A L'AVALIDO
LXIV
Souto lou tibanèu lou blound calandre
Emé l'Angloro, pièi, tout plan-planeto
S'èron ramba pèr i'èstre un pau à l'oumbro.
La frapacioun suavo o la mascoto
Qu'au miramen de l'aigo enganarello
A la longo dóu tèms l'avié sesido,
La tenié bèn, la chato dóu mudaire;
E'mé sis iue viscard de perdigouno
Que sèmpre i'esluciavo un refoulèri,
Emé soun nas couquin, si bouco roso,
Ah! n'en falié pas tant, vous assegure,
Pèr ié douna soun mau au jouine prince!
—Mais en que dounc, aquest ié remenavo,
M'as couneigu?—L'esperitado jouvo
Ié respoundié:—Te l'ai ja di, moun mèstre!
La flour d'esparganèu que m'as pourgido,
La pourtaves-ti pas, au founs di mueio,
Quand te vesiéu blanquejant à la luno,
Me pivelant vers tu, me fasènt signe
E m'enclausènt emé ti menganello,
Talamen que despièi siéu toun esclavo
E que, se me veniés à dire: «Vole
Que lampes emé iéu au bout dóu mounde,
Sèns jamai t'arresta, brido abatudo,
Coume aquéli famous Chivau Terrèstre
Qu'à galop, à galop courrènt de-longo,
Fan lou tour de la Terro, sènso brido,
Partiriéu en voulant!—Mai se, ma bello,
Te disiéu que t'embules e que parles
Au fiéu dóu rèi d'Oulando? à la subito
Ié demandè Guihèn.—Moun Dra, l'Angloro
Ié rebriquè, diriéu que te tremudes
En touto formo que t'es agradouso;
Diriéu que te siés mes Prince d'Aurenjo
(Coume ié fas encrèire à la barcado)
Pèr quauque ramagnòu o cigalige
Qu'es au-dessus de ma coumpreneduro...
Mais te counèisse, iéu, de longo toco
E, moun bèu Dra, vai, que sièr que t'escoundes?
T'ai devina rèn qu'à toun èr de prince,
A toun carnen jouine e fres coume l'aigo,
A tis iue blavinèu, à ta barbeto
Mai sauro e fino que la glaujo rousso!—
LXV
Aqui, parai? i'avié rèn à respondre,
Senoun que d'embrassa la foulinello,
Davans la fe qu'ansin lou diviniso
(Amour, se saup que pèr amour se pago),
Guihèn d'un fiò divin sènt dins si veno
S'atuba l'estrambord, la flamo courre.
E dins li bras l'un de l'autre cabusson,
A plus saupre di dous, éu o l'Angloro,
Quint es lou mai enclaus o lou mai ébri.
E vougavon li nau, tóuti souleto,
Au mitan di coustiero arrengueirado,
Sus l'aigo proumto, emé de long silènci.
De liuen en liuen passavo quauque vibre,
Pèr avé soun alen sourtènt lou mourre,
Rapidamen davalant à la nado;
E sus l'afrèst di gràndi tèndo flusso
Li barbasan venien, rasant lou Rose,
Faire pauseto. D'acatoun, ensèmble,
Contro l'empielamen di balot moufle,
A-n-elo éu ié disié dins soun estrencho:
—Aflato un pau toun cor plen d'armounìo
Contro lou miéu, pèr que l'entènde batre!
Regardes pas dins l'aigo qu'es trop founso,
Regardes pas la terro qu'es trop liuencho,
Regardes pas lou cèu, qu'éu es trop vaste:
Regardo dins moun amo ounte souleies!—
Mai elo, en escartant de sa centuro
La man dóu princihoun trop catihouso:
—Ve, ve, diguè, ve-n'en eila-deforo,
Vers lou dougan, d'aquelo flour que cerques!—
E courreguè 'n risènt, enfantoulido,
A l'orle dóu batèu.
LXVI
En paro-plueio
Quihado au bout d'un jounc, la flour rousenco
S'espandissié souleto sus la limo
D'uno pichoto mueio noun prefoundo.
—Mai, Dra, de mounte vèn, faguè l'Angloro,
Que l'ames tant, aquelo flour?—M'agrado,
Respoundeguè, pèr-ço-que te reverto...
Siés pas la flour d'amour, tu que, nascudo
Coume elo au sen de l'aigo, simboulises
La dileicioun unenco e proumierenco
D'un mounde nòu e bléuge de jouvènço?—
Elo escoutavo, touto esperlucado,
Aquéli mot galant, plen de magìo...
Éu countuniè:—Te la vau dire, escouto,
L'istòri de ma flour. Dins uno gorgo,
Au pèd d'un baus, la bello Galatèio
E lou pastour Acis, uno vegado,
Asseta au sòu, se countavon jouïno.
Pensant en rèn—qu'à sa bono fourtuno,
Dóu tèms que se bevien aqui l'un l'autre,
Pereilamount lou pastras Poulifème,
Qu'èro un Uiard e jalous de la ninfo
Coume se pòu pas mai,—oh! lou laid moustre!
Li vai decebre avau que fadejavon.
Abrama d'iro, arranco d'uno roco,
Éu, un clapas que toumbo à la barrulo
E vèn, pecaire! escracha sus la tepo
Lou bèu parèu. Mescla, soun sang regolo!
La terro maire e li diéu, coumpassible
Bèn talamen! n'en moustrèron miracle.
Acis en rajeiròu faguè sa mudo;
En flour faguè la siéuno Galatèio,
La flour d'esparganèu que ié sort dintre,
Rouginello enca 'n pau e palinouso.
—Cavalisco l'Uiard! cridè l'Angloro;
E se virant vers lou prouvié:—Pèr astre,
Sarié pas tu l'Uiard que nous respicho?
Diguè 'n risènt à Jan Rocho.—Bouèmio!
Quau jogo emé la flamo, un jour se brusclo,—
Prejitè lou ragas en grand piquiero.
Mai dins l'azur de l'èr, elo auturouso,
Boulegant soun bouquet, la flour óuferto
Pèr soun bèu Dra, diguè:—Iéu siéu flourido
Pèr la vertu de l'aigo: rounflo, Rose,
Dins toun lié founs, que sabe ço que sabe!...
LXVII
—Arrasso eila-davans!—Sus la ribiero
Un long cop de siblet gisclè tout-d'uno
E, descendènt à la mudo, à la coucho,
I'aguè 'no embarcacioun que rasclè contro
En gagnant de camin: uno grand fusto,
Aguènt d'un bout à l'autre uno cadeno
Que i'èron enresta, couble pèr couble,
Un bourdigau de touto traco d'ome.
—Arri, li bòni-voio! anè ié dire
Un jouine ribeirié.—Chut! sarnibiéune!
Que vous demandon pas se l'auro es bruno,
Faguè Patroun Apian. Li miserable
An bèn proun de soun mau, sènso l'escorno...
E fagués pas semblant de li counèisse,
Que, marca sus l'espalo, cercon l'oumbro...
E que d'eisèmple en tóuti acò vous fugue!
Van à Touloun, ai! las! manja de favo...
E i'a de tout aqui: de gènt de glèiso,
De sacamand, de noble, de noutàri,
Enjusquo d'innoucènt!—Emé d'iue torge
Passèron li fourçat, tau que li trèvo
De la Barco à Caroun. Ansin lou mounde,
Ansin lou tressimàci de la vido,
Lou bèn, lou mau, lou chalun, la magagno,
Van en courrènt, van chauchiero-e-boutiero,
Entre lou jour e la niue, sus la lono
Dóu tempourau que se debano e fuso.
LXVIII