POSSESSĬO, ōnis, f. Action de posséder, possession, jouissance, propriété. Syn. Jus possidendi; bona, prædia, fundi. Epith. Caduca, vacua, certa, stabilis, flagitiosa, incerta, infinita, libera et immanis, major, perpetua, privata, propria, pulcherrima, tota, vetus. Possessiones alienæ, diuturnæ, ineptæ, in casu positæ, innumerabiles, invidiosæ, paternæ atque avitæ, reliquæ, relictæ, sacrosanctæ, variæ et multæ, venales, proscriptæ, voluptuariæ, urbanæ, rusticæ. Usus: Dare possessionem secundum tabulas; in possessionem ex edicto mittere, envoyer qqn en possession. In possessionem alienam irruere; in possessionem quasi vacuam et caducam involare; pedem in possessionem ponere; possessionem occupare, être en possession de biens, les posséder. Possessionem habere, tenere; in possessione aliquid retinere; in possessione esse, consistere, manere, rester en possession, jouir de ses biens. Possessione aliquem pellere, depellere, deturbare, exturbare, movere, dimovere, dejicere, chasser qqn de ses propriétés. Possessione cedere, decedere, renoncer à la propriété. Possessionem recuperare, recouvrer la possession de ses biens. Possessionem restituere, restituer les possessions.
POSSESSOR, ōris, m. Possesseur, propriétaire. Epith. Acerrimus, turpissimus. Usus: Possessores suis ædibus pelluntur. Virtutum possessores num pauperes nominabimus?
POSSĬDĔO, es, ēdi, essum, ere, a. Posséder qqche, avoir en sa possession. Syn. Teneo. Adv. Honestius, communiter, longe aliter, precario, proprie, vere, imprudentissime, publice, recte. Usus: Plus fidei quam artis in se possidet. Magnam vim et religionem possidet paternus sanguis, le sang paternel a une grande force et des droits sacrés. Forum armatis possidet, il occupe le forum avec des bandes armées.
POSSUM, pŏtes, pŏtŭi, posse, n. Pouvoir, être en état de, avoir les moyens, la faculté de. Syn. Licet, queo, valeo, polleo, potestas est, potestatem habeo, potestate valeo, facultas est, facultatem habeo, potis sum; facultas, potestas datur; mihi liberum est, optio est et potestas; facultas fert. Adv. Amplius nihil, amplius quid commodissime, fortasse, cumulatissime, facillime, melius, multum auctoritate, multum ingenio, nusquam, omnino, nihil, parum usu, perridicule, plane, plane non, nullo modo, plurimum apud aliquem, plurimum in dicendo, multum mari, opibus, pecunia, viribus, pulchre, non curate, recte, quam maxime, quoquo modo, supra nihil, tuto non. Phras. 1. Si possem, libenter onus hoc subirem, si je le pouvais, je me chargerais volontiers de ce fardeau. Si tantam rem efficiendi facultatem haberem; si res mihi integra foret et libera; si liceret; si copia esset et facultas; si facultatem res tempusque concederet; si soluta mihi essent omnia; si in manu esset; si meorum esset nervorum, si ferendo essem, libenter hoc onus subirem. 2. Hoc tibi possum promittere, je puis vous le promettre. Tantum polliceri habeo; affirmare istud pro certo habeo, mihi nec animum, nec industriam defuturam; istud, quin promittam, nihil prohibet. 3. Non potui me ultra defendere, je n’ai pu me défendre plus longtemps. Non reperiebam, quemadmodum me defenderem; nihil erat, quo me tuerer; jam me omnis defensio defecerat; erepta mihi jam erat et adempta omnis potestas me tuendi; nequidquam mihi porro consulere, rerum mearum jam plane eram impotens; nec fugæ, nec pugnæ satis jam potens eram deprehensus in medio; eo processeram, ut receptum ad tutiora consilia non haberem; ad ulteriorem defensionem, loci et virium infirmitas me impediebat; copia jam non erat, nec facultas ultra hosti obsistendi; non jam erat defendendi mei locus; præcisa mihi erat omnis porro defensio; effugere jam hostis manus non poteram. 4. Ego prodesse tuæ causæ non multum possum, je ne puis vous être fort utile. Minimum tibi in me momentum est ad causæ tuæ patrocinium; parum in me præsidii est ad causam tuam defendendam. 5. Loqui præ lacrimis non potuit, ses larmes l’empêchèrent de parler. Dicenti lacrimæ simul spiritum, simul vocem interclusere; nec jam natura ferebat, ut cœptum sermonem pertexeret lacrimis impeditus. 6. (Defendam te, quantum possum vel pro posse te defendam, Vulg.), je vous défendrai par tous les moyens en mon pouvoir. Defendam te pro virili parte, quoad feret facultas; quoad ejus fieri poterit, quoad ejus facere potero, si quo pacto potero, strenue tuas partes agam. Usus: Ego usu parum, nec ingenio satis possum. Quod fieri poterit, non negligam. Quantum valeo quantumque possum. Non possum, quin exclamem, je ne puis m’empêcher de..... Cf. [Valeo], [Potestas].
POST, Derrière, après, ensuite. Syn. Postea, posthac, post id tempus, sub, secundum. )( Ante, a fronte, initio, primo. Phras. Paucis post illud prœlium annis, peu d’années après cette bataille. Paucis annis, quam pugnatum erat; secundum atrocissimum illud prœlium; paucis interjectis annis; paucis ab illo prœlio annis. Usus: Aliquot post menses. Consul post urbem conditam felicissimus. Paucis post diebus. Paucos post annos.
POSTĔA, Après cela, ensuite. Syn. Post, posthac, posterius, præterea, deinceps, tum, inde, secundum ea, reliquo tempore. Usus: Cedo, quid postea? Eh bien! après? et puis après?
POSTĔĀQUAM, Après que. Usus: Posteaquam ego veni. Postea vero quam ego veni.
POSTĔRI, ōrum, m. pl. La postérité, les descendants. Syn. Posteritas, qui inferioris sunt ætatis. Usus: Horum posteri degenerarunt. Ut esset ad posteros miraculi ejus monimentum. Maxima pars ejus gloriæ in posterorum memoriam promineat.
POSTĔRĬOR, ōris, gen. com. Qui vient après, le second. )( Superior. Usus: 1. Posteriores cogitationes, ut aiunt, sapientiores esse solent, les secondes pensées sont, dit-on, les meilleures. Posterius ista videamus. 2. Minus carus, inférieur, qui ne vient qu’en seconde ligne dans les affections, moins bon. Suam salutem utilitati reipublicæ posteriorem ducere, préférer à sa vie l’utilité de la république. Omnia libertate posteriora ducere.