E canto, gau! l'aubeto vèn de pougne.
Pèr desmarra, zóu tóuti! s'apareion
Li veiturin que van à la desciso.
En cargo pèr la fiero de Bèu-Caire,
I'a cènt batèu que vuei soun de partènço.
Tè tu! tè iéu! s'agis pèr quau que fugue
De gagna lou móutoun: qu'au prat de fiero
Lou proumié bastimen, lahut o barco,
Nègo-roumiéu di costo barbaresco
O rato-malo aguènt soun nòli en règlo,
Au prat de fiero lou proumié qu'arribo
E tiro lou canoun, pèr bèn-vengudo
Li Bèu-Cairen ié baion un bèu mòti.
Despachatiéu, en aio, fourro-bourro,
Li porto-fais, li barcatié, carrejon,
Estivon, amoulounon, fan guihèume.
Li trepadou cracinon; li fieraire
Fan sis adiéu à si gènt, à si dono:
—Çai sian?—Çai sian.—Li maje, dins lou fube,
Van destaca dis arganèu de ferre
Cadun si nau e, plan, fasènt lou signe
De la crous en levant soun capèu large,
Lou bras en l'èr, Mèste Apian subre tóuti:
—Au noum de Diéu e de la santo Vierge,
A Rose!—crido. Sa voues, que retrono
Dins la liunchour neblouso, entre li ribo
Dóu flume liounés s'es entendudo.
Em' éu lis ome, closco descuberto,
Se soun signa, trempant lou det dins l'oundo
D'aquéu grand signadou, que, chasco annado,
En bello proucessioun, es la coustumo,
Au Pont Sant-Esperit lou benesisson.
Lis ome, dur, emé lis espaieto
Contro lou quèi ensemblamen fan forço.
Patroun Apian éu-meme sus la poupo
Es au gouvèr que douno l'endrechiero.
A de long péu en cadeneto griso
Que sus li tempe entrena ié retoumbon
Emé dous grand tourtis d'or que ié pènjon
A sis auriho. Es aut de fourcaduro
E, de sis iue lusènt sus chasco barco
Dóu tèms que vèi se tout marcho dins l'ordre,
De l'uno à l'autro, estacado à la filo
Pèr la calaumo unenco e loungarudo,
En escatant dins lou gourgoui de l'aigo
Tóuti li barco à-de-rèng s'entrahinon.

VIII

Souto li tibanèu de telo cruso
Que s'entrianglon en esquino d'ase,
Li passagié, li balot, li póusito
De touto coundicioun e touto merço,
Li sedarié de Lioun, ufanouso,
Li rol de cuer, li matau de canebe,
Tout bèn cerni, tout pourta bèn en comte
Pèr l'escrivan i letro de veituro,
E tóuti li proudu que s'engivanon
Dóu coustat d'aut, aqui jaison à poufe.
Mai cuerb lou Rose un sagarés de nèblo:
Li couparias em' un coutèu. Amagon
Lou ribeirés, tout, à perdo de visto.
Couneirias plus lou puget de Fourviero
Emé sa glèiso amoundaut que fai pouncho.
E lou segren qu'adus la despartido
N'es que plus grèu: eilalin a la baisso,
I canau de Bèu-Caire e d'Aigo-Morto,
Pèr carga li bladeto de Toulouso,
Li vin dóu Lengadò, la sau de muro,
Quau saup quant restaran liuen de si femo,
De si pichot! tres mes o belèu quatre.
Grand gau encaro se, quand se retourno,
Un cop subit d'Ardecho o de Durènço
O quauco gardounado enferounido
Noun vèn gounfla, faire peta lou Rose
E qu'emé li chivau de l'equipage
Noun faugue pas, dins lou patoui di terro,
Arpateja, s'enfanga jusquo au pitre!
E lou mistrau, quand rounflo de mesado
E que li barco tèsto-aqui recoto!
E, chanjadis, lis auve que s'escoundon
E vous engravon, bròu! à l'imprevisto;
O la sequiero emé lis aigo basso
Que, tout l'estiéu, en bando sus l'areno
Retèn à paus li nau escladenido!

IX

Atenciouna, lou prouvié, lou mudaire
Van de-tastoun, escandaiant li mueio,
Que li batèu en quauco graveliero
Noun vagon s'encala. Dins l'oundo escuro
Jan Rocho lou prouvié trais la pagello,
Longo barro de sause qu'an pelado
En ié soubrant quàuquis anèu de rusco
Marcant de liuen en liuen se l'aigo es founso:
—Pan just! pan qu'à dous det!—Pèiro-Benido,
Ajudo lèu, senoun la barco toco!
—Pan larg!—Anen, sian à la bono routo.
—Pan cubert! pan e mié!—Li barquejaire
Molon sus lou gouvèr, lachon l'empento.
—La soubeirano!—Bon! tout acò crido.
—Cato la man!—E vogo à la seguro...
Se descabedelant de lono en lono,
Au menamen de la grand barco mèstro
Que vai davans, prudènto e majestouso,
La tirassiero emé si tèndo blanco,
Seguènt lou briéu de l'aigo que la porto,
A pres lou bon camin. Vers la capello
E dre sus lou pountin, la tèsto nuso,
Adounc Patroun Apian em'un grand signe
De crous, à-z-auto voues—qu'ausisson tóuti
Lou capèu à la man,—éu entameno
La prègo dóu matin: O noste paire
Que siés au cèu, toun noum se santifique!
Vèn coume acò. Lis ome fan l'escouto
D'ageinouioun o bèn la tèsto clino.
Lou sagarés blanquinous lis emborgno,
Atapant li mountagno e li broutiero
Que tout-de-long acoumpagnon lou flume;
E podon ié coumta sus l'embourgnado
Jusquo à Givors e belèu jusquo à Vieno.
Éu countuniant: Toun règne nous avèngue!
Dis, adavau ta voulounta se fague
Coume adamount! Lou pan quoutidian nostre,
Dis, vuei porge-nous-lou! De nòsti dèute
Fai nous la remessioun, coume nous-àutri
En quau nous es devènt, dis, fasèn quite...
—Hòu! Toco-biòu! pièi se coupant bramavo,
Capounas de pas Diéu! dormes, fulobro!
Aquéli chivalas, amount, li veses
Que dintre si cabestre s'estrangulon?...
Un batafiéu que vous cenglèsse tóuti!—
E reprenènt: De tentacioun nous gardes!
E tiro-nous dóu malan! Ansin siegue!

X

—Ha! mis enfant, sus l'aigo grouadisso,
Apoundié pièi lou patroun dóu Caburle,
Nàutri, que sian? Lou vesès, sian la jogo
Dóu neblarés, di ro qu'avèn dessouto,
E di charneve ounte anan faire sueio...
Eh! quau pòu saupre li malemparado?
Quau vòu aprene à prega, que navegue!
E n'es un bèu, d'eisèmple, aquel estùrti
Qu'en milo-vue-cènt-trento, à la desciso,
Tirè 'n cop de fusiéu, lou miserable,
Au grand sant Crist que i'a dins l'óuratòri
Dóu castelas d'Ampuis, contro la dougo...
O, i'esclapè lou bras. Mai sa pinello,
D'aquéu marrit coula, dins quàuqui mudo,
Au Pont Sant-Esperit faguè d'esclapo...
Em' éu que fugue' n trau dins l'aigo glouto!—
Lou Caburle enterin, la prègo dicho,
Venié d'intra couchons à l'archipèlo
De la Grand Cabro, entre-coupa de vorge.