Ad tua verba pater, docili quo prisca Maronis
Carmine molliret scythicos mihi pagina mores.»
[221]. «Sicuti cum poetam dicimus nec addimus nomen subauditur apud Graecos egregius Homerus, apud nos Vergilius.» Iustin. Institution. § 2; «.... et apud Homerum, patrem omnis virtutis.» id. in fin. prooem. Digest. Cfr. Cassiodor. De artibus etc. 559 (1151 Migne) «ut poeta dictus intelligitur Virgilius, orator enuntiatus advertitur Cicero.»
[222]. Cfr. Ritschl, Quaestiones Varronianae, Bonn, 1845; Mercklin, in Philologus XIII, p. 736 sgg. Jahn, Ueber die röm. Encyklopädien, in Berichte d. sächs. Gesell. d. Wiss. 1850, p. 263 sgg.
[223]. Cassiodor. Variarum, lib. IX, c. 21.
[224]. «De operibus Vergili, legis Theodosianae libris, arteque calculi adprime eruditus est.» Gregor Turon. IV, 47.
[225]. «Grammaticorum imbutus initiis, nec non Theodosi edoctus decretis», ap. Mabillon, Act. S. III, p. I, p. 90.
[226]. «Et si aliquis de Aquitanis parum didicerit grammaticam, mox putat se esse Vergilium». Ademar. Epist. (XI sec.) ap. Mabillon, Annales ord. S. Bened. IV, 725; Giesebrecht, De litterar. studd. etc. p. 18.
[227]. Questa mania di compendiare arriva fino a fabbricare grammatiche da viaggio. Tale si vanta di essere quella di Foca (V. sec.) come dicono i versi del preambolo:
«Te longinqua petens comitem sibi ferre viator