223. Kiaoczou — dawna koncesja niemiecka na terytorium Chin przyznana II Rzeszy przez cesarstwo chińskie. 7 listopada 1914 zajęta przez Japonię, która dołączyła do I wojny po stronie Ententy. [przypis edytorski]

224. duch Boży unosi się nad wodami — cytat z Księgi Rodzaju. [przypis edytorski]

225. ad infinitum (łac.) — do nieskończoności. [przypis edytorski]

226. teoria „wiecznego powrotu” — koncepcja filozoficzna zakładająca, że świat powtarzał się i będzie powtarzać się wciąż w tej samej postaci nieskończenie wiele razy. W nowożytności rozwijana była przez Friedricha Nietzschego. [przypis edytorski]

227. arteria (łac.) — tętnica. [przypis edytorski]

228. transzeja — rów łączący okopy, schrony i stanowiska ogniowe na linii frontu. [przypis edytorski]

229. fanfaroński — butny, pyszny. [przypis edytorski]

230. trepak — taniec ludowy popularny na Ukrainie i w Rosji. Charakteryzuje się bardzo szybkim tempem w metrum 2/4 oraz drobnymi kroczkami i przytupami. [przypis edytorski]

231. grandezza (wł.) — wielkość. [przypis edytorski]

232. pan Połusztannikow — bohater żartobliwych artykułów zamieszczanych w satyrycznym czasopiśmie „Mucha” (1868–1939), Moskal mówiący łamaną polszczyzną. [przypis edytorski]