322. chor — dziś popr.: chór. [przypis edytorski]

323. współką — dziś popr.: spółką. [przypis edytorski]

324. kontrefekt — wizerunek, portret, obraz. [przypis edytorski]

325. rapt — napad, najazd, porwanie, zdarzenie gwałtowne. [przypis edytorski]

326. mojem — daw. forma dla r.ż. i r.n.; dziś: moim. [przypis edytorski]

327. Gonta, Iwan (1705–1768) — chłop ukraiński, w 1768 r. sprawował funkcję setnika nadwornej milicji wojewody kijowskiego Franciszka Salezego Potockiego; pod Humaniem (skąd pochodził) przeszedł wraz ze swoim pułkiem na stronę hajdamaków Maksyma Żeleźniaka i wziął udział w rzezi humańskiej, stając się jednym z przywódców koliszczyzny; chłopi ukraińscy obwołali go księciem humańskim; został schwytany podstępem przez wojska rosyjskie i wydany w ręce wojewody halickiego Franciszka Ksawerego Branickiego, na jego rozkaz torturowany (obdzierany żywcem ze skóry) i stracony we wsi Serby k. Mohylowa; jest bohaterem poematu Tarasa Szewczenki Hajdamacy z 1841 r. [przypis edytorski]

328. rozczarować — tu: odczarować. [przypis edytorski]

329. proskura — chleb ofiarowany podczas mszy w kościele prawosławnym; hostia. [przypis edytorski]

330. łysnąć — błysnąć. [przypis edytorski]

331. budem (ukr.) — będziemy. [przypis edytorski]