477. przechowałli on się (...) dostałli się (daw.) — konstrukcja z partykułą wzmacniającą -li tworzącą pytanie; znaczenie: czy przechował się (...) czy dostał się. [przypis edytorski]
478. oblać — tu: obrosnąć tłuszczem. [przypis edytorski]
479. otawisko — łąka zarośnięta otawą (trawą wyrastającą po pierwszych sianokosach). [przypis edytorski]
480. św. Bartłomiej zastał pokrajaną już ziemię i przyjął (...) zasiew ozimy — chodzi o dzień św. Bartłomieja w kalendarzu liturgicznym kościoła katolickiego obchodzony 24 sierpnia (w kościele wschodnim 7 września); do tego czasu zaorywano ziemię pod siew ozimy (tj, zboże mające przetrwać zimę i obrodzić najwcześniej następnego roku). [przypis edytorski]
481. statecznie (daw.) — stale, niezmiennie. [przypis edytorski]
482. poniewolnie (daw.) — wbrew woli. [przypis edytorski]
483. nawidzić (daw.) — nawiedzić; odwiedzić, zobaczyć. [przypis edytorski]
484. ekskuzować się (z fr.) — tłumaczyć się, wymawiać się. [przypis edytorski]
485. dreszcz przeszła (daw.) — dziś popr. forma r. m.: deszcz przeszedł. [przypis edytorski]
486. naglić — pospieszać, ponaglać. [przypis edytorski]