— Prawda, a kiej się chłopaki pożenią, to już la ich dzieci nie ostanie i po morgu, juści...
— To we świat iść muszą! — zauważył Rocho.
— Z czym to pójdą? Z gołymi pazurami ten wiater zagrabiać?
— A Niemcy ano na Słupi wykupiły dziedzica i teraz się stawiają... Po dwie włóki360 na osadę — mówił Rocho dość smutnie.
— Juści... Powiadali o tym... Hale Niemcy naród inszy, uczony i zasobny. Handlują wespół z Żydami, a krzywdą ludzką se pomagają... A niechby tak po chłopsku z gołymi palicami chytały się ziemie, to by i trzech siewów nie przetrzymały... I co do jednego wykupiły... W Lipcach ciasno, duszą się ludzie, a tamten ma tylachna pola, że ugorem prawie leży... — wskazał dworskie ziemie za młynem, wzgórzem pod las biegnące, kaj czerniały łubinowe stogi.
— Na Podlesiu361?
— Rychtyk przyległe do naszych, w sam raz do wykupna. Ze trzydzieści gospodarstw tam by wymierzył, juści... Ze trzydzieści... Ale bo to dziedzic przeda, kiej mu pieniędzy nie potrza? Bogacz taki...
— Hale! Bogacz, a kręci się za groszem kiej piskorz za błotem, że już od chłopów pożycza i kaj ino może. Żydy go przyduszają o swoje, co na las dały, podatki winien, dworskim nie płaci, jeszczek ordynarii362 na Nowy Rok należnej nie dostały. Wszędzie winien, a skąd to weźmie oddać, kiej boru zabronił urząd ciąć, póki się z chłopami nie ugodzi? Nie wysiedzi on długo na Woli, nie! Powiadali, co się już za kupcami ogląda... — rozgadała się niespodzianie kowalowa, ale kiej Rocho chciał ją więcej pociągnąć za język, zacięła się jakoś i zbywszy go bele czym, dzieci zwołała i do dom poszła.
— Sporo musi wiedzieć od swojego, jeno się boja popuścić... Juści, że przyległe ziemie rodne, łąki dwukośne, juści... — rozmyślał głośno stary, wpatrzony w podleskie pola, kaj widać było za stogami dachy zabudowań folwarcznych; jeno że Rocho nie słuchał, bo dojrzawszy Kozłową stojącą nad stawem z kobietami, poszedł do nich prędko.
— Hi... Hi... Zmogły dziedzica... Mój Jezu, a pożywiłyby się chłopy niezgorzej... Juści... Druga wieś by stanęła, rąk nie zbraknie ni głodnych na ziemie... Juści... — rozmarzał się Bylica, dyrdając za dziećmi, bo jaże na drogę się wytoczyły.