Przypisy:

1. Cztery kobiety — tytuł zbioru w pierwszym wydaniu z 1928 r. brzmiał: Cztery kobiety: Beatrice, Garcinda, Filomena, Lotka. Utwór jest zestawieniem czterech nowel o zbliżonej tematyce, wydanych w latach 1867–1871. [przypis edytorski]

2. Beatrice — nowela wydana w 1867 r. [przypis edytorski]

3. al fresco (wł.) — malowany specjalną metodą na wilgotnej jeszcze ścia­nie. [przypis tłumacza]

4. fioraia (wł.) — kwiaciarka. [przypis tłumacza]

5. cicisbeo (wł.) — przyjaciel. [przypis tłumacza]

6. canzona — liryczna forma poetycka; tu: wiersze, strofy. [przypis tłumacza]

7. Garcinda — w oryg. tytuł tej noweli brzmi Geoffroy und Garcinde (pod takim tytułem nowela była drukowana w 1871 r. w „Westermann’s illustrirte deutsche Monats-Hefte”, nr 79/1871). [przypis edytorski]

8. Carcassonne — miasto w płd. części Francji, słynne z fortyfikacji, założonych przez Rzymian w I w. p.n.e., a rozbudowanych przez Wizygotów w VI w. n.e. [przypis edytorski]

9. mleczna siostra — mlecznym rodzeństwem nazywano dzieci karmione piersią przez tę samą kobietę; jeszcze w XIX i na początku XX w. rozpowszechniony był obyczaj, według którego bogatsze kobiety nie karmiły swoich dzieci własną piersią, lecz wynajmowały biedne młode matki jako mamki. [przypis edytorski]