CONJUNCTIONS (Konjunkcioj).

262. Conjunctions serve to connect words, phrases, clauses, or sentences.

Examples.—Somero kaj Vintro = Summer and Winter. Tage aŭ nokte = By day or by night. Li diras, ke vi estas mallaborema = He says that you are lazy. Li estas fiera, sed vi estas humila = He is proud, but you are humble.

263. Conjunctions are of two kinds, Co-ordinating and Subordinating. They have no influence over the moods of verbs (par. [171] (b)).

264. Co-ordinating conjunctions connect two sentences, or two members of a sentence that are independent of each other. These are of five classes:—

265. Subordinating conjunctions introduce a clause that is dependent on another. There are six classes, viz., conjunctions of:—

266. Conjunctions connect the same cases of nouns, pronouns, and adjectives. When there is a diversity of case, it is due to ellipsis (see par. [105]).

Example.—Mi vidis lin kaj lian fraton, sed ne lian fratinon = I saw him and his brother, but not his sister.

267. The co-ordinating conjunction is sometimes omitted.

Examples.—Li venis, li vidis, li venkis = He came, he saw, he conquered! Vi iros, Johano restos tie ĉi = You will go, John will remain here.

268. Conjunctions and adverbs.—Some English words are sometimes adverbs and sometimes conjunctions, more especially those introducing clauses of time or place. Some are also prepositions as well as conjunctions and adverbs, and care must be taken to use the correct Esperanto words in such cases. For instance, in English "before," "after," and "since" are prepositions, adverbs, or conjunctions.

Before (prep.) = Antaŭ.

Example.—Li staris antaŭ la reĝo = He stood before the king.

Before (adv.) = Antaŭe.

Example.—La reĝo neniam lin vidis antaŭe = The king never saw him before.

Before (conj.) = Antaŭ ol.

Example.—Pripensu antaŭ ol paroli = Reflect before speaking.

After (prep.) = Post, or, malantaŭ.

Example.—Post la hundoj, venis la homoj = After (behind) the dogs came the men.

After (adv.) = Poste, or, malantaŭe.

Example.—La rajdantoj iris antaŭe, kaj la hundoj venis poste (or, malantaŭe) = The riders went in advance, and the dogs came after.

After (conj.) = Post kiam, or, kiam.

Example.—Resendu al mi la libron, post kiam (or, kiam) vi estos ĝin traleginta = Send me back the book after you (will) have read it through.

Since (prep.) = De.

Example.—De la kreo de la mondo = Since the creation of the world.

Since (adv.) = De tiu tempo; de tiam; de kiam; de la tempo, kiam.

Example.—Mi lin vidis hieraŭ, sed mi lin ne vidis de tiu tempo = I saw him yesterday, but I have not seen him since.

Since (conj.) = Ĉar.

Example.—Mi devas ĝin fari, ĉar vi insistas = I must do it, since you insist.

LIST OF CONJUNCTIONS

(Including Conjunctive Adverbs).

268. (a). The following is a list of the principal conjunctions. Some of them, according to the sense in which they are used, are employed also as adverbs or prepositions, and will be found in the lists of adverbs and prepositions in pars. [248] (b) and [259].

Alie = Otherwise, or, else.

Example.—Mi ne vidis lin, alie mi estus vin sciiginta = I did not see him, otherwise (else, or) I should have told (informed) you.

Aliflanke = On the other hand.

Example.—Kelkaj personoj diras, ke Johano estas fripono: aliflanke, aliaj diras, ke li estas naivulo = Some persons say John is a knave; on the other hand, some say he is a simpleton.

Almenaŭ = At least.

Example.—Almenaŭ li provis ĝin fari = At least he tried to do it.

Ankaŭ = Also, too, as well (also adverb).

Examples.—Mi ankaŭ ĝin vidis = I, too, saw it. Johano kaj ankaŭ Mario estis tie = John and also Mary were there.

Antaŭ ol = Before, ere.

Examples.—Antaŭ ol morti, li diris ... = Before dying he said ... Li vespermanĝis, antaŭ ol li foriris = He dined before he went away. Antaŭ ol ni atingos lin, li estos malproksime = Ere we (shall) reach him, he will be far away. Antaŭ ol iri Londonon, ni veturis Berlinon = Before going to London, we travelled to Berlin.

Aŭ = Or.

Example.—Oni ne scias, ĉu li ploras aŭ ridas = One does not know whether he is weeping or laughing.

Aŭ ... aŭ = Either ... or.

Example.—Aŭ vi aŭ mi devos ĝin fari = Either you or I must (will have to) do it.

Cetere = Besides, for the rest, for the matter of that.

Example.—Li ne venis; cetere, se li estus veninta, mi ne estus vidinta (or, vidus) lin = He did not come; besides, if he had (should have) come, I should not have seen him.

Ĉar = Because, for, since.

Examples.—Tion mi scias, ĉar tie mi estas = I know that, because (for) I was there. Ĉar vi ne estis tie, vi ne povas ĝin scii = Since you were not there, you cannot know it.

Ĉiufoje kiam, ĉiun fojon kiam = Every time when, each time when.

Example.—Mi lin renkontadis ĉiufoje, kiam mi iris Londonon = I met him every time (when) I went to London.

Ĉu = Whether, or, if (see remarks on ĉu in the list of adverbs, par. [248] (b)).

Ĉu ... aŭ = Whether ... or.

Example.—Mi iros, ĉu li venos aŭ ne = I shall go, whether he come (will come) or not.

Ĉu ... ĉu = Whether ... whether.

Example.—Ĉu li skribos, ĉu li ne skribos, mi ne respondos al li = Whether he writes, whether he does not write, I shall not reply to him.

De l’ tempo kiam, or, de kiam = Since, from the time when.

Example.—De l’ tempo kiam li mortis.... = Since he died....

Des pli = So much the. Des pli is generally used with Ju pli (which see), but sometimes alone in reply to questions (par. [112]).

Example.—Mi devas averti vin, ke li eble ne estos hejme = I must warn you, that perhaps he will not be (or, that he may not be) at home. Des pli bone! mi tute ne deziras lin vidi = So much the better, I don’t at all wish to see him.

Do = Then, therefore, consequently (argumentative).

Examples.—Mi do povas dormi trankvile = Then I can sleep tranquilly. Estis do vidaĵo mirinda! = It was then a wonderful sight! Kion do Johano diros? = What then will John say?

Dum (also preposition) = While, whilst (par. [259 (10)]).

Examples.—Dum li estis parolanta, ni eliris el la ĉambro = Whilst he was speaking, we went out of the room. Li povas labori, dum mi estas for = He can work, whilst I am away.

Dume = Meantime, meanwhile (also adverb).

Example.—Ili ekbruligis la fajron, dume ni pretigis la manĝaĵon = They lighted the fire, meanwhile we got the food ready.

Eĉ se = Even if.

Example.—Ili ne volus iri, eĉ se ili estus invititaj = They would not wish to go, even if they were (should be) invited.

Foje kiam = Once when, one day when, once upon a time.

Example.—Foje kiam mi promenis, mi renkontis vian amikon = Once (one day), when walking, I met your friend.

Ĝis (also preposition) = Till, until (par. [259 (13)]).

Example.—Atendu, ĝis mi revenos[22] = Wait till I (shall) return.

Footnote:

[22] N.B.—Some writers would say ĝis kiam. Zamenhof never did—the second word appears superfluous.

Jen = Behold, here (also an adverb and interjection).

Example.—Jen la malsameco de la rezulto klariĝas = Here the difference of the result is explained.

Jen ... jen = Now ... now, sometimes ... at other times.

Example.—Jen li kuras rapide, jen li haltas! = Now he runs rapidly, now he stops!

Ju malpli ... des malpli = The less ... the less (par. [112]).

Example.—Ju malpli li laboras, des malpli li enspezas = The less he works, the less he earns.

Ju malpli ... des pli = The less ... the more.

Example.—Ju malpli li trinkas, des pli li manĝas = The less he drinks, the more he eats.

Ju pli ... des malpli = The more ... the less.

Example.—Ju pli ni trinkas, des malpli ni manĝas = The more we drink, the less we eat.

Ju pli ... des pli = The more ... the more.

Example.—Ju pli bona vi estos, des pli vi estos amata = The better you are, the more you will be loved.

Kaj = And.

Example.—Vi kaj mi devas ĝin fari = You and I must do it.

Kaj ... kaj = Both ... and.

Example.—Mi vidis tie kaj Johanon kaj Georgon = I saw both John and George there.

Kaj ceteraj = And the rest, et cetera (commonly written k.c.).

Kaj tiel plu = And so forth, and so on (commonly written k.t.p.).

Ke = That. Be careful not to use ke for the pronouns kio, kiu, tio, or tiu = that.

Examples.—Mi esperas, ke tio, kion vi havas en la mano, ne estas venena insekto = I hope that that which you have in your (the) hand is not a poisonous insect. Mi pensas, ke tiu vorto estas malĝuste tradukita = I think that that word is wrongly translated.

Kial = Wherefore, why (par. [150]) (also adverb).

Example.—Demandu lin, kial li tion faras = Ask him why he does that.

Kiam = When, as, after (kiam = after, when used with the English pluperfect) (par. [151]).

Examples.—Pluvis forte, kiam ni atingis (alproksimiĝis) la lagon = It rained heavily when (as) we reached the lake. Kiam mi estis kolektinta la sumon, mi aĉetis novan libron = After (when) I had collected the amount, I bought a new book.

Kiam ajn = Whenever (par. [145]).

Example.—Li balbutis, kiam ajn li parolis = He stammered whenever he spoke.

Kie = Where (par. [152]) (also adverb).

Example.—Sciigu min, kie li estas = Tell (inform) me where he is.

Kie ajn = Wherever (par. [145]).

Example.—Mi lin trovos, kie ajn li estas = I shall find him wherever he is.

Kiel = As (in comparison) (par. [153]).

Example.—Li estas tiel forta, kiel vi = He is as strong as you.

Kiel ajn malmulte = However little.

Example.—Kiel ajn malmulte vi volos (or, volas) ... = However little you may (will) wish....

Kiel ankaŭ = As also, as well as.

Example.—Mia patro, kiel ankaŭ mi, pensas, ke.... = My father, as well as I, thinks that....

Kiel eble plej baldaŭ = As soon as possible (lit., as possible, most soon). Kiel eble plej should be used as follows:—

Examples.—Kiel eble plej frue = As early as possible. Kiel eble plej rapide = As quickly as possible. Sendu lin al mi kiel eble plej baldaŭ = Send him to me as soon as possible.

Kiel ekzemple = As for example.

Example.—Oni ne manĝas kelkajn birdojn, kiel ekzemple aglojn, akcipitrojn, vulturojn, cikoniojn, kaj aliajn = People do not eat some birds, as, for example, eagles, hawks, vultures, storks, and others.

Kio ajn okazos (or, ĉiuokaze) = At all events (lit., whatever shall happen).

Example.—Mi venos morgaŭ, kio ajn okazos = I shall come to-morrow whatever happens.

Kondiĉe, ke = On condition that.

Example.—Mi vin forpermesos, kondiĉe, ke vi revenu postmorgaŭ = I will give you leave of absence, on condition that you return the day after to-morrow.

Konsente, ke = It being agreed that.

Example.—Mi iros, konsente, ke vi ankaŭ estu tie = I will go, it being understood that (agreed that) you also be there.

Kontraŭe = On the contrary (also adverb).

Example.—Vi preferas la bovaĵon, mi, kontraŭe, preferas la ŝafaĵon = You prefer beef, I, on the contrary, prefer mutton.

Krom se = Unless.

Examples.—Krom se ili rapidos (or, se ili ne rapidos), ili maltrafos la vagonaron = Unless they (will) make haste, they will miss the train.

Krom tio = Besides, moreover, apart from that.

Example.—Ŝi estis krom tio tre bela knabino = She was, besides (moreover), a very beautiful girl.

Kun la kondiĉo, ke = On (with) the condition that.

Example.—Mi pruntis al li la libron kun la kondiĉo, ke li redonu ĝin al mi postmorgaŭ = I lent him the book on the condition that he should (is to) return it to me the day after to-morrow.

Kvankam = Although, though.

Examples.—Kvankam li estas riĉa, tamen li ne estas feliĉa = Although he is rich, yet he is not happy. Kvankam mi konsentas vian opinion, tamen mi ne povas akordiĝi kun vi = Though I agree with your opinion, I cannot nevertheless be in accord with you.

Kvazaŭ = As if, as though (also adverb).

Example.—Li staris, kvazaŭ li vidas teruraĵon = He stood as if he saw a terrible object.

Laŭ tio ... ke = According as.

Example.—Laŭ tio, ke vi estos atenta aŭ maldiligenta, la lernejestroj vin laŭdos aŭ mallaŭdos = According as you are (will be) attentive or idle, the schoolmaster will praise or blame you.

Malgraŭ ĉio = In spite of all (everything), after all.

Example.—Li foriris malgraŭ ĉio, kion mi diris = He went away in spite of all I said.

Malgraŭ tio, ke = Notwithstanding that.

Example.—Malgraŭ tio, ke mi ne havis palton, mi eliris = Notwithstanding that I had no overcoat, I went out.

Malpli ... ol = Less ... than (par. [112]).

Example.—Li estas malpli kuraĝa, ol lia frato = He is less courageous than his brother.

Ne nur, ne sole = Not only.

Example.—Li ne nur ŝtelis, sed li mortigis ankaŭ = He not only stole, but he committed murder (murdered) also.

Nek = Nor (par. [59] (c)).

Example.—Li ne estis tie, nek mi = He was not there, nor I.

Nek ... ankaŭ = Nor ... also, nor ... too, nor ... either.

Example.—Vi ne estis tie, nek mi ankaŭ = You were not there, nor I either.

Nek ... nek = Neither ... nor (par. [59] (c)).

Example.—Nek vi nek mi estis tie = Neither you nor I was there.

Ol = Than (par. [112]).

Examples.—Pli bone malfrue, ol neniam = Better late than never. La libro ne kostos pli ol tri ŝilingojn = The book will not cost more than three shillings.

Per (or, pro) tio, ke = In that, since.

Example.—La akvo diferencas de la glacio per tio, ke tiu estas fluida, kaj ĉi tiu malfluida = Water differs from ice, in that the former is fluid and the latter solid.

Pli ... ol = More ... than (par. [112]).

Example.—Li estas pli forta, ol vi = He is stronger than you.

Plie = Moreover, further (also adverb).

Example.—Plie, mi diras al vi, ke ... = Moreover, I tell you that....

Por ke = In order that, so that, to the end that. Por ke is always followed by the Imperative mood, because, when used, this expression implies order (see remarks on Imperative, par. [201]).

Examples.—Por ke mi rekompencu vin, konvenas, ke vi ĝin meritu = In order that I may recompense you, it is proper (fitting) that you merit it. Mi volas ĉion fari, por ke vi estu kontenta je mi = I wish to do everything, so that you may be satisfied with me, or, I will do everything to please you.

Post kiam = After.

Example.—Post kiam la suno subiris, ni revenis hejmen = After the sun set we returned home.

Same kiel = As, just as (par. [112]).

Example.—Same kiel la patrino amas sian infanon, tiel mi amas vin = Just as the mother loves her child, so do I love you.

Se = If.

Example.—Mi ĝin faros, se mi povos = I shall do it if I can (shall be able).

Se ne = If not, otherwise, lest.

Example.—Lernu vian lecionon, se ne, mi vin vergos! = Learn your lesson, otherwise I shall cane you!

Se nur = If only, provided that.

Example.—Vi vidos Johanon, se nur vi alvenos frue = You will see John, provided that you (will) arrive early.

Se okaze = If perchance, in case, in the event of.

Example.—Se okaze vi venus malfrue, Johano ne estus tie ĉi = If perchance you should come late, John would not be here.

Se tamen = If however, if still, if though, if notwithstanding.

Example.—Se tamen vi ne povos veni morgaŭ matene, venu vespere = If, however, you are not (will not be) able to come to-morrow morning, come in the evening.

Sed = But.

Example.—Li legas, sed ne komprenas tion, kion li legas = He reads, but does not understand what he reads.

Sed ankaŭ = But also.

Example.—Ŝi donis al mi ne nur hundon, sed ankaŭ ĉevalon = She gave me not only a dog, but also a horse.

Sed eĉ = But even.

Example.—Ne sole viroj, sed eĉ infanoj estis tie = Not only men, but even children were there.

Sekve = Consequently.

Example.—Ekpluvis, sekve ni revenis domen = It began to rain, consequently we returned home.

Tamen = However, yet, still, nevertheless, but.

Examples.—Kvankam li estas riĉa, tamen li ne estas feliĉa = Although he is rich, yet (still) he is not happy. Mi ne povis veni hodiaŭ, tamen mi venos morgaŭ = I could not come to-day, however, I will come to-morrow. Kvankam li perdis monon, tamen li ne mortis malriĉulo = Although he lost money, nevertheless he did not die a poor man.

Tia, ke = Such that.

Example.—Mia teruro estis tia, ke mi ne povis paroli unu vorton = My terror was such, that I could not utter a single word.

Tial = So, therefore (par. [150]) (also adverb).

Example.—Li rifuzis labori, tial mi eksigis lin = He refused to work, therefore (so) I dismissed him.

Tial, ke = Inasmuch as, since, because.

Example.—Mi vin ne mallaŭdas, tial, ke tio ne estis

via eraro = I do not blame you, inasmuch as (since) it (that) was not your mistake.

N.B.—Do not confuse tial, ke with tiel, ke = so that.

Tiam, kiam = Then when, when (par. [151]).

Example.—Tiam, kiam mi estis riĉa, mi ne estis feliĉa, or, Kiam mi estis riĉa, (tiam) mi ne estis feliĉa = When I was rich, (then) I was not happy.

Tiamaniere, ke = In such a manner that, so that.

Example.—Parolu tiamaniere (or, tiel), ke mi povu vin kompreni = Speak in such a manner (so) that I can (may be able to) understand you.

Tiel, ke = So that.

Example.—Estis muro inter ili, tiel, ke ili ne povis vidi unu la alian = There was a wall between them so that they could not see one another.

Tiel ... ke = So ... that.

Example.—Li estas tiel bona, ke li ĉion pardonas = He is so good that he pardons everything.

Tiel ... kiel = As ... as (par. [112]).

Example.—Ŝi estas tiel bona, kiel (ŝi estas) bela = She is as good as she is beautiful.

Timante, ke, or, pro la timo, ke = For fear that, fearing that, lest.

Example.—Mi tion diris, timante, ke li venos = I said that, fearing that (lest) he would (will) come. Note the use of the future tense here. "What is my fear?" I fear he will perhaps come.

Tio estas (t.e.) = That is, that is to say, to wit. The initial letters are nearly always used just as we say id est = i.e.

Tiom ... ke = So many ... that, so much ... that.

Example.—Mi havis tiom da pomoj, ke mi devis ilin fordoni = I had so many apples that I was obliged to give them away.

Tiom ... kiom = As much ... as, as many ... as.

Example.—Donu al mi tiom, kiom vi povas = Give me as much (many) as you can.

Tuj kiam = As soon as, immediately when, directly.

Example.—Mi fermis la pordon, tuj kiam li eliris = I shut the door as soon as (directly) he went out.