[74]. Anche il papa Martino IV nel 1282 tornava a sciogliere i componenti l'università del giuramento prestato al comune, dichiarandolo lesivo dei loro diritti (Sarti, op. cit., vol. II, App.).

[75]. Savigny, op. cit., I, pag. 643.

[76]. Dal testo della bolla di Onorio III, che trascriviamo, si rileva come intendimento di quel papa, nel promulgarla fosse di accrescere la fama e lo splendore scientifico dell'università, che avrebbe potato venir meno coll'applicazione di un malinteso sistema di insegnamento.

«Honorius Servus Servorum
Dei

«Dilecto Filio Archidiacono Bononiensi salutem et Apostolicam Benedictionem.

«Cum saepe contingat, ut minus docti ad docendi regimen assumantur, propter quod et Doctorum honor minuatur, et profectus impediatur Scholarium valentium erudire, Nos eorundem utilitati et honori prospicere cupientes, auctoritate presentium duximus statuendum, ut nullus alterius in Civitate predicta ad docendi regimen assumatur, nisi a te obtenta licentia examinatione prehabita diligenti; tu denique contradictores, si qui fuerint vel rebelles per censuram Ecclesiasticam appellatione remota compescas.

«Datum Rom. IV Kal. Junii Pontificatus nostri, anno tertio.»

[77]. Affò, Scrittori perugini. Vedi questo documento nel Discorso preliminare, pag. 26.

[78]. Padelletti, Documenti inediti per servire alla storia delle università italiane, Arch. Giuridico, VI, pag. 102.

[79]. Colle, Storia dello Studio di Padova. — Facciolati, Syntagmata XII e Hist. Gymnasi Patavini.