MŪNĬCEPS, ĭpis, m. Citoyen d’un municipe, d’une ville libre. Syn. Civis, popularis, qui e municipio est. Epith. Honestissimus, ornatissimus. Usus: Municipes sunt cives Romani suo jure et legibus suis utentes, muneris tantum cum populo Romano honorarii participes, a quo munere capessendo appellari videntur.
MŪNĬCĬPĀLIS, e, gen. com. De municipe, municipal. Syn. Ex municipio. Usus: Homines municipales et rusticani.
MŪNĬCĬPĬUM, ĭi, n. Ville municipale, municipe. Syn. Conventus, colonia. Epith. Antiquissimum et fidelissimum, frequentissimum, frequens mœstumque, gratum, grave, firmum, honestum, illustre, immune, integerrimum, rusticanum, totum. Reliqua, rusticana, vetera. Usus: Scis cujus municipii sim.
MŪNĬFĬCĒ, Généreusement. Syn. Liberaliter, large, prolixe. Usus: Munifice et large dare aliquid.
MŪNĬFĬCUS, a, um, Généreux, libéral. Syn. Liberalis, largus. Cf. [Liberalis].
MŪNĪMEN, ĭnis, et MŪNĬMENTUM, ti, n. Rempart, fortification. Usus: Illa quoque fossa haud parvum urbis munimentum.
MŪNĬO, is, īvi vel ĭi, ītum, ire, a. Entourer un lieu d’une muraille, fortifier. Syn. Firmo, confirmo, obvallo, sepio, obsepio; paro, adorno. Adv. Præclare. Phras. 1. Urbem munire, fortifier une ville. Firmissimis præsidiis munimentisque firmare; vallo fossaque cingere; quasi sepimento aliquo vallare; fossam et alia munimenta urbi circumjicere; aditus omnes fossis aggeribusque præsepire; novo munimenti genere impedire, sepire. 2. Castra egregie munita habemus, notre camp est parfaitement fortifié. Castra ita firmavimus, ut nihil tam clausum ad exitus, tam septum undique, tam tutum ad custodiam nec fieri, aut cogitari possit; castra ex omni parte præmunita, præsidiis militum tecta, probe obvallata; munitionibus valida habemus; castra vallo, vallum congestis arboribus septum habemus, ne qua intrare in munimenta hostis possit. Cf. [Munitus]. Usus: 1. Munite communem arcem bonorum, obstruite perfugia improborum. 2. Sterno, facio, frayer le chemin. Munire viam sibi ad honores. 3. Reparo, reficio, défendre, protéger. Munire alveum, ripam, aditum. 4. Transl. Viam et aditum ad aliquem sibi munire. Tueri et munire se adversus incumbentia discrimina; benevolentia multorum se munire, se faire un rempart de l’affection publique.
MŪNĪTĬO, ōnis, f. Fortifications, ouvrages de défense, murs, remparts. Usus: Operibus et munitionibus sepire urbem. Operis munitione, et concursu militum, et telorum repulsu submotus hostis.
MŪNĪTŎR, ōris, m. Celui qui fortifie, ingénieur militaire.
MŪNĪTUS, a, um, Muni, fortifié, défendu. Syn. Septus, vallatus; armatus, stipatus. Phras. 1. Locus natura munitus, lieu fortifié par la nature. Oppidum positu munitum; locus ipso satis positu defensus; oppidum loci natura tutum a periculo; defendit se ipse locus; ipsa loci natura facile repellit periculum, in ipso loco satis est ad firmitatem præsidii; oppidum ingenio situs, locique natura, firmum. 2. Locus arte munitus, lieu fortifié par l’art. Munitum manu oppidum. Munitus opere locus. Locus munitionibus obseptus; objectis aggeribus a periculo tutus. Cf. [Munio]. Usus: 1. Munitus firmissima hominum benevolentia. Urbs natura ac loco munita, succincta portubus, armata muris. Regulus virtutum præsidio munitus. Munitus ad vitæ custodiam. 2. Transl. Sapientia munitum pectus gerere.