47. Ave! [...] Morituri te salutant (łac.) — Witaj... pozdrawiają cię idący na śmierć (tradycyjny okrzyk gladiatorów na widok cesarza). [przypis edytorski]
48. skwapliwość — ostentacyjna gotowość a. pośpiech. [przypis edytorski]
49. kraj mój — mowa o Belgii, której król, Leopold II (1835–1909), władał również Wolnym Państwem Kongo, prowadząc tam rabunkową gospodarkę i ludobójczą politykę. [przypis edytorski]
50. tej wspaniałej kolonii — mowa o Wolnym Państwie Kongo, funkcjonującym w latach 1885–1908. [przypis edytorski]
51. adieu (fr.) — do widzenia (dosł.: z Bogiem). [przypis edytorski]
52. good-bye (ang.) — do widzenia. [przypis edytorski]
53. Du calme, du calme (fr.) — spokojnie, spokojnie. [przypis edytorski]
54. krotochwila (daw.) — żart. [przypis edytorski]
55. katakumby — podziemne korytarze, w okresie wczesnochrześcijańskim często spełniające funkcje cmentarzy. [przypis edytorski]
56. mangrowce — namorzyny, roślinność przybrzeżna. [przypis edytorski]