343. bród — płytsze miejsce na rzece, umożliwiające przejście na drugi brzeg. [przypis edytorski]
344. monstrum (łac.) — potwór, straszydło. [przypis edytorski]
345. ándres klerykowiajoj — żart. określenie, zbudowane według zasad słowotwórstwa i odmiany gr.: mężowie klerykowscy. [przypis edytorski]
346. Młoty w dłoń (...) — refren pieśni rewolucyjnej Na barykady. [przypis edytorski]
347. ad calendas graecas (łac.) — przysł.: na czas nieokreślony. [przypis edytorski]
348. egzamin maturitatis (łac.) — egzamin dojrzałości. [przypis edytorski]
349. Biruta — imię legendarnej kapłanki litewskiej, porwanej przez księcia trockiego Kiejstuta, matki Witolda. [przypis edytorski]
350. wojna scytyjska — tu przenośnie: walka prowadzona z wielkim okrucieństwem. [przypis edytorski]
351. reminiscencja — wspomnienie, przypomnienie; dziś forma D.lm: reminiscencji. [przypis edytorski]
352. nóż ostrzyła tajemnie — aluzja do Konrada Wallenroda Mickiewicza. [przypis edytorski]