XLVII

N' i' avié proun un, sabès, que sus lou tèume,
Toujour lou bèu darrié dintre la chourmo,
Saludavo enca 'n cop la pichouneto
Emé quàuqui poutoun à la voulado.
Èro un gaiard cadèu de Sant-Maurise
Que, sus lou còu e sènso ges d'ajudo,
Soulet aurié carga 'no bouto pleno
De sièis barrau. Soun noum èro Jan Rocho:
Un brun masclas d'aquelo forto raço
De ribeirié dis aigo dóufinenco
Que, sus li riso e lis auve dóu flume,
Entre-mitan lou Reiaume e l'Empèri,
Gouvernon li radèu e savouiardo.
Au desparti, sa maire, chasco vòuto,
Ié venié:—Moun enfant, lou cor me crèbo
De te vèire abasa 'm' aquéli barco
Que, la mita dóu tèms, revènon routo
O que, desemparado, avau demoron.
De sèt garçoun, que tu n'en siés lou mendre,
Car èron tóuti, ve, d'esclapas d'ome,
Me soubro plus que tu. Li fiho palo
Dóu plan-païs, avau dins la Prouvènço,
Me lis an tóuti pres, un après l'autre.
Em' uno bello oustesso qu'èro véuso
L'einat s'es establi pèr aubergisto;
Lou cadet, peralin au grau dóu Rose,
S'es fa, m'an vougu dire, escandaiaire;
N' i' a dous que, marida 'mé d'Arlatenco,
En patramandejant bèn proun que viscon;
E dous qu'en Avignoun an tengu tòti
Pèr èstre porto-fais. Em' uno bando
De drole coume aviéu, à moun vieiounge,
Se tu vas courre mai la bello eisservo,
Me vese iéu à mand d'ista souleto!
—Maire, fasié Jan Rocho, li chatouno
Que porton sus lou péu lou velout d'Arle,
Nimai li boujarrouno de l'Ouvezo,
Nimai li risouliero de la Sorgo
Emé si catalano blanquinello
Qu'au vènt-terrau si dous vetoun floutejon,
Noun me faran jamai, fugués tranquilo,
Oublida nòsti drolo crouchounado
Emé si bèlli rouito sanitouso.
—Ha! la vièio apoundié, que soun rejuncho
E bravo en tout: sachènt garda li dindo,
Tout en fielant sa blesto de canebe,
Móuse li cabro e batre lou bon burre
O tricouta li flour de la dentello...
Tè, sènso ana pu liuen, coume la fiho
Dóu Charmetan, qu'es uno degouiado:
A la fin de si gènt, moun chat, pèr doto
Aura de prat, de vigno emai de terro
Que dèvon rèn en res, l'auses?—O, maire.

XLVIII

Patin, coufin. En chasco despartido
Èro la memo aubado. Mai Jan Rocho,
Un cop mounta sus lou paiòu di barco,
Un cop bandi sus lou courrènt dóu flume
Vers lou relarg de la Prouvènço lindo,
Adessias li touiaudo de Serriero,
D'Ampuis, dóu Piage o de Glun o de Sèrvi!
En respirant l'aire libre dóu Rose,
Quand se vesien, éu e li cambarado,
Li mèstre en plen d'aquéu reiaume eiguèstre,
D'aquel empèri dóu Maïstrau rude
Que s'espandis au long entre li colo,
De soulèu en soulèu e d'auro en auro,
D'uno ourgueianço estrèmo venien ébri
E se cresien lis invincible au mounde.
A-n-éli lou fin moust de l'Ermitage
E lou vin caud de la Costo-Roustido
Que, pèr camin, vivo la canto-bruno!
N'adousihavon sèmpre quauco pèço.
A-n-éli lis oulado que treviron
E li taioun d'aquéu biòu à l'adobo
Que lou lausié perfumo dins la glouto!
E li feisan de l'isclo Pibouleto
E li poulardo avau de Roco-Mauro,
Nourrido à jabo emé lou mi d'escoubo;
E li couniéu de Castèu-Nòu de Papo
Assaboura 'mé lou vin de la Nerto!
A-n-éli li brassado di chambourdo,
Dins la sournuro, au pèd dis aubaredo,
Quouro i gràndis aubergo de la ribo
Pèr la couchado au vèspre s'arrambavon!
N'avien pas tort li crid de la gouverno
Qu'entre li dos levado, de-countùnio,
S'entendien reboumbi: Reiaume! Empèri!
Li Coundriéulen, patroun de la ribiero,
Èron de rèi verai, de counquistaire.
Vers la Prouvènço, aquelo Palestino,
Ounte lou Rose dins soun amplitudo
Embrasso l'isclo inmènso de Camargo,
Vers la Prouvènço ounte l'óulivo afloco
Sus li pendènt de tóuti li coustiero,
Vers lou païs ounte cour la Tarasco,
Ounte au soulèu, lou jour, danso la Vièio,
Ounte la niue i'a l'estelan qu'esbriho,
Éli, li veiturin de l'aboundànci,
Ié davalavon bèn-vengu de tóuti.

XLIX

Entre parèisse aperamount la rigo
Di sisselando e sapino e pinello,
Encalaumado en co l'uno de l'autro,
Emé li Coundriéulen dre sus la poupo,
Li bras leva, d'acord butant l'empento
E dins l'azur pièi la lachant ensèmble,
Li terrassan d'en terro ié cridavon:
«Manjo-cabrit! Quiéu-de-pèu! N'as de burre?»
E li coulosse bounias: «Manjo-anchoio!
Camino! As pòu que te manque, la terro?»
Ié respoundien en uno bramadisso.
E tout-de-long l'antico galejado
Resclantissié dins lou parla di pople;
E tout-de-long, sus li talus de pèiro
Di pourtihoun que bordon la grando aigo,
Pèr vèire, ivèr-estiéu, venien li fiho,
De soun debas gaubejant lis aguïo
O sa sieto à la man, la tèsto alerto.
Tout resquihant peréu sus l'oundo liso,
Li Coundriéulen aqui s'enarquihavon
E, di batèu, en ié fasènt bouqueto:
—Anen, voulès veni, cridavon, drolo,
Emé nous-autre à-n-Arle?—Sian pas lèsto;
Un autre cop!—E filavon li barco
Dins li risènt, entre-mitan lis isclo.
Just lou pilot, aplanta sus lou tèume,
Alin-davans lis iue dubert e fisse
Pèr fourvïa lis agacin de roco,
De liuen en liuen viravo un pau la barro.


CANT SIEISEN[ (en français)]