[208.] Urbis praefectum ad ligiam fidelitatem recepit, et per mantum quod illi donavit de praefectura eum publice investivit, qui usque ad id tempus juramento fidelitatis imperatori fuit obligatus, et ab eo prefecturae tenuit honorem (Gesta Innocent. III, in Muratori, tom. III, part. I, p. 487).

[209.] V. Ottone di Freysing, Chron. VII, 31; De gestis Frederici I, l. I, c. 27.

[210.] Un Autore inglese, Ruggero Hoveden, fa menzione dei soli senatori della famiglia Capuzzi ec., quorum temporibus melius regebatur Roma quam nunc (A. D. 1194) est temporibus LVI senatorum (Ducange, Gloss., t. VI, p. 191, SENATORES).

[211.] Il Muratori (Dissert. 42, t. III, p. 785-788) ha pubblicato un Trattato originale, il cui titolo è: Concordia inter D. nostrum papam Clementem III et senatores populi romani super regalibus et aliis dignitatibus urbis, etc., anno 44 Senatus. Ivi il Senato assume il linguaggio dell'autorità: Reddimus ad praesens.... habebimus.... dabitis praesbyteria... jurabimus pacem et fidelitatem, etc. Lo stesso autore ne offre ancora una chartula de Tenimentis Tusculani, che porta per data il quarantasettesimo anno della stessa epoca, e vien confermata decreto amplissimi ordinis senatus acclamatione P. R. publice Capitolio consistentis. Trovasi quivi la distinzione fra i senatores consiliarii e i semplici senatori (Murat., Diss. 42, t. III, p. 787-789).

[212.] Il Muratori (Dissert. 45, t. IV, p. 64-92) ha data ottimamente a conoscere questa forma di governo, e l'Oculus pastoralis, che trovasi in fine di tale Opera, è un trattato, o sermone sugli obblighi de' Magistrati stranieri.

[213.] Gli Autori latini, quelli almeno del secolo d'argento, aveano già trasportato dall'uffizio alla persona insignita di esso il vocabolo potestas.

Hujus qui trahitur praetextam sumere mavis.

An Fidenarum Gabiorumque esse POTESTAS.

(Juven., Satir. XI, 99)

[214.] V. la Vita e la morte di Brancaleone nella Historia major di Mattia Paris, p. 741, 757, 792, 797, 799, 810, 823, 833, 836, 840. I pellegrinaggi e le sollecitazioni delle cause mantenevano in corrispondenza le Corti di Roma e di S. Albano; e il Clero inglese, pieno d'astio contro i Papi, si rallegrava in veggendoli umiliati ed oppressi.