«Dummodo non pereat, totidem olfecisse lucernas
Quot stabant pueri, cum totus discolor esset
Flaccus, et haereret nigra fuligo Maroni.»
Juvenal. VII, 215 sgg.
[80]. Parlando di cortex adoperato come maschile e come femminile Quintiliano dice: «.... quorum neutrum reprehendo, cum sit utriusque Vergilius auctor» I, 5, 35. I grammatici dei secoli posteriori serbano intatta questa tradizione; «stiria dicuntur ab stillis, quae Vergilius genere feminino, Varro neutro dixit; sed vicit Vergili auctoritas» Lib. de dubiis nominib. ap. Keil, V, 590; «mella tantum triptoton est; vicit propter auctoritatem Vergilianam.» Fragm. bob. de nomine, ap. Keil, V, p. 558.
[81]. «Grammaticus futurus Vergilium scrutatur.» Seneca, Epist. 108.
[82]. «iamvero Ciceronis ac divi Augusti Vergilique (monimenta manus) saepenumero videmus» Plin. Nat. hist. XIII, 83. «Quomodo et ipsum (Ciceronem) et Vergilium scripsisse manus eorum docent.» Quintil. I, 7, 11; «Quod ipse (Hyginus) invenerit in libro qui fuerit ex domo atque familia Vergili,» Gell. N. A. I, 11, 1; «in primo Georgicon quem ego, inquit (Probus), manu ipsius correctum legi» ID. XIII, 2, 4 «qui scripserunt idiographum librum Vergili se inspexisse.» ID. IX, 14, 7; «... ostendisse mihi librum Aeneidos secundum mirandae vetustatis, emptum in sigillariis viginti aureis, quem ipsius Vergili fuisse credebatur.» Id. II, 3, 5.
[83]. «vatum studiosus novorum» è chiamato da Ovidio, Trist. III 14, 7.
[84]. Sulla critica di Virgilio in questo tempo e poi ved. Thomas, Essai sur Servius et son commentaire sur Virgile. Paris 1880, Georgii, Die antike Aeneis-kritik. Stuttgart 1891.
[85]. Cf. Keil, Gramm. Lat. V, 7 (Praefat. ad Cledonium).