246. przeciąć gordyjski węzeł — rozwiązać skomplikowany problem dzięki jednemu, zdecydowanemu i niekonwencjonalnemu posunięciu; nawiązanie do opowieści o Aleksandrze Macedońskim, który przybywszy do Frygii w 333 p.n.e., dowiedział się, że według przepowiedni tylko ten zostanie władcą tego kraju, kto będzie potrafił rozpleść niezwykle zawikłany węzeł łączący jarzmo z dyszlem starego wozu należącego niegdyś do króla Gordiasa i znajdującego się w świątyni Zeusa; Aleksander przeciął węzeł mieczem. [przypis edytorski]
247. racja — tu: powód. [przypis edytorski]
248. ferwor — zapał, entuzjazm. [przypis edytorski]
249. Automedon (mit. gr.) — przyjaciel Achillesa, powożący jego rydwanem; synonim zręcznego woźnicy. [przypis edytorski]
250. gotówem — skrócone od: jestem gotów. [przypis edytorski]
251. zapusty — ostatnie dni karnawału. [przypis edytorski]
252. Było to we wtorek rano — zważywszy wzmiankę na początku rozdz. IX o „kuligowej środzie”, po dwóch nocach tańców wypadałby piątek rano; jednak dalej też panuje zamieszanie chronologiczne, wynikające z próby dopasowania czasu akcji do kalendarza kościelnego: zapusty to ostatni tydzień przed środą popielcową. [przypis edytorski]
253. facecja (daw.) — żart, dowcip, anegdota; tu: zabawa. [przypis edytorski]
254. duszny (daw.) — odbywający się w duszy; duchowy. [przypis edytorski]
255. wyglądał promieniejący — dziś raczej: wyglądał, jakby promieniał. [przypis edytorski]