Sus moun batèu que lando
Nous raubaren au fres,
Car siéu prince d'Oulando
E noun ai pòu de res.—
CIX
Ai! bèu jouvènt, eterno simbeliero!
Lou vènt avié cala. Dins l'amplitudo
E dins l'amudimen dóu vaste Rose,
Lis ome entre-dourmi, la caravano
Au souleias d'estiéu mountavo lènto,
Emé, de liuen en liuen, quauco iserouno
Voulastrejant sus lou travès dóu flùvi.
Tout-en-un-cop, dins la liunchour de l'orso,
Vai s'entèndre un vounvoun. A l'avalido
Pièi s'esperdié, pièi mai revounvounavo,
Coume lou batarèu d'un moulin brounde
Que sarié descendu pèr la ribiero.
Pièi èro un toussihoun à l'escoundudo
Qu'aumentavo toujour, uno toussido
Coume aquelo d'un brau o d'un coulobre
Seguènt li virouioun de l'archipèlo.
Pièi un esbrand subit i'aguè dins l'oundo
Que faguè ressauta tóuti li barco,
Enterin qu'eilamount un flo de tubo
Ennegrissié lou cèu: e tras li pibo
Apareiguè subran, fendènt lou Rose,
Un long batèu à fiò. Se rebrassèron
Tóuti li marinié, gueirant lou moustre.
En poupo Mèste Apian, devengu pale,
Arregardavo mè la nau magico,
La nau qu'arpatejavo emé si rodo
E remouvié d'oundado espetaclouso
E fourmidablamen ié venié subre.
CX
—Arrasso! ié cridè lou capitàni,
E tóuti dóu batèu ié fasien signe
De se gara davans. Mai tau qu'un roure,
Imbrandable à la barro, lou vièi mèstre
Respoundeguè:—Mandrin! que lou Caburle
S'escarte davans tu? Lou Rose es nostre...
E fa tira la maio, milo-diéune!—
Mai lou patroun n'avié pas claus la bouco,
Ié lampant au coustat, lou Croucoudile
(Èro lou noum de la vapour) arrapo
Em'un de sis alibre la pinello,
L'entiro dins soun vanc e, coume un dogue
De ço que tèn se bat li brego, à bóudre
Gangasso lou trahin, emé si gumo
S'entrepacho rabious dintre li barco
Ounte se fai draiòu, en tirassiero
Rebalant après éu touto la rigo.
O malurous! li chivalas recuelon,
Empourta pèr la maio, dins lou Rose,
Emé li carretié que s'esbramasson,
Despoutenta pèr l'aigo furiboundo.
CXI
Mai éu, Patroun Apian, quand vèi perdudo
Sa grand cavalarié, si nau, sa vido,
Éu dre sous lou Caburle que davalo
Desempara, courrènt la bello eisservo,
Éu, dessena de founs, li veno morto,
En badant la vapour que, pouderouso,
Escarpissènt dous revoulun d'escumo
E jitant dins lis èr sa tubassino,
Trajavo eila-davans:—Ah! manjo-paure!
Ié cridè coume eiçò, moustre sus terro
Que lou diable a raca pèr nous destruire,
Lingoumbau de judiéu, enfant de broumo,
Fugues maudi! maudi! maudi! Que moron,
Aquéli que te servon, dins la braso
E lou reboulimen e li suplice
De l'infernas negras ounte t'empures!
Crapo de fum! nous-àutri, la ribiero,
I'a de milo an que la tenian dessouto...
Mai tu, d'abord que vuei tout se desbrando,
Rapello-te, souiras, que deja drogo
Lou chivau-frus que dèu creba toun vèntre:
Tau as fau, tau t'espèro!—E lou Caburle,
Tóuti si barco après à la trahino
E tout soun cavalun dins la bourdouiro
Gafant o negadis, au brand dis oundo
Regoulavo à la bèu.—Coupas li cordo,
Malan de Diéu, que li chivau s'ennègon!
Bramè lou veiturin en fasènt buto
Pèr aterra vo s'engrava sus ribo.
Car deja vèi lou Pont qu'espaventable
Pereilavau s'enisso pèr tout roumpre.
Mai lou courrènt que subre-fort envòuto
E sisselando e sapino e pinello,
Davans-darrié li rounso, li secuto
Coume un rai de móutoùn que s'encamino
Au tuadou. Desvaria, lis ome,
Pèr engouli, se podon, uno arcado,
Lou prouvié, lou mudaire, sus l'empento
S'esperforçon. En van! L'Angloro mudo,
Lis iue cluca, n'es plus d'aqueste mounde:
Estrechamen rambado i bras dóu prince
Que tèn d'à ment sus pro la mau-parado,
E fisançouso en plen de soun dous crèire,
Au paradis ié sèmblo que s'envolo.
CXII
Mounto un grand crid... Ai! paure! dóu Caburle
Un remoulin esfraious agouloupo
Dins soun revòu la barco: un tuert terrible
Brounzis contro lou Pont e tout s'esclapo.
Guihèn, dóu contro-cop, dintre lis erso
Es bandi, dins si bras aguènt l'Angloro.
E nado, bacela di tros de fusto,
E nado, la tenènt à cimo d'aigo,
E nado tant que pòu. Mai lou subroundo
A la perfin la suberno enmalido,
E desparèis. Sus l'autre bord dóu Rose
D'ageinouioun alin plouron li femo,
Cridant e pregant Diéu. De la peirado
Ounte éu s'èro gandi, la barco routo,
Sauvant lou pichot chat de l'equipage,
Lou bon Jan Rocho tourna-mai cabusso.
E vague de nada, cercant lou prince,
E vague de souta, cercant l'Angloro.
Mai de-bado! Lou flume, quau saup mounte?
Lis avié tóuti dous mena pèr sèmpre.
CXIII