170. woskoboj a. woskobojnik (daw.) — człowiek zajmujący się tłoczeniem i wyciskaniem wosku. [przypis edytorski]

171. dziegieć — lepka, brunatna substancja, wytwarzana przez suchą destylację kory i drewna, używana jako smar, klej, impregnat, lek przeciw chorobom skóry i in. [przypis edytorski]

172. podwoda — tu: wóz do przewożenia towarów. [przypis edytorski]

173. siromacha (daw., ukr.) — wilk. [przypis edytorski]

174. Sokołe jasnyj... Ty dałeko widajesz. (ukr.) — Sokole jasny, Bracie mój rodzony, Ty wysoko latasz, Daleko sięga twoja wiedza. [przypis edytorski]

175. trepak — ros. i ukr. taniec ludowy. [przypis edytorski]

176. Zaporoże — kraina w płd.-wsch. części Ukrainy, poniżej porohów Dniepru, zamieszkana przez społeczność Kozaków zaporoskich; Dzikie Pola. Dziś: miasto przemysłowe nad Dnieprem, stolica obwodu zaporoskiego. [przypis edytorski]

177. bitwa pod Masłowym Stawem (1638) — bitwa kończąca powstanie, w której Kozacy ponieśli klęskę. [przypis edytorski]

178. gryzące niecierpliwie munsztuk — zdolne do groźnych działań; munsztuk: element uprzęży, zakładany na pysk koński i służący do kierowania wierzchowcem. [przypis edytorski]

179. Czertomelik — rzeka na płd. Ukrainie, z wieloma wyspami dającymi Kozakom schronienie; także nazwa jednej z tych wysp, będącej główną kwaterą Kozaków. [przypis edytorski]