[243]. Ita sequi virtutem debemus, ut valetudinem non in postremis ponamus. — Temporibus assentiri sapientis est. — In navigando tempestati obsequi artis est.
[244]. Pro Sextio, 68.
[245]. Sæpissime et legi et audivi, nihil mali esse in morte, in qua si resideat sensus, immortalitas illa potius quam mors ducenda est: sin sit amissus, nulla videri miseria debeat quæ non sentiatur. Ad fam., V. 16. — Una ratio videtur, quidquid evenerit ferre moderate, præsertim cum omnium rerum mors sit extremum. Ivi, VI. 2. — Sed de illa . . . sors viderit, aut siquis est qui curet Deus. Ad Attico, IV. 10. — Poi in piena udienza (pro Cluentio, 61) diceva: Si quid animi ac virtutis habuisset, mortem ducimur, ut existimemus illum apud inferos impiorum supplicia per ferre . . . Quæ si falsa sunt, id quod omnes intelligunt, quid ei tandem aliud mors eripuit præter sensum doloris? — Pro Rabirio dice il preciso opposto.
[246]. De provinciis consularibus.
[247]. Cicerone, De oratore, I. 52.
[248]. De ambitu, del 179 av. C.; Cincia, del 175; Voconia, del 169; Sextinia, del 128.
[249]. Lex de dolo malo. È noto l'aneddoto di Cajo Canio.
[250]. Cicerone, ad Attico, I. 16; IV. 15. — Svetonio, in Cesare, 19.
[251]. Cicerone, ad Attico, IV. 15.
[252]. Cicerone, pro Cluentio. Egli riconosceva non l'iniquità, ma la falsità delle deposizioni estorte colla tortura: Illa tormenta gubernat dolor, moderatur natura cujusque tum animi, tum corporis, regit quæsitor, flectit libido, corrumpit spes, infirmat metus, ut in tot rerum angustiis nihil veritati loci relinquatur.