Nominatio, «chantayritz»; genetiu, «chantayritz»; datiu, «chantayritz»; acusatiu, «chantayritz»; vocatiu, «o chantayritz»; ablatiu, «ab chantayritz», etc. Et plural, «chantayritz»; genetiu, «chantayritz»; datiu, «chantayritz»; acusatiu, «chantayritz»; vocatiu, «o chantayritz»; ablatiu, «ab chantayritz», «ses o senes chantayritz», etc.

E en aysi con dic hai
totz le lur variars vai.
Paraulas hi a qui luoygnar
335
se podon e abreviar
enls acuzatius singulars,
tant es avinenz lur atars,
con dit: per «pagat» ni has delleygn,
e ieu per «pagatz» mi teygn,
340
em teygn per «gays» e per «gay»;
aysi totz l'autre parlars vay
qui es de la lur mainiera;
per que ieus diray enquera.
E entendatz vos qui prim etz,
345
que «totz» en los singulars retz
es loncs e enls plutals oblics,
con dit
Arnaut de Maruill
rics
de pretz e de valor fin e grazida:
«Si con li peys han e l'ayga lur vida,
350
hay en amors e ‘totz’ temp lh'aurai».
Gauselms Fayditz
en son complanch retrai:
«fortz can es e ‘tot’ lo major dan».
Ara doni dels retz plurals semblan,
quar fan «tuit», con dis
Rigals
de valors:
355
«‘Tuit’ demandon qu'es devengud'amors,
e ieu a ‘totz’ en diray la vertat».
Avans dic en cestui mot
qu'enls oblics sengulars fay «tot»,
con dis
Peyre Vidals
en ver:
360
«Tant hai de sen e de saber
que del ‘tot’ say mon mell chauzir,
e say conoyser e grazir.
Mas encara vos vuoill donar
semblansa del sieu variar».
365

Nominatio, «tots»; genetiu, «tot»; datiu, «tot»; acusatiu, «tot»; vocatiu «totz»; ablatiu, «ab tot». Et plural, «tuyt»; genetiu, «totz»; datiu, «totz»; acusatiu, «totz»; vocatiu, «tuyt»; ablatiu, «totz».

Enl vostre cor sapchatz, aman,
q'aysi li ajectiu comun van
con «sotils», «vils», «temenz», «sufrenz»,
«fortz», «avinenz» e «plazenz»,
els singulars se luoygnon
370
e enls oblics s'abrevion,
enls retz plurals breviamen
han e els oblics luoygnamen,
e dezir dir verayamenz
con vay le lur variamen.
375

Nominatio, «sotils»; genetio, «sotil»; datio, «sotil»; acusatio, «sotil»; vocatio, «sotils»; ablatio, «ab sotil», «ses o senes sotil», etc. Et plural, «sotil»; genetio, «sotils»; datio, «sotils»; acusatio, «sotils»; vocatiu, «sotil»; ablatiu, «ab sotils», «ses o senes sotils», etc.

Enls primiers retz deu hom «us» dire
e en tots oblics «un» assire,
e en totz retz si deu dir «dui»
en totz oblics «doz» s'adui;
totz autres nombres true a mil
380
deu hom dir per aytal estil,
ses cen, quar sol d'una manieyra
es ops que cascuns l'enquera,
e per voler primamen far
dezir «un» e «doz» variar.
385

Nominatio, «us»; genetiu, «un»; datiu, «un»; acusatio, «un»; vocatio, «us»; ablatio, «ab un», etc. Nominatio, «dui»; genetio, «dos»; datio, «dos»; acusatio, «dos»; vocatio, «dui»; ablatio, «dos», etc.

Parlat vos hay de mascolina
parladura e femmina,
mas encara semblanz vos don
de las femnas quis ressemblon
els primiers retz, con «sor», «mi donz»,
390
«nessa», «gasca», «garza», «se donz»:
els primiers oblics «mi don»,
«soror», «neboda» e «si don»,
e «gascona» ab «garzona»;
395
e en totz plurals se razona
«sorors», «gasconas» e «mas domnas»
e «nebodas» e «sas domnas»,
e «garzonas», e aysi van
las autras de cestui semblan;
e per q'haiatz entelech fi
400
variaray «soror» aqui.

Nominatio, «sor»; genetio, «sor»; datio, «soror»; acusatio, «soror»; vocatio, «sor»; ablatio, «ab soror». Et plural, nominatio, «sorors»; genetio, «sorors»; datio, «sorors»; acusatio, «sorors»; vocatio, «sorors»; ablatio, «ab sorors», «ses o senes sorors», etc.

Dels mascolis noms diray
con fan els primiers retz oimai,
qui fan «Bos», «glotz», «compaygnos»,
«gasc», «baytes», «Uc», «Gui», e «Peyros»;
405
En totz los oblics sengulars,
encara els retz plurals cars,
fan «compaygnon», «Ugon», «Peyron»,
aysi li autre se varion
ents oblics plurals en «ons»,
410
con «fellons», «barons» e «Peyrons»;
e tuyt li autre se varion
en aysi com vari «baron».