Talvêz algun cúsa, palabra, ou móde nhù crê, stâ êrrado. Cuza qn'en câ tâ dubída; pamóde pâ más criôlo qui nós di Cabo Berde nú sabê, sénpre nu tâ ncontra dificuldade ou enbaráço, quel'ora qui nú pêga na péna pâ nu scrêbê na nós lingua. Talvez alguma cousa, palavra ou como quizer, esteja errada. O que não duvido, porque por mais creolo que nós de Cabo Verde saibâmos, sempre encontrâmos difficuldade ou embaraço logo que pegâmos na penna para escrevermos na nossa lingua.
Ês culpa ê câ di nós, ê di gobérno, qui si al bê animaba nós na calquér cuza, ê tâ oprimíno cú má scoja di sês empregado, qu'ê tâ manda pâ Cabo Berde.A culpa não é nossa, é do governo que longe de animar-nos em qualquer cousa, opprime-nos com a má escolha dos seus empregados, que elle manda para Cabo Verde.
Ê tâ fazê bên mal, pamóde assi ê tâ pêrdê tudo amor, tudo stima qu'ê pôdê tên na pôbo di Cabo Berde. Ês cuza ê câ só na Cabo Berde, ê pâ tudo cábo, unde ê tên un palmo di chôn. En podê flába nhô cuzás chéo a ruspêto di nós gobérno na Cabo Berde, ¿mas paquê? Ês carta ê câ, sima português tâ flâ, di politica, e pamóde ês en tâ bira pâ principio di nós conbersa. Ê sima en staba tâ flâ nhô, en câ sabê si algun cuza stâ tórto ou mál screbêdo nês dôs fójas di papel; mas câ m'inporta cú ês, e nhu ôubi cuss'ê qu'ent â flâ nhô: Na fója un e na linha binte eu binte un, nhu tâ lé na banda di criôlo «nha Dóna di nha Lucía» e na banda di português nhú câ tâ acha nada qui, sima português tâ flâ, tâ corrêspondêl.Faz bem mal, porque assim perde todo o amor e toda a estima que póde ter no povo de Cabo Verde. Isto não é só em Cabo Verde é por toda a parte, onde elle tem um palmo de terra. Eu podia dizer-lhe muitas cousas a respeito do nosso governo em Cabo Verde, mas para que? Esta carta não é, como dizem os portuguezes, de politica, e por isso volto ao principio da nossa conversação. É como lhe estava dizendo, não sei se alguma cousa está errada ou mal escripta n'essas duas folhas de papel; mas não nos importemos com isso, e ouça o que lhe digo: Na folha 1 v. e linhas vinte e vinte um, na columna creola «nha Dona nha Luzia», e no portuguez não encontro nada que, como dizem os portuguezes, lhe corresponda.
Nhú sabê ê pamóde? Ê pamóde ês Dóna ê un nóme qui na criôlo tâ chomádo «nome di cassa», e ê tâ custuma pôdo n'algun minino fémea. Ê pâ ês nóme que ês minino tâ chomado tioqu'ê grande, ou tioqu'ê mórré. Ês uso ê câ só di Cabo Berde, na Brazil tanbê ê tâ usado, e assi mi conchê ghentes chéo cú nome di Nené, Nhanhina, Nhánha, Sinhârínha, Nhásinhára, Júca, Jóca, sin sér sês nome di batismo, ou sês nome di greja.Sabe a rasão? É porque Dona n'aquelle logar é um nome que em creolo se chama «nome de casa», e usa-se nas meninas (creanças). É por esse nome que ellas são chamadas até á maioridade ou até á morte. Este uso não é só de Cabo Verde, no Brazil tambem se usa, e assim conhecemos muita gentecom os nomes de Néné . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . e Joca sem serem os seus nomes de baptismo.
Agora si nhú crê sabê cuss'ê quí Dóna crê flâ, en tâ flâ nhô, no portugués ê avó e Dóno ê avô.Agora se quizer saber o que quer dizer Dona, eu lhe digo, em portuguez é avó e Dono avô.
A ruspêto di berbo, criôlo câ tên tudo tudo qui português tâ choma ténpo.Emquanto a verbos, o creolo não tem tudo quanto o portuguez chama tempo.
Prónóme ê sima ja'n esplicá nhô na fója dôs. Na criôlo di Cabo Berde câ tên bós ou abósvós di português, e ês tâ flâ nhô, o qu'ês tâ papiâ cú alguên só, e nhôs, o qu'ês tâ papiâ cú más d'un.O pronome é como já lhe expliquei na folha 2. No creolo de Cabo Verde só ha bós ou abós para o vós portuguez, e usam de nhô quando fallam a uma pessoa só, e de nhôs quando fallam a mais de uma.
Agora En, min, amin ê quasi tudo ô mésmo, cú algun différença, cónfórme conbersa tâ corrê. Tanbê criôlo tên mi. Ex.: Agora emquanto a En, min, amin é quasi tudo o mesmo, com alguma differença conforme o seguimento da conversação. Tambem o creolo tem mi. Ex.:
En crê ês cuza.Eu quero esta cousa.
Quênhê qui fazê ês cuza? Ê mi.Quem fez isto? Fui eu.