LXI
Tranquilamen, au fiéu de l'aigo bello,
Li barco descendien, ribejant d'isclo.
Èron entre Mournas e Sant-Estève
Di Sort (aquest, recàti d'escumaire:
Quand un enfant, se dis, ié vèn au mounde,
Pèr lou prouva lou bandisson à Rose;
E se n'en tourno, bon pèr la marino
O la rapino, basto). Dins la cluso
Enmuraiado emé li fourtaresso
Ount debaussè Mount-Brun li Sauto-bàrri
E que soun noum ié rado enca terrible
Emé li capoun-fèr, de rouino en rouino,
Intravon li sèt barco. Mai sus l'orle,
Talo qu'uno sibilo, adounc la vierge
Enaurant soun bras nus, ensuperbido
Pèr lou pantai ferouge que l'enchusclo,
Diguè:—La font de Tourno es un ouracle!
La font de Tourno, aquéli que l'an visto
M'engardaran de menti, s'avès doute.
L'aigo ié sort d'un ranc, plen de lambrusco,
D'entravadis, de bouis e de figuiero,
Fourmant un nai (lou Grand-Gourg, que l'apellon).
Sus la paret dóu ro, dins un encastre
Que regardo lou Rose, avès en subre,
Escrincela despièi quau saup li siècle,
La Luno fèlo e lou Soulèu—qu'espinchon.
Vers lou mitan 'i 'n biòu, que vai lou pougne,
Au vèntre un escourpioun, un chin lou mordre,
Em' uno serp... qu'à si pèd fai d'oundado.
Lou brau, plus fort que tout, a tengu tèsto,
Quand un jouvènt, enmantela dóu ristre,
Un fièr jouvènt, couifa de la bouneto
De liberta, ié tanco sa ligousso
E lou coto. En dessus dóu mourtalage
Un courpatas esfraious voulastrejo.
Devine-lou quau pòu, aquéu mistèri!
LXII
E roudihè, talo qu'un escalustre,
Sus li barquié sis iue en farandoulo.
—Iéu, escoutas! en cercant mi paiolo,
Countuniè pièi, un jour, de mueio en mueio,
Dins lou ragas dóu riéu m'ère agandido.
E i'a 'no vièio masco bourguesano
Que me venguè: «Miro la gravaduro
Que i'a sus aquéu baus! Li Fadarello
Qu'à tèms passa trevavon nòsti borno,
Pichoto, es éli que l'an engimbrado.
Lou biòu que veses, lou Rouan, que trimo
Au regard dóu Soulèu e de la Luno,
Au bèu mitan, sabes quau represènto?
L'antique barcarés dóu flume Rose,
Que de pertout l'assauton, l'agarrisson
Lou marridun e lou trigos de l'oundo.
Lou serpatas que souto d'éu barrulo,
Acò's lou Dra, lou diéu de la ribiero;
E lou jouvènt qu'au brau tanco l'espaso,
Lou jouvenas que porto sus la tèsto
Lou bounet rouge,—ensouvèn-te, pichoto,
De ço que te predise,—es lou destrùssi
Que dèu un jour tua la marinaio,
Lou jour que pèr toujour, de la ribiero,
N'en sourtira lou Dra que n'es lou gèni!
LXIII
Li barquié risien plus: car sus li dougo
Courrié, de liuen en liuen, d'aquéli novo
Que marcon rèn de bon. Dins la barcado
Li moussu de Lioun parlavon meme
De gros batèu à fiò que pèr machino,
Sènso chivau ni maio ni fidello,
Remountarien contro aigo.—Oh! ço! d'estùrti
Poudrien crèire aquéli falabourdo!—
Bramavo Mèste Apian, quand se charravo
D'aquélis envencioun.—Mai s'avien d'èstre,
Dequé devendrien tant d'ome e d'ome
Que vivon dóu trahin de la ribiero,
Rigaire, carretié, lis aubergisto,
Li porto-fais, li courdié, tout un mounde
Que fai lou grou, lou chamatan, lou fube,
L'ounour, lou trefoulige dóu grand Rose?
Mai vesès pas que n'i' aurié, cavalisco!
Pèr ensuca, bougre, à cop de partego
Tóutis aquéli gus de tiro-l'aufo,
De treboulo-coumuno e filousofe!—
Uno aprensioun pamens, èro vesible,
Venié de s'espandi sus li figuro;
E n'èro pas sèns crento que Jan Rocho,
Entravaca pèr tant de causo treblo,
Arregardavo aquéu jouvènt estrange
Que, lou matin d'avans, sus la pinello
Avié sauta, venènt de sai pas mounte.
CANT VUECHEN[ (en français)]