Èro Coundriéu soun nis, ounte s'amodon
De noste vènt-terrau li proumié boufe.
Sant Micoulau, patroun de la marino,
A dins Coundriéu soun autar, sa capello.
En capo d'or e mitro fourcarudo
Lou benurous, em'uno tino contro
Que ié vesès testeja li tres móussi
Escapoula de l'orro saladuro,
Estènd sa man sus tout ço que navego.
Tóuti lis an, aqui ié fan sa fèsto;
E li marin, sus lis espalo, digne,
En proucessioun ié porton uno barco;
E quand au Rose un negadis brassejo:
«Au grand sant Micoulau, ié cridon tóuti
Arrecoumando-te, mai nado ferme!»
De Vernesoun, de Givors an bèu dire:
Renoumena pertout, de mudo en mudo,
Coundriéu en aquéu tèms èro la maire
Di grand patroun de Rose. Li basòfi
Di port de Vieno o de la Mulatiero
E li Canut flaugnard de la Crous-Rousso
Avien bèu ié crida «quiéu de pèu!» Éli,
Bèn que pourtant li braio de basano,
Fasien ana si dono emai si fiho
Coussudo e fièro autant coume bourgeso.
Femo de bon, li Coundriéulenco bello,
Is amourié quand vai greia la fueio,
Dins la michour de sa peitrino forto
Metien couva de si magnan la grano;
En dentelino e pouncheto flourido
Pèr passo-tèms broudavon pièi la tulo;
A pichot poun tambèn sabien trepougne
La pèu di gant e, bòni nourriguiero,
Tóuti lis an fasien un chat superbe.
III
O tèms di vièi, d'antico bounoumìo,
Que lis oustau avien ges de sarraio
E que li gènt, à Coundriéu coume au nostre,
Se gatihavon, au calèu, pèr rire!
Èro lou règno, aqui, di farandoulo,
La naciounalo danso roudanenco
E dóu reiaume ancian di Bousounido
Que, de Coundriéu à-n-Arle, i jour de voto,
Di viravòut dóu Rose imitarello,
Ersejo e fai la serp au long di dougo.
Aqui drihavo, alor, la noblo justo
Que, tóuti li dimenche, sus lou Rose,
Li ribeiròu se desfreirant pèr troupo
Ié luchavon l'estiéu, la targo au pitre,
La lanço au poung, l'artèu sus la quintaino,
Ounte li drole nus se fasien vèire
Valènt e fort is iue di bèlli chato,
Ounte li cadelas de Sant-Maurise
Emé li Givoursin s'apountelavon...
O tèms di vièi, tèms gai, tèms de simplesso,
Qu'èro lou Rose un revoulun de vido
Ounte venian, enfant, sus l'aigo longo
Vèire passa, fièr, li man à l'empento,
Li Coundriéulen! Lou Rose, gràci à-n-éli,
Èro un grand brusc plen de vounvoun e d'obro.
Tout acò vuei es mort e mut e vaste
E, las! d'aquéu varai tout ço que rèsto
Es lou traçan e la rousigaduro
Que la maio a cava contro li pèiro.
Un fretadis, acò 's tout ço que soubro
D'un barcarés qu'avié pèr crid: Empèri!
Mai lou trafé di càrri de vitòri
Sus li camin roumiéu noun laisso en visto
Mai de rambuei ni mai d'escavaduro.
IV
Ah! pèr sant Micoulau, quand s'encantavo
Lou Reinage, au pourtegue de la glèiso,
Cresès que n'èro un flame de triounfle
Pèr aquéu qu'èro Rèi de la Marino?
E cresès que n'i' aguèsse un de rebòbi
Pèr abéura la glòri dóu Reinage?
Li brout de biòu emé sa graisso mouflo
E li dindard e lis auco poupudo,
Li cambajoun estuba, li caieto
D'erbo chaplado e cuecho au four, bèn imo,
Li bòni pougno enredounido en tourto,
Pastado au burre emé d'iòu, li rigoto
Poulidamen plegado emé de pampo,
E lou vin blanc de païs que petejo,
Avien de tout, en aquéu jour, soun rule!
N'èro-ti pas entre-mitan d'aquéli
Baus fèr, Roco de Glun o Roco-Mauro,
Que Gargantian regnavo e que, ço dison,
Escambarlant lou Rose pèr ié béure,
Emé sa man en guiso d'escudello
Engoulissié li barco emai lis ome!
A Pèiro-Lato mostron la graviho
Que lou gigant traguè de sa sabato:
Un bèu roucas, tanca dins la planuro.
V
Or, aquel an d'aqui, fèsto coulènto,
Aguènt Patroun Apian agu li joio
E dóu Reinage encapa la courouno,
Li bachelar de Coundriéu en riqueto
Avien touto la niue pourta de brinde
Au rèi nouvèu e, segound la coustumo,
Après lou brinde, en l'èr jita si vèire.
Car Mèste Apian, éu, avié l'equipage
Lou plus famous de touto la ribiero.
Calafatado emé de flo d'estoupo
Que retenien li tèsto di senepo,
De pego negro en foro enquitranado,
I' apartenien, cuberto o noun cuberto,
Sèt bòni barco entaiado à la bruto:
Lou Caburle d'abord, emé soun tèume
D'à poupo encastela—qu'aqui-dessouto
Cadun la niue ié dourmié dins soun cadre.
Emé sa pro taiudo, enourguido
Pèr l'esperoun de soun escasso forto;
Pièi la pinello o barco civadiero
Que di chivau pourtavo la pasturo;
Pièi à l'après lou batèu de carato,
Coume lis autre en varenglo de roure;
Pièi uno sisselando touto cloto,
Courbudo sus l'avans, carrado en rèire;
Dos gràndi savouiardo pèr adurre
Li carboun de Givors e 'no sapino
Pèr carga li castagno vivareso.
Sènso coumta dous coursié vo chaloupo,
De la filado amarra sus li costo,
Pèr embarca li gros chivau de viage
Que sus la dougo, au retour de Prouvènço,
Gaiardamen remountavon la rigo.
Patroun Apian avié pèr la remounto
Vuetanto bèu chivau à co rougnado
Que n'i'avié pas si parié sus lou Rose
E qu'en tirant la maio e la veituro,
I cop de fouit dóu baile de la troupo
E i tron de Diéu di carretié menèbre,
Fasien dóu flume estrementi la ribo.
VI
Tenènt si mino, à la pro dóu Caburle
Sant Micoulau avié, facho à la grosso,
Sa tèsto emé la mitro. Mai, en poupo
E plantado au gouvèr de la grand barco;
S'aubouravo la crous de la capello,
La crous di marinié, tencho de rouge,
Que Mèste Apian, un an que dóu gelibre
Lis aigo tout l'ivèr fuguèron presso,
Éu l'avié fustejado à la picosso.
A l'entour de la crous ié vesias tóuti
Lis estrumen de la Passioun: la lanço
Emé l'espoungo, l'òsti e lou calice,
La raubo d'escarlato, la lanterno,
Lou martèu, li clavèu, lis estenaio,
La santo fàci, lou cor, la couloumbo,
Lou fèu, lou fouit, lou sant pieloun, la boso,
Lou glàsi nus, lou mort que ressuscito,
La bono Maire e sant Jan, l'escaleto,
Lou gantelet, li got, li dat, la bourso,
Lou serpatas, lou sant soulèu, la luno,
Emé lou gau qu'en subre ié cantavo.
VII