PI
Piache (tarde). = Díli pagábot sa maáyong horas, pagdúgay sa pagábot sa bisan diin.
Piada. = Pagcayápyap sa mg̃a langgam.
Piador. = Ang magayápyap.
Piadosamente. = Sa pagpoáng̃od, sa calóoy. * Maíng̃on sa Pagtóo sa mg̃a cristianos.
Piadoso. = Mapoang̃óron, mang̃iloóyan, mang̃ilóy-an. [[238]]
Piamater ó Piamadre. = Panit panit ng̃a manípis ng̃a magalípot ug magapótus sa mg̃a otoc.
Piamente. V. [Piadosamente].
Pian pian ó Pian piano. = Sa mahínay hinay.
Piano. = Tolónggon ng̃a quinoldásan ng̃a pagacablíton maíng̃on sa pagcáblit sa Órgano.
Piante. V. [Piador].
Piar. = Pagyápyap sa mg̃a langgam. * Pagtáoag sa bisan cansa. * Pagpang̃áyo sa bisan onsa sa dagcóng pagcahírlao ug caíbog.
Piara. = Panón sa mg̃a baboy, sa mg̃a carnero, &c.
Piarcon. = Palaínom, hing̃ínom.
Piariego. = Táuo ng̃a tagía sa mg̃a panón sa mg̃a hayúpan.
Pica. = Calaínan sa bangcao.
Picacero. = Langgam ng̃a manáguit.
Picacureba. = Langgam.
Picacho. = Tomóy sa mg̃a buquir.
Picada. = Pagcasóntoc, pagcatólpoc, pagcatonóc. * Pagcatóctoc sa mg̃a langgam.
Picadero. = Lugar ng̃a pagatoónan sa mg̃a cabayo.
Picadillo. = Guinisál sa onód ng̃a tinártar caáyo, ng̃a pagasáctan sa baboy ug sa mg̃a panácot.
Picado. = Bisan onsang dagoay ng̃a guibúhat sa lonlon ng̃a mg̃a tolpoc.
Picador. = Ang magatóon sa mg̃a cabayo. * Ang magatólpoc ug pagasóntoc sa pica sa mg̃a toro. * Tartarán.
Picadura. V. [Picada]. * Ang samad ng̃a guican sa pagtolpoc, pagsóntoc ug pagtonóc. * Pinaácan sa mg̃a mananáp.
Picafigo. = Langgam.
Picagallina. = Tanóm.
Picagrega. = Langgam.
Picamaderos. = Langgam.
Picante. = Ang mahálang. * Ang magatonóc. * Polong ng̃a matístis apan ng̃a may daótan ng̃a tuyo sa pagdáot sa isigcatáuo.
Picantemente. = Sa tuyo sa pagdáot sa isigcatáuo.
Picaño. = Tapólan, matalác-on. * Táuo ng̃a oaláy caólao, sa malágsot ng̃a bisti.
Picapedrero. = Panday sa bató, ang magasápsap sa mg̃a bató.
Picaporte. = Capandáyan sa pagtranca sa mg̃a tacop, sa pagcacálit.
Picaposte. = Langgam.
Picapuerco. = Langgam.
Picar. = Sontoc, tolpoc, tonóc. * Pagháoid sa mang̃a toro, sa pica. * Pagtóctoc sa mang̃a langgam. * Pagtártad sa bisan onsa. * Pagcáon sa mg̃a isda sa paon. * Pagcatól. * Paghálang. * Pagtiláo; pagcáon sa diríot sa bisan onsa. * Paglacát sa madalí. * Pagcáon sa mg̃a ubas, sa mang̃a paras, sa tinágsa tagsa. * Pagtóon sa mg̃a cabayo. * Pagágda sa bisan cansa. * Pagpasocó, pagpanoyó, pagtúyo sa bisan cansa. * Pagápas sa nalágueu.
Pícaramente. = Sa pagcatampalásan, sa pagcang̃íl-ad uyámot.
Picaraza. = Langgam.
Picarazo. V. [Picaro].
Picardear. = Pagpamólong ug pagbóhat sa mg̃a polong ug mg̃a buhat ng̃a daótan, sa mg̃a tampálas. * Pagdúla, paglíhoc, pagcúndat sa mg̃a báta.
Picardía. = Pagcatampalásan. * Buhat ng̃a daótan, mang̃íl-ad. * Pagcabátid, Pagcalaláng. * Pagcacúndat, pagcalíhoc sa mg̃a báta. * Buhat ng̃a maólag, maláo-ay, mg̃a polong ng̃a malágsot, ng̃a macadáot sa isigcatáuo. * Cadaghánan sa mg̃a tampalásan.
Picardihuela. = Idem. [[239]]
Picaresca. = Catilíngban ug caling̃áoan sa mg̃a tampalásan.
Picaresco. = Ang nahatong̃ód sa tampalásan.
Picaril. = Idem.
Picarillo. = Como el siguiente.
Pícaro. = Tampalásan, ang oaláy caólao. * Ang may daútan ng̃a tuyo, ang magadáot. * Ang malaláng̃on, ang batid sa pagdáng̃at sa guitúyo niya. * Matístis, malipáyon.
Picaron. = Idem.
Picaronazo. = Idem.
Picarote. = Idem.
Picarrelincho. = Langgam.
Picatoste. = Inárlip ng̃a pan ng̃a priníto con tinósta sa lana con sa manteca.
Picaza. = Langgam. * Saról ng̃a diótay.
Picazon. = Pagcacatól. * Casocó, panoyó, capong̃ót.
Pícea. = Cahoy.
Pico. = Song̃ó, simod, sung̃ad. * Langgam. * Capandáyan sa puthao ng̃a icasápsap sa mg̃a bató. * Saról ng̃a guibotáng̃an sa usá ca tomóy, sa pagcále sa yuta, sa pagíbot sa mg̃a bató, &c. * Buquid ng̃a molabáo sa obán. * Ang isip ng̃a diótay ng̃a icahíngpit sa isip ng̃a dagcó. * Pagcasáyon sa pagpamólong ug sa pagsuguílon. * Tomóy sa bisan onsa.
Picoa. = Colon.
Picol. = Diótay.
Picolete. = Singsing ng̃a puthao ng̃a pagaaguían sa tranca sa mg̃a tacop.
Picon. = Mananáp sa opát ca tiil ng̃a guitaásan sa mg̃a ng̃ipon sa itáas ng̃a labí pa ng̃a sa mg̃a ng̃ipon sa obos. * Pagcatíao, pagcayúbit sa isigcatáuo. * Isdang diótay sa subá. * Oling ng̃a magamáy caáyo.
Piconero. = Ang magabúhat sa oling ng̃a guiíng̃on carón.
Picor. = Pagcacatól. * Pagcahálang.
Picosa. = Dagámi.
Picoso. = Ang may daghánan ng̃a mg̃a timáan sa mg̃a buti.
Picota. = Bitáyan. * Halígueng cota ng̃a guibóhat sa mg̃a solórlan sa mg̃a longsod, sa pagbítay dihá sa mg̃a olo sa mg̃a táuo ng̃a saláan ng̃a guipátay sa justicia, ug sa pagbótang sa obán ng̃a mg̃a saláan arón mang̃aúlao, ug sa paggáer caníla; sa paghámpac. * Tomóy, catapúsan sa mg̃a caboquíran.
Picotada. = Como el siguiente.
Picotazo. = Pagcatóctoc sa mg̃a langgam.
Picote. = Panápton ng̃a maháit, sa balahíbo sa canding, panápton sa igagáma ng̃a masínao caáyo.
Picoteado. = Ang may mg̃a tomóy, ang guiguínting guintíng̃an.
Picotear. = Pagtóctoc sa mg̃a langgam. * Pagpamólong sa oaláy polós, pagsógil sa mg̃a soguílon ng̃a cauang. * Pagtábi. * Pagáoay, paglális lalis sa mang̃a babáye.
Picotería. = Pagcatábi.
Picotero. = Tabían tigsuguílon, hinoguilánon caáyo, sa oaláy cahológan ug hingtúngdan.
Picotillo. = Panápton.
Pictórico. = Ang nahatong̃ód sa pagpíntal.
Picudilla. = Langgam.
Picudo. = Ang may song̃ó, song̃ad, simod. * Ang may tomóy, ang tomóyan. * Isda.
Pichel. = Saro, surlánan sa tubig.
Pichelería. = Opicio sa pagbúhat sa mg̃a pichel.
Pichelero. = Ang magabúhat, magbubúhat sa mg̃a pichel.
Pichon. = Cayóbog, cuyúbog, pispis, pisó sa salapáti.
Pidientero. = Ang maquiglímos.
Pie. = Teel. * Tiílan sa bisan onsa. * Ponó, ponóan, [[239]]tagsa ca buoc sa mg̃a tanóm ug mg̃a cahoy. * Lalog sa bisan onsa.
Piedad. = Pagpoáng̃od. * Pagtáhod, pagalágad sa Dios ug sa mg̃a tigúlang. * Calóoy.
Piedra. = Bató. Tubig ng̃a natibúoc sa pagúlan, maíng̃on sa dagoay sa mg̃a batóng diótay. * Pagcagáhi sa bisan onsa.
Piel. = Panit. * Anit.
Piélago. = Dagat, dagcóng lauod ng̃a halayó sa yota. * Ang malisód ng̃a pagaisípon ug pagatagóon, tung̃ód sa pagcadagcó ug pagcadághan.
Pienso. = Ang humáy, &c., ng̃a ipacáon, sa macaúsa, sa mg̃a cabayo, mg̃a borrico, &c.
Pierna. = Paa. * Tiil sa mg̃a mananáp.
Piernitendido. = Ang guitúyran sa mg̃a paa, ang may mg̃a paa ng̃a tuyód.
Pieza. = Bahin sa bisan onsa. * Salapí sa bisan onsang dagoáya, pisos, caháte, sicaoálo, &c. * Bulus sa panápton. * Lothang. * Solód sa mg̃a baláy.
Piezgo. = Ang panit ng̃a hingtúngdan sa mg̃a tiil sa mg̃a mananáp.
Pífano. = Tolónggon sa mg̃a soldados ng̃a muobán sa mg̃a tambol, maíng̃on ing̃on sa plauta.
Pifar. = Pagágda sa cabayo arón magalacát.
Pifiar. = Díli pagígo ug maáyo sa bolá sa mang̃a táuo ng̃a nanagsugál sa sugál ng̃a guing̃álan ug billar, sa pagbúnal canía.
Pifo. = Capote, bisti ug itábon sa laoas.
Pigargo. = Calaínan sa manáol. * Langgam.
Pigmeo. = Táuo ng̃a hamóbo caáyo.
Pigre. = Tapólan. * Mahináyon, madugáyon. * Matalác-on.
Pigricia. = Pagcatápol, catacá. * Pagcadógay, pagcahínay.
Pigro. V. [Pigre].
Pihuela. = Casámoc, cabilínggan ng̃a macaólang sa pagbúhat na bisan onsa. * Singsing ng̃a puthao ng̃a pagasuúlan sa mg̃a tiil sa mg̃a saláan, sa mg̃a preso.
Piísimo. = Mapoang̃úrun caáyo.
Pila. = Batóng dagcó ng̃a quinalían, ng̃a silbi sa benditáhan, sa buñágan, &c. * Singbahán ng̃a pagabuñágan sa mg̃a táuo. * Tapoc sa bisan onsa ng̃a guilóngtod longtor.
Pilada. = Ang apog ug ang balás ng̃a pagasacóton ug pagacutáuon sa tagsa ca pagmása. * Tapoc.
Pilar. V. [Pilon]. * Halígueng cota. * Timáan sa cota, &c., ng̃a ibótang sa mg̃a caotlánan sa mg̃a dalan.
Pilastra. = Halígueng cota ng̃a laro.
Pilatero. = Ang mamomóo sa pagbónal sa mg̃a panápton.
Píldora. = Malíng̃in ng̃a maíng̃on ing̃on sa pagcadagcó sa usá ca garbanso, ug diótay pa, ng̃a magacaláin lain sa mg̃a tambal sa obán ng̃a mg̃a saquét.
Píleo. = Calo sa canhing tiempo.
Pileta. = Benditáhan ng̃a diótay.
Pilon. = Cota ng̃a magacaláin lain ug dagoay, ng̃a hamóbo, ng̃a magalibót sa mg̃a tobóran, arón sorlan sa tubig, ug arón mahímo ug ilimnánan sa mang̃a mananáp. * Ang asúcar ng̃a guisulód sa hormáhan. * Bató sa mg̃a timbáng̃an. * Tapoc, ogdo sa apog ug sa balás ng̃a minása.
Pilonero. = Táuo ng̃a tigdála sa mg̃a balíta.
Pilonga. = Bong̃a ng̃a guing̃álan ug castaña, ng̃a ogá caáyo.
Pilongo. = Táuo ng̃a maníoang, ug malopsád.
Piloso. = Balahibóon.
Pilotaje. = Quinaárman ng̃a nahatong̃ód sa paghópot sa mg̃a sacayán. * Salapí ng̃a ibáyad tong̃ód sa pagpondo sa mg̃a sacayán sa obán ng̃a mg̃a laoígan. [[240]]
Pilote. = Cahoy, bogsoc ng̃a itanóm sa ilálom sa tubig, arón mahímo ug simiento sa bisan onsang buhat ng̃a buot buháton.
Pilotin. = Báta ng̃a magatóon sa pilotaje ug magalúyo luyo sa piloto.
Piloto. = Piloto, ang magahópot ug magabóot sa mg̃a sacayán ng̃a nanaglayág.
Piltra. = Higdáan.
Piltrafa. = Onód ng̃a maníoang caáyo, ng̃a lonlon ng̃a panit.
Piltro. = Solód sa mg̃a baláy.
Pillada. = Pagcatampalásan, buhat ng̃a daútan caáyo.
Pillador. = Caoatán.
Pillaje. = Pagpang̃áoat.
Pillar. = Idem. * Pagcóha, pagcobót, pagcópot sa bisan onsa. * Paggúnit, pagdácop.
Pillería. = Cadaghánan sa mg̃a tampalásan.
Pillo. = Tampalásan.
Pimental. = Yota ng̃a guitámnan sa mg̃a sile.
Pimienta. = Pimienta, malísa.
Pimientero. = Tanóm, cahoy cahoy ng̃a magabóng̃a sa pimienta. * Sodlánan sa pimienta.
Pimiento. = Ang sile ng̃a mapolá ug dinócdoc sa maáyong pagbócboc. * Tanóm ug ang iang bong̃a ng̃a ang mg̃a sile, catómbal.
Pímpido. = Isda.
Pimpin. = Dula sa mg̃a báta.
Pimpinela. = Tanóm.
Pimpollecer. = Pagórlot sa mg̃a cahoy.
Pimpollo. = Orlot sa mg̃a cahoy, salíngsing, sabá. * Bolac ng̃a poyós pa. * Olitáo ng̃a ang̃áyan, sa maáyong baihon ug pagcatíndog.
Pimpolludo. = Ang may daghánan ng̃a mg̃a orlot.
Pina. = Halígueng cota ng̃a hamóbo ng̃a may tomóy sa catapúsan. * Cahoy ng̃a balicó ng̃a icahímo sa calíng̃in sa mg̃a rueda sa mg̃a coche, &c.
Pinabete. = Cahoy.
Pináculo. = Ang labíng hatáas sa mg̃a Singbahán, sa mg̃a baláy, &c.
Pinar. = Lugar ng̃a guidaghánan sa mg̃a cahoy ng̃a guing̃álan ug pino.
Pinariego. = Ang nahatong̃ód sa cahoy ng̃a guing̃álan ug pino.
Pinasto. = Pino ng̃a ihálas.
Pinaza. = Sacayán ng̃a diótay ng̃a pagagaóran.
Pincarrascal. = Lugar ng̃a guidaghánan sa mg̃a cahoy ng̃a guing̃álan ug pincarrasco.
Pincarrasco. = Cahoy, calaínan sa pino.
Pincel. = Pincel, ponpon sa mg̃a balahíbo sa mg̃a mananáp, ng̃a icapíntal. * Ang táuo ng̃a magapíntal. * Bisan onsang piníntal.
Pincelada. = Pagdíhog sa pinsel.
Pincelero. = Ang magabúhat ug magabalígya sa mg̃a pinsel.
Pincerna. = Ang magapaínom sa mg̃a dinápit sa mg̃a combida, sa pagtiláo pagóna sa mg̃a ilímnon.
Pinchadura. = Pagcasóntoc, pagcotólpoc, pagcadoghó, pagcadóghang.
Pinchar. = Doghó, doghang, tolpoc, sontoc.
Pinchauvas. = Táuo ng̃a talamáyon.
Pinche. = Tanód sa cosina.
Pinchel. = Bisan onsa ng̃a igadóghang, icadoghó, icasóntoc, igatólpoc. * Bisan onsa ng̃a matalínis, ng̃a tomóyan ng̃a maháit.
Pindonga. = Babáye ng̃a tigsóroy soroy, ng̃a hilacáo caáyo.
Pindonguear. = Pagsóroy soroy.
Pineda. = Sintas ng̃a nagacaláin lain ug color.
Pingajo. = Tinábas ng̃a nagabítay sa bisan diin.
Pinganitos, (en). = Sa maáyong palad, sa maáyong pagcabútang. [[240]]
Pingorote. = Bisan onsa ng̃a hatáas caáyo, ng̃a molabáo sa obán.
Pingorotado. = Idem.
Pingüe. = Matámboc. * Daghánan. * Calaínan sa sacayán.
Pingüedinoso. = Ang may daghan ng̃a tamboc.
Pigüosidad. = Catámboc.
Pinico, llo, to. = Lacang sa mg̃a bátang diótay sa pagsógod sa palacát.
Pinillo. = Tanóm.
Pino. = Ang nahanáyhay ug nahándig, ang tíndog, caáyo. * Cahoy. * V. [Pinico].
Pinocha. = Dahon sa cahoy ng̃a pino.
Pinole. = Binócboc sa nagacaláin lain ng̃a mg̃a panácot ng̃a mahomót, ng̃a isácot sa socolate.
Pinoso. = Ang guidaghánan sa mg̃a cahoy ng̃a pino.
Pinta. = Timáan, olat ng̃a mahabílin sa mg̃a samad. * Mg̃a barlis sa mg̃a dahon sa baraja ng̃a igacaíla sa dagoay sa oalá pa maquíta ang pintal. * Tagsánan sa bino, aguardiente, &c., sa obán ng̃a mg̃a longsod sa España. * Timáan ng̃a maquíta sa goa sa bisan onsa.
Pintadera. = Capandáyan sa pagdáyan dayan sa tinápay sa dapit sa goa.
Pintadillo. = Langgam.
Pintado. = Ang guipíntal. * Ang guidíhog sa mg̃a color. * Ang guibatócan.
Pintado (al mas). = Sa labíng quinaarmánon, sa labíng batid, sa labíng buútan.
Pintamonas. = Pintor ng̃a díli maálam magpíntal.
Pintar. = Pintal, pagdíhog sa mg̃a color. * Pagbátoc. * Pagsúlat, paggáma sa mg̃a letras. * Pagpadagcó sa bisan onsa. * V. Finjir.
Pintarojo. = Langgam.
Pintarrajo. = Piníntal ng̃a malágsot.
Pintarroja. = Isda.
Pintiparado. = Magsáma, maíng̃on. * Ang moáng̃ay sa bisan onsa.
Pintiparar. = Pagtándi, pagtándig sa usá ca butang sa lain ug butang.
Pintojo. = Ang may mg̃a timáan, mg̃a mansa, mang̃a buling.
Pintor. = Ang magapíntal.
Pintora. = Asáoa sa pintor.
Pintoresco. = Bisan onsa ng̃a maníndot, maáñag.
Pintorear. = Pagbóling sa bisan onsa sa mg̃a color, sa oaláy caálam ug caang̃áyan.
Pintura. = Quinaárman sa pagpíntal. * Bisan onsang laráoan, &c., ng̃a piníntal. * Pagcabóhat sa mg̃a letra. * Casayóran sa bisan onsa.
Pinzas. = Quimpit, cumpit.
Pinzon. = Langgam.
Pinzote. = Cahoy ng̃a guitáor sa tomóy sa caling sa bansálan sa mg̃a sacayán, sa paghópot sa maong bansálan.
Piña. = Ang bong̃a sa cahoy ng̃a guing̃álan ug pino. * Lain bong̃a sa Pilipinas ng̃a maíng̃on ing̃on sa dagoay sa piña. * Bong̃a sa cahoy ng̃a guing̃álan ug ciprés.
Piñon. = Mg̃a liso sa piña. * Ang binhi sa pino. * Ang bocóg ng̃a catapúsan sa mg̃a pacó sa mg̃a langgam. * Puthao ng̃a diótay ng̃a guibútang sa mg̃a máquina sa mg̃a horásan. * Puthao ng̃a diótay ng̃a apil sa mg̃a yaoe sa mg̃a pusil.
Piñonata. = Matám-is ng̃a magáma sa mg̃a almendra ng̃a quinílquig ug sa asúcar con calámay.
Piñonate. = Calán-on ng̃a magáma sa mg̃a piñon ug sa asúcar.
Piñuela. = Calaínan sa panápton. * Ang bong̃a sa ciprés.
Pio. = Maampóon. * Mapoang̃óron, malolóy-on, mang̃iloóyan. * Cabayo, &c., ng̃a guisinambágan sa color sa balahíbo. * Ting̃og sa mg̃a pisó sa mg̃a langgam. [[241]]
Piocha. = Dayan dayan, hias ng̃a nagacaláin lain ug dagoay, sa pagdáyan dayan sa mg̃a babáye sa ilang bohóc. * Bolac ng̃a magáma sa mg̃a balahíbo ng̃a pino sa mg̃a langgam.
Piojento. = Ang guicóto.
Piojería. = Cadaghánan sa mg̃a coto. * Pagcaháng̃ol. * Pagcadiótay.
Piojillo. = Coto sa mg̃a langgam.
Piojo. = Coto.
Piojoso. = Cot-on, ang may daghánan ng̃a mg̃a coto. * Hicáoan, daguinótan.
Piojuelo. = Mananáp ng̃a diótay ug maítom, ng̃a managdáot sa mg̃a tanóm.
Piola. = Pisi, lubir ng̃a magamáy.
Piorno. = Tanóm con cahoy ng̃a diótay.
Pipa. V. [Cuba].
Pipar. = Pagyópyop sa tabaco, pagtabaco.
Pipería. = Cadaghánan sa mg̃a cuba, sa mg̃a pipa.
Pipí. = Langgam.
Pipian. = Calaínan sa guinísal.
Pipiar. = Pagyápyap sa mg̃a langgam sa diótay pa.
Pipirillo. = Tanóm.
Pipiripao. = Combida ng̃a mahál, bantógon.
Pipiritaña ó Pipitaña. = Tolónggon ng̃a diótay, ng̃a duláan sa mg̃a báta.
Pipo. = Langgam.
Pipote. = Cuba, pipang diótay.
Pique. = Casáquet sa húna húna.
Pique (á). = Sa catáhap.
Piquera. = Bohó sa mg̃a bariles arón gomóa, arón omágui ang bino, tubig, &c.
Piqueta. = Saról ng̃a guitomóyan.
Piquete. = Pocpoc con samar ng̃a diótay. * Boling ng̃a diótay sa mg̃a panápton ug sa mg̃a bisti. * Tapoc, isip sa mg̃a soldados ng̃a guiándam sa bisan onsang quinahánglan.
Piquetilla. = Capandáyan sa mg̃a panday sa cota, sa pagbóhat sa mg̃a bohó ng̃a diótay.
Pira. = Daob, dilab, diláab.
Piragua. = Sacayán, balóto.
Piramidal. = Ang guibóhat sa dagoay sa haligue sa cota, &c., ng̃a matápos sa pagcatomóy caáyo. * Usá sa mg̃a bocóg sa popólan sa camót.
Pirámide. = Haligue sa cota, &c., ng̃a mahínay hinay sa pagcanípis cutub sa obus ng̃adto sa itáas, hasta ng̃a matápus sa pagcatomóy caáyo.
Pirata. = Caoatán ng̃a mang̃áoat sa dagat, ang moádto sa pang̃ayáoan.
Piratear. = Pagpang̃áoat sa dagat, pagpang̃áyao.
Piratería. = Opicio sa pagpang̃áoat sa dagat. * Ang quináoat sa dagat. * Pagpang̃áoat sa bisan onsa.
Pirático. = Ang nahatong̃ód sa pirata.
Piraústa. = Mananáp ng̃a dolodagcó sa lang̃ao.
Pirita. = Tumbága ng̃a sacót sa asufre.
Pirofilacio. = Lang̃ob ng̃a hatáas sa ilálom sa yota ng̃a ponó sa caláyo.
Piromancía. = Quinaárman ng̃a bacácon sa pagtágna sa bisan onsa tong̃ód sa mg̃a siga sa caláyo.
Piromántico. = Ang magatágna sa mg̃a omalábot tong̃ód sa caláyo ug sa iang siga.
Pirómetro. = Capandáyan sa pagíla sa cabáscog sa caínit sa caláyo.
Piropo. = Bató ng̃a mahál. * Mg̃a polong ng̃a piníli caáyo.
Pisa. = Pagcatonób. * Pagcatíndac.
Pisada. = Pagcatonób, tonób.
Pisador. = Ang magatonób. * Ang magapíga sa mang̃a ubas. * Ang cabayo ng̃a magatonóg caáyo sa iang pagtonób.
Pisadura. V. [Pisada]. [[241]]
Pisante. = Tiil. * Sapín.
Pisar. = Pagtonób. * Pagdásoc. * Pagdóol sa bisan diin. * Pagpang̃asáoa sa mg̃a langgam, ug labí pa sa mg̃a salapáti.
Pisauvas. = Ang magatonób sa mg̃a ubas arón gomóa ang dugá.
Pisaverde. = Táuo ng̃a macúgui caáyo sa pagdáyan dayan sa iang mg̃a bisti. * Laláquing babayénon. * Ang magasóroy soroy sa pagbólong sa mg̃a caling̃áoan.
Piscator. = Ilisípan sa túig túig ng̃atanán.
Piscatorio. = Ang nahatong̃ód sa pagpanágat.
Piscina. = Danao ng̃a diótay, tubígan sa mg̃a tanáman, ng̃a pagabohían ug pagabatónan sa mg̃a isda. * Lugar ng̃a guitagána sa mg̃a singbahán sa pagyábo sa tubig ng̃a igabóñag, &c.
Piscis. = Tapoc sa mg̃a bitóon.
Piso. V. [Pisada]. * Salog sa mg̃a baláy, sa mg̃a singbahán, &c.
Pison. = Capandáyan sa pagdásoc, idalásoc.
Pisonear. = Pagdásoc.
Pisotear. = Pagtonób sa masóbsob.
Pisoteo. = Pagcatonób.
Pista. = Tonób, timáan ng̃a mahabílin sa lugar ng̃a guiaguían sa mg̃a táuo ug sa mg̃a mananáp.
Pistacho. = Bong̃a.
Pistadero. = Pison. * Ipilíga, ipológa.
Pistar. = Pagpíga, pagpúga sa bisan onsa.
Pistero. = Solosáro ng̃a diótay ng̃a may tomóy, sa pagpaínom sa tubig, &c., sa mg̃a masaquét.
Pistilo. = Ang bahin sa mg̃a bulac ng̃a anáa sa talioála, ng̃a guibotáng̃an sa binhi.
Pisto. = Ang dugá ng̃a piníga sa mg̃a langgam ng̃a dinócdoc, ng̃a ipacáon cun ipaínom sa masaquét ng̃a díli na macacáon. * Priníto sa mg̃a sile ng̃a sináctan sa mg̃a camates.
Pistola. = Pusil ng̃a hamóbo.
Pistolera. = Panunúrlan sa mg̃a pistola, sa mg̃a pusil ng̃a diótay.
Pistolete. = Pusil ng̃a hamóbo pa sa pistola.
Piston. = Cahoy ng̃a isolód sa mg̃a bomba sa pagsóyop sa tubig. * Tumbágang diótay ng̃a macacaláyo sa mg̃a pusil.
Pistoresa. = Hing̃aníban ng̃a hamóbo, ng̃a maíng̃on ing̃on sa puñal.
Pistraje ó Pistraque. = Ilímnon, sabáo, &c., ng̃a oaláy lamí.
Pistura. = Pagcapíga, pagcapúga.
Pita. = Tanóm, magáy.
Pitaco. = Dahon sa pita.
Pitafio. = Saro.
Pitancería. = Lugar ng̃a pagapahátan sa bisan onsa ng̃a pagapaháton.
Pitancero. = Ang may opicio sa pagpáhat ug pagbáhin sa bisan onsa. * Ang mayordomo sa mg̃a caparían.
Pitanza. = Pagcapáhat sa mg̃a calán-on con sa salapí. * Ang bayad sa bisan onsa.
Pitaña. = Mutá.
Pitar. = Pagtáihop sa pito. * Pagbáyad, pagpáhat sa bisan onsa.
Pitarra. = Mutá.
Pitarroso. = Mutáon.
Pítima. = Hampol ng̃a ibótang sa ibábao sa casing casing, con may quinahánglan pa.
Pito. = Tolónggon ng̃a diótay, plautang hamóbo, sa matágning ng̃a ting̃og.
Piton. = Song̃áy ng̃a diótay ug bag-o sa mg̃a mananáp. * Ogdo sa bisan onsa, salíngsing, odlot sa mg̃a cahoy. * V. [Pitaco]. [[242]]
Pitonisa. = Babáye ng̃a saserdote ng̃a magapadayág sa mg̃a pagtúbag sa dios dios sa mg̃a dioatáhan, sa Singbahán sa Delfos. * Babáyeng balbal, onglo, asoang.
Pitpit. = Langgam.
Pituita. = Laoay ng̃a mahágcot, cogmo, sip-on.
Píxide. = Cajang diótay, panonórlan sa bisan onsa. * Copon, cajang diótay ng̃a pagabotáng̃an sa Santísimo Sacramento.
Pizarra. = Bató ng̃a maítom ng̃a mahómoc homoc ug díli apód mabóg-at caáyo.
Pizarral. = Lugar ng̃a pagatobóan sa mg̃a pizarra.
Pizarrero. = Ang magasápsap ug magahíngpit sa mg̃a pizarra.
Pizca. = Bahin ng̃a magamáy sa bisan onsa, bisan onsa ng̃a diótay caáyo.
Pizcar. = Pagcotól.
Pizco. = Cotól.
Pizpereta. = Babáye ng̃a malágsic, sa madalíon ng̃a gaui.
Pizpirigaña. = Dula sa mg̃a báta.
Pizpita ó Pizpitillo. = Langgam.
[[Índice]]