[10]. Monumenta Historiæ patriæ, Chartarum II. 49.

[11]. Antiq. M. Æ., VI. 47; Affò, II. 13.

Del 1037 Corrado conferma al vescovo d’Ascoli la donazione di Ottone: Omnem terram sui episcopii, tam ad matricam ecclesiam pertinentem infra et extra civitatem suam, quam ad ceteras capellas sive monasteria... Monetam etiam in civitate construere... et quidquid ad regiam censuram et potestatem nostram pertinet, transfundimus in ejus et successorum illius jus et dominium. Lo conferma nel 1045 Enrico re ad altri. Archivio capitolare d’Ascoli. Vedi Giornale Arcadico, vol. XLIII.

[12]. Tiraboschi, Storia della badia di Nonantola, II. 188: Confirmamus tam mutinensi ecclesiæ quam ejus civibus universos bonos usus quos antiquitus habuerunt.

[13]. Prædictum districtum et aquam ac ripam Padicam omni theloneo seu curatura atque ripatico a Dulpariolo usque ad caput Adduæ, cunctasque piscationes cum molendinorum molitura et navium debito censu, et omnes rectitudines et redibitiones et forum seu ceteras consuetudines, et vias publicas, et cætera quæ in præceptis et notitiis antecessorum nostrorum continentur. Ap. Campi, Hist. eccl., I.

[14]. Antiq. M. Æ., I. 708. E nel 1084 concedeva al monastero di San Zenone a Verona liberos homines, quos vulgo arimannos vocant... cum omni debito, districtu, actione atque placito.

Al 2 luglio 1070 Enrico IV re dona alla chiesa di Vercelli il Casale coll’arimannia, e con tutto il servizio del contado Odalingo con tutti gli arimanni, e del contado Albalingo con tutti gli arimanni, Ocesingo con tutti gli arimanni, e così Momelerio, Selvolina, Redingo cum omnibus arimannis. Monum. hist. patr., Chartarum I. p. 622.

[15]. Nullam deinceps vel eorum filii aut descendentes publicam functionem vel angariam, seu ullum servitium aut ullam districtionem cuique hominum faciant, vel usque in perpetuum persolvant; sed sub potestate pretaxati monasterii perenniter permaneant, præter nostrum regale fodrum quando in regnum istum devenerimus, et sculdassiam quam comitibus suis singulis annis debent. Ap. Lupo, lib. II.

[16]. D’Arco, Nuovi studj intorno all’economia politica del municipio di Mantova, 1846.

[17]. Paragonisi la nota 12.