[827]. Cf. Giesebrecht, Geschichte der deutschen Kaiserzeit, 3ª ed., v. I, p. 719-20. Una bolla plumbea di Ottone III, recante il motto Renovatio imperii Romanorum, è dubbia. V. Baxmann, Die Politik der Päpste, Elberfeld, 1868-9, v. II, p. 165.
[828]. V. il curioso poema di Fiorentino di Tours intitolato Carmen de destructione Constantinopolitana, sive de ultione Troianorum contra Graecos, Parigi, c. 1496.
[829]. V. vol. I, p. 23-4.
[830]. Gotofredo da Viterbo lo afferma due volte nello Speculum Regum, e lo ripete nella Memoria saeculorum.
In duo dividimus Troiano semine prolem:
Una per Ytaliam sumpsit diademate Rome,
Altera Theutonica regna beata fovet.
Karolus in Berta Pipini semine ventre
Hec duo continuat, conceptus utroque parente,
Romuleus matre Theutonicusquo patre.