PACTUM, i, n. Traité, accord, pacte, contrat. Syn. Pactio, conventum, conventio, decisio, conditio. Phras. Quæ e pacto tibi debeo, fideliter præstabo, j’accomplirai fidèlement ce qui a été stipulé dans nos conventions. De quibus inter nos convenit, qua pactione obstrictus teneor, qua conditione tecum pepigi, decidi, integre et summa fide a me servabitur. Stabo conventis, pactis; a pacto et constituto pretio non recedam; quod inter nos pactum, transactum, decisum est, præstabo. Cf. [Pactio]. Usus: Pacta conventa, stipulationes. Pacta et promissa nec vi, nec malo dolo facta, præstanda et servanda sunt. Pacto stare. In conditione atque pacto manere. Nescio, quo pacto fiat, je ne sais comment il se fait...

PÆDĂGŌGUS, i, m. Gouverneur, précepteur, maître. Syn. Pueri custos. Phras. Est pædagogus illius, il est son gouverneur. Ejus moribus regendis aut formandis præfectus est; pueritiam ejus format; hunc moderatorem pueritiæ suæ habet.

PĀGĀNUS, a, um, De village, de campagne; subst. Paysan, villageois. Usus: Nullum est hac in urbe collegium, nulli pagani, nulli montani. (Paganus, païen, gentil. Vulg.), Latine: Priscæ superstitionis sectator falsorum numinum cultor.

PĀGELLA, æ, f. Feuille de papier. Sed quid ago? Non imitor λακωνισμόν tuum, altera jam pagella procedit.

PĀGĬNA, æ, f. Feuille écrite, page, feuillet; livre, lettre. Epith. Extrema, postrema, prior. Usus: Quasi in extrema pagina. Meam parcimoniam hujus paginæ contractio significat. Pagina tua me perturbavit, magnæ molestiæ fuit.

PĀGUS, i, m. Village, bourg, bourgade. Syn. Villa. Usus: Pagorum et vicinitatum omnium collegium. In Gallia non solum in omnibus civitatibus atque in omnibus pagis partibusque, sed pæne etiam in singulis domibus factiones sunt.

PĀLA, æ, f. Bêche; chaton de bague qui contient une pierre. Syn. Annuli pars latior, cui gemma inseritur aut signum insculpitur. Usus: Quum palam ejus annuli ad palmam converterat, quand il avait tourné à l’intérieur de la main le chaton de cet anneau.

PĂLÆSTRA, æ, f. Lieu public où l’on s’exerçait à la lutte; école d’éloquence, académie. Syn. Gymnasium. Usus: Palæstræ dare operam. Isthuc palæstræ multum habet et olei. Numerus oratorius serius aliquanto notatus et cognitus, quasi quamdam palæstram et extrema lineamenta orationi attulit, le nombre oratoire signalé et connu un peu plus tard est venu donner à la parole comme le cachet de l’art et le fini des formes. Sine nitore ac palæstra, sans ornement, sans élégance. Cf. [Schola].

PĂLÆSTRĬCĒ, En lutteur, à la manière des lutteurs. Syn. Palæstritarum more.

PĂLÆSTRĪTA, æ, m. Maître de palestre.