi, pressi, flebiles, tardiores, toti. Phras. 1. Perge, quo cœpisti modo, continuez à agir de la même façon. Quam eatenus viam, quam rationem rerum gerendarum secutus es, persequere; quam viam, quam rationem rerum tuarum inivisti, instituisti, ingressus es, tene; quo tenore res tuæ fluere cœpere, eodem ut decurrant, vide. Quæ tibi ratio viaque principio tentata est in rebus tuis, eadem procedant reliqua. Perge tenere viam, quam instituisti. 2. Nunc primum intelligo, quo modo ad honores sit contendendum, je comprends maintenant comment on peut parvenir aux honneurs. Qua ratione via munienda sit ad honores; qua via grassandum ad honores; quo artificio, quibus artibus aditus ad honores recludendus. Nunc tandem vias teneo, nosco, quibus ad honores pervenitur. 3. Modus omnibus in rebus servandus est, en toutes choses, il faut garder la mesure convenable. Omnibus in rebus tenendus, servandus modus est; modum unicuique rei statuere, constituere, finire, definire, terminare, necesse est; ordo in rebus omnibus adhibendus est, et modus. Omnibus in rebus modum retineas; lineam teneas, necesse est. 4. Cave modum excedas, prenez garde de dépasser les bornes. Cave, lineam transeas; fines transeas; modum transgrediaris; modum transeas, excedas; extra modum prodeas. Cf. [Transeo]. Usus: 1. Id more et modo fecit. Tristitiæ modum res ipsæ terminabunt. Magnum agri modum possidet. Extra, præter, supra modum sumptu prodire. Homo mirum in modum, mirandum, admirabilem in modum, servilem in modum patiens. Modum finire. Modum transire. 2. Finis, terme, bornes, fin. Modum tandem orationis faciamus. Quare faciam modum lugendi. 3. Conditio, condition, genre. Homines cujusquemodi. Ejusdemmodi labor. Jus prætorum uniusmodi et simplex. 4. In musicis, les modes en musique. In musicis numeri et voces et modi.
MŒCHUS, i, m. Adultère, débauché. Syn. Adulter. Cf. [Adulterium].
MŒNĬA, ōrum, n. pl. Murs de défense, remparts. Syn. Muri urbis. Epith. Extrema. Usus: Urbes mœnibus sepire, circumdare, cingere, vallare. Mœnia quatere.
MŒRĔO, es, ere, n. et a. Être triste, affligé; déplorer. Syn. Doleo, lugeo, gemo, in mœstitia sum, in mœrore jaceo, voce et querelis dolorem indico, significo. Usus: Filii mortem, de filii morte graviter mœrebat. Cf. [Lugeo], [Mœror], [Tristis], [Gemo].
MŒROR, ōris, m. Tristesse, deuil, gémissement. Syn. Mœstitia, tristitia, luctus, squalor, ægritudo. Epith. Assiduus, communis, dignus, domesticus, incredibilis, infinitus, luctuosus, magnus, novus, major, patrius, quotidianus, summus, tantus. Phras. In magno mœrore sum, je suis accablé de tristesse. In maximo mœrore jaceo, versor; mœrori me dedi; mœrore laceror, urgeor, conficior, affligor; in mœstitia sum; in squalore et luctu sum; sordibus et squalore obsitus sum. Cf. [Luctus], [Tristitia], [Lacrimæ]. Usus: Mœrorem suscipere, ressentir du chagrin. Mœrorem minuere, deponere, mettre un terme à sa douleur. A mœrore recreari, être soulagé, ranimé.
MŒSTE, Tristement. Syn. Cum mœrore.
MŒSTĬTĬA, æ, f. Tristesse, chagrin, affliction. Syn. Mœror, tristitia. )( Hilaritas. Epith. Præsens, tanta. Severitas et quasi mœstitia orationis. Graves modi mœstitiam inferunt. In mœstitia esse. Mœstitiæ resistere. Cf. [Mœror].