[317] Deligerentur ex (non ab, come leggesi vulgarmente) universo populo, aditusque in illum summum ordinem omnium civium industriæ ac virtuti pateret; Cicerone, pro Sextio. V’entravano di diritto i magistrati anche plebei, e dalla plebe scelti. Vedi Göttling, Gesch. der röm Staatsverfassung; Walter, Gesch. des römischen Rechts.

[318] Forse ventisett’anni; dappoi Augusto fissò i venticinque. Il censo senatorio era di quattrocentomila sesterzj (80,000 lire), poi di un milione e duecentomila.

[319] Naturæ hist., xxxiii. 8.

[320] Livio Salinature plebeo, Claudio Nerone patrizio, cavalieri entrambi, furono consoli insieme.

[321] Dionisii Excerpta, 64, nell’edizione del Mai.

[322] Valerio Mass. ii. 9. 2. viii. 1; Vellejo Pater., ii. 10.

[323] Lex est, quam populus romanus, senatorio magistratu interrogante (alcuni leggono rogante), veluti consule, constituebat. Plebiscitum est, quod plebs, plebejo magistratu interrogante, veluti tribuno, constituebat. Inst. Justin., lib. i. t. 2. § 4.

[324] Dionigi, lib. x. c. 12.

[325] Ancora al tempo suo Tito Livio le diceva, in hoc immenso aliarum super alias acervatarum legum cumulo, fons omnis publici privatique juris.

[326] Il Digesto abbraccia così le attribuzioni di questo diritto: Ex hoc jure gentium introducta bella, discretæ gentes, regna condita, dominia distincta, agris termini positi, ædificia collocata, commercium, emptiones, venditiones, locationes, conductiones, obligationes institutæ, exceptis quibusdam, quæ a jure civili introductæ sunt.