[369]. Ved. alcuni esempi presso Keil, De quibusd. grammaticis lat. inf. aet. p. 16.
[370]. «Personae autem verbis accidunt tres. Quod credo divinitus esse inspiratum, ut quod in Trinitatis fide credimus in eloquiis inesse videatur.» Anon. MS. saec. IX ap. Thurot, op. cit., p. 65.
[371]. «Multi plures multi vero pauciores partes esse dixerunt. Modo autem octo universalis tenet ecclesia; quod divinitus inspiratum esse non dubito. Quia enim per notitiam latinitatis maxime ad cognitionem electi veniunt Trinitatis, et ea duce regia gradientes itinera festinant ad superam tenduntque beatitudinis patriam, necesse fuit ut tali oraculo latinitatis compleretur oratio. Octavus etenim numerus frequenter in divinis Scripturis sacratus invenitur.» Smaragd. ap. Thurot, op. cit. p. 65.
[372]. Cf. Schuchardt, Der Vokalismus des Vulgarlateins I, p. 17 sgg. e passim. Notevoli per la pronunzia barbara locale che rappresentano sono alcuni MSS. della biblioteca del Seminario di Autun, anteriori a Carlomagno, i quali trovano raffronto, da questo aspetto, nelle iscrizioni di Autun; cf. Catal. général des MSS. des bibl. publ. des départ. I, n. 20, 21, 23, 24, 27, 107.
Anche in fatto di ortografia l'idea religiosa trova modo di pronunziarsi; Hildemaro (IX sec.) nel suo commento alla Regula S. Benedicti, osserva: «sunt multi qui distinguunt voluntatem per n attinere ad Deum, et volumtatem per m ad hominem, voluptatem vero per p ad diabolum.» V. Schuchardt, op. cit., p. 4 sg.
[373]. Scholia bernensia ad Vergili Georgica atque Bucolica ed. Herm. Hagen., Lips., Teubner, 1867 (Estratto dai supplem. ai Jahrbb. f. Philol.); ved. p. 696 sgg.
[374]. Ad Ecl. III, v. 51. Efficiam «pro effigiem, imaginem» Scholl. Bern. p. 769.
[375]. Ad Ecl. IX, 1: «alii dicunt: Emoris, equus velocissimus Saracenorum, quem interdum accipi potest: Quot Emori pedes, idest, utinam quattuor ut me in urbem cito veherent ad accusandum Cladium (sic)» Scholl. Bern. p. 827.
[376]. Ved. Catalogue génér. des MSS. des bibl. publ. des départ. vol. I, p. 428. Cfr. Haase, De medii aevi studiis philologicis (p. 7), e la pubblicazione fattane da Boucherie, Fragment d'un commentaire sur Virgile, Montpellier (Soc. pour l'étude des langue romanes) 1875.
[377]. «Stilus in hoc opere est sublimis... nam est monendum quod triplex est stilus, scilicet sublimis mediocris et infimus. Sublimis stilus est qui tractat de sublimibus sive maximis personis et regibus, principibus et baronis, et hic stilus in Aeneida servatur; mediocris stilus est qui de mediocribus personis tractat, et servatur in libro Georgicorum; infimus stilus vel humilis... est qui tractat de infimis personis, et quia pastores sunt inferiores personae hic stilus in libro Bucolicorum servatur.» Comment. in Verg. Aeneid.; cod. (saec. XV) bibl. S. Marci, lat. class. XIII, n. 61, col. 6.