VE
Vecera. = Panón sa mg̃a hayúpan ug labí pa sa mg̃a baboy ng̃a nanaglacát pagdóng̃an.
Vecería. = Panón sa mg̃a hayópan ug labí pa sa mg̃a baboy ng̃a nahatong̃ód sa usá ca longsod.
Vecero. = Ang may catungdánan sa pagtúman sa mg̃a buhat sa longsod, sa pagcaólus olus sa obán.
Vecinal. = Ang nahatong̃ód sa mg̃a taguilóngsod, sa mg̃a mulópio sa longsod.
Vecinamente. = Sa pagcahadóol.
Vecindad. = Cadaghánan sa mang̃a taguilóngsod, sa mg̃a mulópio sa longsod. * Pagcasilíng̃an. * Pagcadúul. * Pagcaíng̃on, pagcaáng̃ay.
Vecindario. V. [Vecindad] hasta pagcasilíng̃an. * Listáhan, padron sa mg̃a ng̃alan sa mg̃a taguilóngsod.
Vecino. = Tagilóngsod, mulópio sa longsod, ang may baláy sa longsod. * Silíng̃an. * Hadúul, ang mudápit.
Veda. = Pagcadilí.
Vedado. = Lugar ng̃a díli mahímo ng̃a pagasórlan cay guidilí sa mg̃a ponóan con sa batásan, sa mg̃a leyes.
Vedamiento. V. [Prohibitorio].
Vedar. = Pagdilí. * Pagólang, pagbótang sa mg̃a cabilínggan, sa mg̃a caculían.
Vedija. = Ang balahíbo sa mg̃a carnero ng̃a nagatápot, nagapílit. * Bohóc ug balahíbo sa laoas ng̃a nagobót.
Vedijudo. = Ang guigúbtan sa bohóc.
Veduño. = Calaínan sa mg̃a paras.
Veedor. = Ang magatán-ao, ang maquigsáyod sa dagcóng cacúgui sa mg̃a buhat sa ubán. * Ang táuo ng̃a guitórlo sa mg̃a calongsóran arón masáyor con maáyo ba con díli ba ang mg̃a buhat sa mg̃a táuo. * Ang maquigsáyor sa pagcaáyo con sa pagcadaótan [[349]]sa trigo, &c., ng̃a guibalígya sa cadaghánan. * Ang mahilábot sa pagpálit sa mg̃a calán-on sa mang̃a baláy sa mg̃a dagcóng táuo.
Veeduría. = Cahímtang, ug ang baláy sa veedor.
Vega. V. [Valle].
Vegetabilidad. = Pagcatigúlang. * Pagcasúpang.
Vegetable. = Ang madáan, ang matigúlang. * Ang magasúpang.
Vegetacion. V. [Vegetabilidad].
Vegetante. V. [Vegetable].
Veguer. = Hocom sa usá ca longsod con sa usá ca guinhócman.
Veguería. = Yota ng̃a nahasácop sa gahúm sa veguer.
Vehemencia. = Pagcacosóg, pagcabáscog sa bisan onsa.
Vehemente. = Ang mabáscog ug macosóg caáyo.
Vehementemente. = Sa cabáscog, sa cosóg ng̃a dagcó.
Vehículo. = Bisan onsa ng̃a maoóna sa lain ng̃a butang.
Veintavo. = Ang icacaluháan ca bahin sa bisan onsa.
Veinte. = Caluháan, calhóan.
Veinten. = Doblon ng̃a bale ug caluháan ca sicápat.
Veintena. = Tagsa ca bahin sa caluháan. * V. [Veintavo]. * Cadaghánan sa caluháan ca butang.
Veintenar. = Idem desde cadaghánan.
Veintenario. = Ang may caluháan ca túig.
Veinteno. V. [Vigésimo].
Veinteñal. = Ang madúgay sa caluháan ca túig.
Veinticinco. = Caluháan ug limá.
Veinticuatreno. = Ang nahatong̃ód sa isip sa caluháan ug opát.
Veinticuatría. = Cahímtang sa pagcaregidor, pagcamaghuhúpot sa ubán ng̃a mg̃a longsod sa Andalucía.
Veinticuatro. = Maghuhúpot, regidor sa ubán ng̃a mg̃a longsod sa Andalucía. * Caluháan ug opát.
Veintidos. = Caluháan ug duhá.
Veintinueve. = Caluháan ug siám.
Veintiocho. = Caluháan ug ualó.
Veintiseis. = Caluháan ug unúm.
Veintiseiseno. = Ang nahatong̃ód sa isip sa caluháan ug unúm.
Veintisiete. = Caluháan ug pitó.
Veintitres. = Caluháan ug toló.
Veintiun. V. [Veintiuno].
Veintiuna. = Sugál sa baraja.
Veintiuno. = Caluháan ug usá.
Vejacion. = Pagcapúgus, pagcalúgus, pagcadomót. * Pagcadáot.
Vejámen. = Casabá, pagcabárlong sa pagyúbit sa isigcatáuo.
Vejancon. = Tigúlang uyámot.
Vejar. = Pagdáot, pagpasáquet sa isigcatáuo.
Vejarron. V. [Vejancon].
Vejestorio. = Bisan onsa ng̃a tacús ng̃a pasipád-an ca tigúlang na caáyo.
Vejete. = Tigúlang ng̃a hing̃alatáoan.
Vejez. = Pagcatigúlang. * Pagcadáan. * Pagcasámoc ng̃a ang̃ay sa mg̃a tigúlang. * Pagcaáng̃o ang̃o.
Vejezuelo. = Tigúlang caáyo.
Vejiga. = Pantog. * V. [Ampolla]. * Buti.
Vejigatorio. = Hampol, haclop ng̃a magapalábtog, magapabítlig sa panit sa masaquét.
Vejigazo. = Pagcalámbos sa pantog ng̃a botód con sinórlan sa hang̃in.
Vejiguilla. = Tanóm.
Vela. = Pagcabántay sa gabíy, pagcapang̃alámag. * Pagcacógui sa bisan onsa ng̃a pagabuháton. * Pagcabántay, sa pagcaólos olos, sa atubáng̃an sa Santísimo Sacramento. * Candela sa talo con sa sebo. * Layág sa sacayán. * Ang sacayán. [[349]]
Velacion. = Pagcatucáo, pagcahúcao. * Mg̃a pagdaláng̃in ug pagbendicion sa mg̃a bag-ong quinasál; ng̃a guisúgo sa santa Iglesia.
Velacho. = Ang layág ng̃a sonód sa layág ng̃a dagcó sa talároc ng̃a trinquete.
Velada. V. [Velacion].
Velado. = Ang bana.
Velador. = Ang nang̃alámag, ang magabántay sa gabíy, ang magatucáo, ang magahúcao. * Sanggáan ng̃a pagabotáng̃an sa sugá sa pagpang̃alámag sa gabíy.
Velaje. = Cadaghánan sa mg̃a layág sa mg̃a sacayán.
Velámen. = Idem.
Velar. = Pagtucáo, paghúcao. * Pagbántay sa bisan onsa sa dagcóng pagcacúgui. * Pagtúman ug maáyo sa bisan onsa. * Pagbántay sa pagcaólos sa atubáng̃an sa Santísimo Sacramento. * Pagpang̃alámag. * Palotáo sa mg̃a tacot, sa mg̃a bató sa talioála sa dagat. * Pagbendicion, pagdaláng̃in sa mg̃a quinasál. * Pagbántay sa gabíy sa mg̃a masaquét. * Pagtábon.
Velarte. = Calaínan sa panápton.
Veleidad. = Pagbóot sa salingcápao lamang. * Pagcaoaláy calig-ónan sa buot ug sa húna húna.
Veleidoso. = Ang masáyon magabálhin sa iang húna húna, ang oaláy calig-ónan sa iang pagbóot.
Velejar. = Paglayág.
Velería. = Baláy ng̃a pagabaligyáan sa mg̃a candela sa talo ug sa sebo.
Velero. = Sacayán ng̃a matúlin caáyo sa layág. * Ang magabúhat ug magabalígya sa mg̃a layág sa mang̃a sacayán.
Veleta. = Casi casi. * V. [Veleidoso].
Velete. = Panápton ng̃a manípis, ng̃a igatábon sa nauong.
Velicacion. = Pagcacatól sa laoas guican sa init sa dugó.
Velico, llo, to. = Panápton ng̃a manípis ug mahínag, ng̃a binulácan sa mg̃a bulac sa buláoan con sa salapí.
Velo. = Tabil, panápton ng̃a igatábon sa bisan onsa. * Panápton ng̃a igatábon sa nauong sa mg̃a babáye, ug labí pa sa mg̃a binócot, sa mg̃a monja. * Panápton ng̃a pagagamíton sa pagbendicion sa mang̃a quinasál, ug ng̃a igatábon sa olo sa asáoa ug isáblay sa mg̃a abága sa bana. * Pagcaligás sa suguílon, pagcabalíbad, calaguéuan, arón díli itúg-an ang matúod. * Bisan onsa ng̃a magasalípod sa lain ng̃a butang. * Pagcabóloc sa húna húna.
Velocidad. = Pagcatúlin, pagcadalí, pagcalágmit.
Velon. = Candelero, sorlánan sa tumbága, &c., ng̃a pagasórlan sa lana ug pagabotáng̃an sa sugá.
Velonera. = Sanggáan sa belon.
Velonero. = Magbobóhat sa mg̃a belon.
Veloz. = Matúlin, malágmit, madalíon, malágsic.
Velozmente. = Sa pagcatúlin, sa pagcadalí, sa pagcalágmit.
Vellera. = Babáye ng̃a magaálot ug magagónting sa bohóc.
Vello. = Balahíbo. * Bolobalahíbo sa mg̃a panit sa obán ng̃a mg̃a bong̃a.
Vellon. = Balahíbo sa mg̃a carnero.
Vellonero. = Ang magahípos sa balahíbo sa mang̃a carnero, sa paggónting caníla.
Vellorí. = Panápton ng̃a oalá pa tináon.
Vellorita. = Tanóm.
Vellosidad. = Cadaghánan sa balahíbo.
Vellosilla. = Tanóm ng̃a italámbal.
Velloso. = Balahibóon, balahibóan.
Velludo. = Idem. * Ang terciopelo.
Vena. = Ogát. * Ang ogát ng̃a guitórcan sa mang̃a tumbága sa ilálom sa yota. * Ang alaguían sa tubig [[350]]sa ilálom sa yota. * Pagcasáyon sa pagbúhat ug paggáma sa mg̃a balac. * Ang barlis sa mg̃a báta.
Venablo. = Bangcao ng̃a hamóbo ng̃a isalibáy. * Soob.
Venadero. = Lugar ng̃a pagalácoan sa mg̃a osa.
Venado. = Osa.
Venaje. = Tobóran sa subá.
Venal. = Ang nahatong̃ód sa mg̃a ogát. * Ang arang ibalígya, balígya. * Táuo ng̃a pacóha, ng̃a mapaólo olo tong̃ód sa salapí ug sa mg̃a gasa.
Venalidad. = Pagcasáyon sa pagbalígya sa bisan onsa. * Pagcaólo olo sa lain tong̃ód sa salapí ug sa mg̃a regalo.
Venático. = Alabóton sa pagcabóang, ang boang boang usáhay.
Venatorio. = Ang nahatong̃ód sa pag pang̃áyam.
Vencejo. = Icabáat sa bisan onsa. * Langgam ng̃a maíng̃on ing̃on sa sayáo apan sa hamóbong tiil.
Vencer. = Pagdáog. * Paglabí, paglabáo. * Pagcábig sa bisan cansa sa cabobót-on ng̃a caugalíng̃on. * Pagáng̃at, pagtóng̃as, pagsáca sa lugar ng̃a hatáas ug tindog caáyo. * Pagtaquílid, pagtóang. * Pagtúman sa adlao ng̃a tagál. * Pagpogóng sa caísog sa gaoi ug sa mg̃a cailíbgon.
Vencible. = Ang arang pagadaógon.
Vencimiento. = Pagcadáog. * Pagcataquílid, pagcatóang sa bisan onsa.
Venda. = Tinábas ng̃a panápton ng̃a igabúgcos ug igabáat sa mg̃a samad. * Sintas ng̃a ibúgcos sa mg̃a hari sa ilang olo, sa timáan sa ilang pagcahári.
Vendaje. = Sohol tong̃ód sa pagbalígya sa mg̃a manggar ng̃a guitúgyan sa lain. * Pagcabáat sa mang̃a benda.
Vendar. = Pagbúgcos, pagbáat sa mg̃a tinábas ng̃a panápton, sa mg̃a benda. * Pagbótang sa mg̃a caoláng̃an, sa mg̃a cabilínggan sa húna húna, arón díli maila ang matúod.
Vendabal. = Habágat.
Vendedor. = Ang magabalígya.
Vendehumos. = Ang nagapasábot ng̃a hinigúgma ug pinalángga sia sa mg̃a dagcóng táuo.
Vendeja. = Pagcabalígya sa cadaghánan ug sa cadaigánan.
Vender. = Pagbalígya. * Pagbórhi. * Paglímbong, pagólo olo.
Vendible. = Ang arang ibalígya, balígya.
Vendicion. = Pagcabalígya.
Vendimia. = Pagcapó-po, pagcaípo, sa mg̃a paras. * Polós, caposlánan sa bisan onsa.
Vendimiador. = Ang magapó-po sa mg̃a bolig sa ubas sa mg̃a ponóan, sa mg̃a balágon sa mg̃a paras.
Vendimiar. = Pagpó-po sa mg̃a ubas sa mg̃a ponóan. * Paghiágom sa polós sa bisan onsa. * Pagpatáy.
Vendo. = Sirsid sa mg̃a panápton.
Veneficiar. = Pagdáot sa mg̃a pagdioáta, sa mg̃a buhat sa mg̃a balbal.
Veneficio. = Buhat ng̃a daótan, ng̃a ang̃ay sa mang̃a dioatáhan, sa mg̃a balbal.
Venéfico. = Ang macahiló. * Táuo ng̃a dioatáhan, balbal.
Venenífero. = Ang macahiló.
Veneno. = Hiló, ang macalála, ang macalánag. * Ang macahobóg. * Bisan onsa ng̃a macadáot. * Caaligótgot, capong̃ót.
Venenosidad. = Pagcahiló sa bisan onsa.
Venenoso. = Ang may hiló, ang macahiló.
Venera. = Baláyan sa usá ca quinháson. * Timáan ng̃a guibítay sa dughan sa ubán ng̃a mg̃a dagcóng táuo.
Venerable. = Talahóron.
Venerablemente. = Sa pagtáhod, sa catahóran.
Veneracion. = Pagcatáhor. * Pagcasíngba.
Venerador. = Matahólon. * Tigtáhod, ang magatáhod. [[350]]
Venerando. V. [Venerable].
Venerante. V. [Venerador].
Venerar. = Pagtáhor, pagtahá. * Pagsíngba.
Venéreo. = Ang mahatong̃ód cang Venus ug sa pagcaólag.
Venero. = Lugar ng̃a hicaplágan sa mg̃a tumbága sa ilálom sa yota. * Tobóran sa mg̃a tubig. * Sinógdan, guinicánan sa bisan onsa.
Vengable. = Ang tacús ng̃a pagabáslan.
Vengador. = Ang magabálos, magbabálos.
Vengainjurias. = Piscal.
Venganza. = Pagbálos, balus.
Vengativo. = Ang mahagúgma magbálos.
Venia. = Pagcapasáilo, pagpasáilo sa mg̃a salá ug sa mg̃a sayúp. * Lisensia, pagtógot sa pagbóhat sa bisan onsa.
Venial. = Salá, sayúp ng̃a diótay, ug ng̃a masáyon pasailóon.
Venialidad. = Idem.
Venialmente. = Sa salá ng̃a diótay.
Venida. = Pagcaánhi, pagcaábot. * Pagcahióli, pagcabálic sa lugar ng̃a guiguicánan. * Pagcabahá sa mg̃a subá. * Buhat ng̃a mahanaláicon, ng̃a oalá húna hunáon.
Venidero. = Omalábot, ang muánhi, ang musonód.
Venino. = Hubág ng̃a daútan. * V. [Venenoso].
Venir. = Pagánhi. * Pagábot. * Pagpaquíta, pagtúngha. * Pagángdo sa pagbúot sa lain, pagóyon. * Pagdámag, pagdósmog. * Pagsonód sa bisan onsa sa guiguicánan, sa guisóndan. * Pagdúul. * Pagguícan sa sinógdan.
Venta. = Pagcabalígya. * Halapítan.
Ventaja. = Pagcapalabáo, pagcapalábi. * Pagpalábi, pagpalabáo.
Ventajosamente. = Sa pagcalabí, sa pagcalabáo.
Ventajoso. = Ang magalabáo, ang magalabí.
Ventalla. V. [Válvula], desde tabon tabon. * Acob sa mg̃a panit sa mg̃a bong̃a.
Ventalle. = Paypay.
Ventana. = Talambóan.
Ventanaje. = Cadaghánan sa mg̃a talambóan sa usá ca baláy.
Ventanazo. = Pagcasára ng̃a calit sa talambóan.
Ventanear. = Pagtámbo sa talambóan.
Ventanera. = Babáye ng̃a mutámbo sa masóbsob sa talambóan.
Ventanero. = Ang magabúhat sa mg̃a talambóan. * Táuo ng̃a magasolóng sa mg̃a talambóan ng̃a guitambóan sa mg̃a babáye.
Ventanico. = Tacop ng̃a diótay sa mg̃a tacop, sa mg̃a talambóan.
Ventar. V. [Ventear].
Venteadura. = Liqui sa mg̃a cahoy.
Ventear. = Pagháng̃in, paghóyop sa hang̃in. * Pagsúsi, pagpaquisáyod sa bisan onsa. * Paghaláyhay. * Pagotót. * Pagbotód sa bisan onsa cay guisórlan sa hang̃in.
Ventero. = Ang magabántay sa halapítan.
Ventilacion. = Pagcahalayáhay. * Pagcaíndig indig.
Ventilador. = Capandáyan sa pagháng̃in.
Ventilar. = Paghalayáhay. * Pagcáya caya, pagcáyab cayab. * Pagíndig indig.
Ventisca. = Onós sa hang̃in ug sa nieve.
Ventiscar. = Pagúlan sa pagcatibúoc ug pagháng̃in ng̃a mahurús.
Ventiscoso. = Túig ug lugar sa mg̃a onós.
Ventolera. = Onós sa hang̃in ng̃a mabáscog ug ng̃a díli madúgay. * Pagcaándac. * Húna húna ng̃a calit ug ng̃a díli macaígo.
Ventolina. = Hang̃in ng̃a mahínay ug ng̃a mabolobálhin. [[351]]
Ventor. = Ayam ng̃a musonód sa mg̃a mananáp ug sa mg̃a langgam sa iang pagpanimahó.
Ventorrero. = Lugar ng̃a dayág sa mg̃a hang̃in.
Ventorrillo. = Halapítan ng̃a diótay.
Ventosa. = Tandoc.
Ventosear. = Pagotót.
Ventosero. = Ang mugámit sa masóbsob sa mg̃a tandoc.
Ventosidad. = Pagcaotót. * Pagcabotód.
Ventoso. = Ang may hang̃in, ang nabotód. * V. [Ventear].
Ventral. = Ang nahatong̃ód sa tian. * Bacos sa tian.
Ventrecha. = Tian sa mg̃a isda.
Ventregada. = Cadaghánan sa mg̃a mananáp sa usá lamang ca pagánac. * Cadaghánan sa bisan onsa ng̃a muábot sa pagcadúng̃an.
Ventrera. = Bacus ng̃a ibúgcus sa tian.
Ventrículo. = Cotó cotó.
Ventrílocuo. = Ang macapamólong sa ting̃og ng̃a pagaíngnon ng̃a guican sa tian.
Ventroso. = Como el siguiente.
Ventrudo. = Ang guidagcóan sa tian.
Ventura. = Palar ng̃a maáyo.
Venturero. = Ang guiábot sa pagcaáyo con sa pagcadaútan. * Ang magasóroy soroy sa oaláy buhat, apan ng̃a magabúhat unta con donay ugáling ug táuo ng̃a magapabúhat canía.
Venturina. = Batóng mahál sa color sa capé ng̃a sinánglag, ug ng̃a nalocóp sa mg̃a tulpoc tulpoc sa color sa buláoan.
Venturo. = Ang muábot onya, ang musonód.
Venturosamente. = Sa maáyong palad.
Venturoso. = Paláran, buláhan.
Venus. = Ang usá sa mg̃a planeta. * Babáye ng̃a matahóm caáyo. * Pagcaólag, paghiláoas.
Venusto. = Matahóm, maníndot, maányag.
Ver. = Pagtán-ao, pagsulúng, pagquíta. * Paghíling, paglí-li. * Pagdúao. * Paghibálag pagcáplag. * Pagtághap sa mg̃a omalábot.
Vera. = Daplin. * Pagcamatúod sa bisan onsa.
Veras (de). = Sa pagcamatúod, matúod tuod, matúod gayúd.
Veracidad. = Batásan sa pagpamólong guihápon sa matúod.
Veranada. = Túig tiempo sa init.
Veranadero. = Lugar ng̃a pagacán-an sa mg̃a hayúpan sa tiempo sa init.
Veranear. = Pagpuyó sa bisan diin sa tiempo sa init.
Veraneo ó Veranero. = Lugar ng̃a pagapúy-an sa obán ng̃a mg̃a mananáp sa tiempo sa init.
Veranico. = Túig, tiempo sa dagcóng init sa tiempo sa tugnao.
Veraniego. = Ang nahatong̃ód ug ang̃ay sa tiempo sa init. * Ang masaquéton, ang salaquétan sa tiempo sa init. * Ang salaoáyon, ang díli hingpit.
Verano. = Tiempo, túig sa init.
Veraz. = Ang mamólong guihápon sa matúod.
Verbal. = Bisan onsang pagsábot sa polong lamang.
Verbalmente. = Sa mg̃a polong lamang.
Verbena. = Tanóm ng̃a italámbal.
Verberacion. = Pagcahámpac sa tubig ug sa hang̃in sa bisan diin.
Verberar. = Paghámpac sa hang̃in ug sa tubig sa bisan diin.
Verbi gracia. = Mg̃a polong ng̃a linatín: panánglet, sa pananglétan.
Verbo. = Ang icadúha ca Persona sa Santísima Trinidad.
Verbosidad. = Pagcadághan sa mg̃a polong sa mg̃a suguílon.
Verboso. = Ang guidaghánan sa mg̃a polong sa iang pagsólte. [[351]]
Verdacho. = Color ng̃a malúnhao ng̃a obos.
Verdad. = Matúod, camatúod. * Ang Dios. * Pagcaáng̃ay sa bisan onsa sa húna húna sa mg̃a táuo. * Casabá, pagcabárlong ng̃a lactud ug sa dayág.
Verdaderamente. = Sa pagcamatúod, matúod tuod, matúod gayúd.
Verdadero. = Ang matúod. * Ang maháoan sa buot.
Verdal. = Calaínan sa mg̃a sirioelas.
Verde. = Calúnhao. * Táuo ng̃a báta pa, supang. * Bisan onsa ng̃a anáa pa sa sinógdan, ng̃a halayó pa sa pagcahíngpit. * Cumpay sa mg̃a hayúpan.
Verdea. = Calaínan sa bino.
Verdear. = Paglúnhao sa bisan onsa.
Verdecer. = Paglúnhao sa mg̃a cahoy ug sa mg̃a tanóm.
Verdegay. = Bisan onsa sa color ng̃a berde ng̃a díli buhi caáyo.
Verdeguear. V. [Verdear].
Verdemar. = Ang may color ng̃a berde ing̃on sa color sa dagat.
Verdemontaña. = Calaínan sa color ng̃a berde.
Verderol. = Langgam.
Verderon. = Calaínan sa baláyan sa quinháson.
Verdevejiga. = Color ng̃a berde, ng̃a magáma sa apdo sa baca.
Verdezuelo. = Langgam.
Verdin. = Color ng̃a malúnhao sa mg̃a tanúm ng̃a diótay pa. * Natoc, lauot sa tubig ng̃a díli magabahá. * Tayá sa mg̃a tumbága.
Verdina. = Idem hasta natoc.
Verdinegro. = Ang may color ng̃a berde ng̃a molomaítom.
Verdino. = Ang malúnhao caáyo.
Verdolaga. = Tanóm, olasíman.
Verdon. = Ang banua.
Verdor. = Pagcalúnhao sa mg̃a cahoy ug sa mg̃a tanóm. * Color ng̃a berde. * Cosóg, cabáscog, gahóm. * Pagcabáta, pagcasópang.
Verdoso. = Ang boloberde, ang molomalúnhao. * Ang higos.
Verdoyo. = Natoc, lauot ng̃a nagatápot sa mg̃a bató, sa tubig.
Verdugado. = Saya sa mg̃a babáye.
Verdugal. = Solóp ng̃a guinatórcan pagbág-o sa mg̃a salíngsing, sa human na ang pagcaíng̃in ug pagdáob.
Verdugo. = Salíngsing sa cahoy. * Labhag. * Labod. * Táuo ng̃a mupatáy sa mg̃a isigcatáuo ng̃a guihócman sa camatáyon, ng̃a magahámpac sa cadaigánan sa mg̃a saláan, &c. * Casáquet, calisód, cayógot sa húna húna.
Verdugon. = Idem hasta táuo.
Verduguillo. = Labaja ng̃a igaálot.
Verdulero. = Ang mobalígya sa mg̃a otan. * Sa mg̃a coles, &c.
Verdura. = Otan. * Cosóg, cabáscog. * Pagcalúnhao, pagcalángbo sa mg̃a cahoy ug sa mg̃a tanóm.
Vereda. = Dalan ng̃a haíctin. * Paglacát sa mg̃a malaoáli, sa pagoáli sa mg̃a calongsóran.
Veredario. = Cabayo, &c., ng̃a pagaabáng̃an.
Veredero. = Sinógo arón magabaláod sa mg̃a pagbúot sa mg̃a ponóan.
Verga. = Cahoy ng̃a pagabaátan ug pagatohógan sa mg̃a layág sa mg̃a sacayán. * Quinatáuo sa mg̃a mananáp ng̃a laqui.
Vergajo. = Idem desde quinatáuo.
Vergarzoso. = Mananáp sa América.
Vergonzante. = Mang̃iuláuan. * Ang naquiglímos sa tinágo.
Vergonzosamente. = Sa pagcaúlao, sa caúlao.
Vergonzoso. = Ang maúlao, mang̃iuláuan. * Ang macaúlao, maoólao. [[352]]
Verguear. = Pagbúnal.
Vergüenza. = Caúlao.
Verguer ó Verguero. = Alguasil.
Vergueta. = Cahoy ng̃a diótay.
Véricueto. = Lugar ng̃a hatáas ug cabatóhan.
Verídico. V. [Veraz].
Vérificacion. = Pagcasúsi, pagcapaquigsáyod sa bisan onsa.
Verificar. = Pagpamatúod. * Pagsúsi, pagpaquigsáyod, pagpaquigásoy. * Pagbúhat ng̃a tuod, pagtúman.
Verificativo. = Ang macapamatúod sa bisan onsa.
Verisímil. = Ang guipacaíng̃on ng̃a matúod, bisan onsa ng̃a díli matúod gayúd.
Verisimilitud. = Pagpacaíng̃on ng̃a matúod ug bisan onsa, bisan ng̃a díli matúod gayúd.
Verisímilmente. = Sa pagcaíng̃on ng̃a matúod.
Verja. = Alad alad. * V. [Celosía]. * Ang lugar ng̃a guilibótan sa mg̃a alad.
Verjel. = Idem desde ang lugar. * Tanáman ng̃a matahóm ng̃a guitámnan sa mang̃a bulac.
Vermicular. = Ang may olor, ang guiórlan. * Ang maíng̃on sa mg̃a olor.
Vermífugo. = Ang may gahóm sa pagpatáy sa mg̃a oáti ug mg̃a olod.
Verminoso. V. [Vermicular].
Vernal. = Ang nahatong̃ód sa tiempo sa init.
Verónica. = Tanóm ng̃a italámbal.
Verosímil. V. [Verisímil].
Verosimilidad. V. [Verisimilitud].
Verraco. = Botacál.
Verraquear. V. [Gruñir].
Verriondez. = Pagcapang̃asáoa sa mang̃a baboy. * Pagcabótang sa mg̃a tanóm ug mg̃a dahon ng̃a naláya, ug sa mg̃a otan ng̃a oalá malóto ug maáyo.
Verriondo. = Baboy ng̃a mang̃asáoa. * Tanóm, dahon con otan ng̃a laya, ng̃a oalá malóto ug maáyo.
Verruga. = Alom, calónggo.
Verrugueta. = Limbong sa sugál.
Versado. = Batid, ang naánad na.
Versar. = Pagíng̃on ang usá ca botang sa lain ng̃a butang ng̃a pagatandían.
Versátil. = Ang masáyon mubálic. * Ang masáyon maópod opod. * Táuo ng̃a oaláy calig-ónan sa iang húna húna, sa iang buot.
Versatilidad. = Pagcaópod opod. * Pagcaoaláy calig-ónan sa boot.
Versería. = Cadaghánan sa mg̃a luthang ng̃a guing̃álan ug berso.
Versícula. = Lugar ng̃a pagabotáng̃an sa mg̃a libro sa coro.
Versiculario. = Ang magabántay sa mang̃a libro sa coro, ug ang magacanta sa mg̃a bersículo.
Versículo. = Bahin ng̃a diótay sa mang̃a sulat.
Versificacion. = Pagcabúhat sa mg̃a balac.
Versificar. = Pagbúhat, pagsúlat sa mang̃a balac.
Versista. = Ang macagáma sa mg̃a berso.
Verso. = Calaínan sa luthang. * Balac.
Vértebra. = Tagsa ca bocóg sa talórtod, sa cagóngcong, sa bocó bocó.
Vertedero. = Lugar ng̃a pagayabóhan, ng̃a pagasalibáyan sa bisan onsa.
Vertedor. = Ang magayabó. * Alaguían sa mg̃a tubig, balaháan.
Vertello. = Tagsa ca malíng̃in ng̃a binohóan, ng̃a guitóhog sa puthao con sa pisi, ng̃a guibáat ug guilíg-on sa berga sa talároc sa sacayán.
Verter. = Pagyabó, paghúar sa bino, sa tubig, sa binócboc, &c. * Paghúbar sa mg̃a polong sa usá ca pinamólong sa lain ng̃a pinamólong. * Pagtúg-an sa hingbalóan. * Paglabáo, paglabí. [[352]]
Vertibilidad. = Pagcasáyon sa paglíhoc sa bisan onsa sa luyo ug sa luyo.
Vertible. = Ang masáyon malíhoc sa luyo ug sa luyo.
Vertical. = Ang natónton caáyo sa ibábao sa atong mg̃a olo.
Verticalmente. = Sa pagcatónton.
Vértice. = Ang labíng hatáas sa bisan onsa. * Alimpólo sa olo.
Verticidad. V. [Vertibilidad].
Vertiente. = Ang mubahá. * Lugar ng̃a tolotíndog, pagcahándig, pagcahanáyhay ng̃a masáyon pagabaháan sa tubig.
Vertiginoso. = Ang guilábdan sa olo.
Vértigo. = Pagcalabád sa olo.
Versana. = Turlis ng̃a lapus cutud sa usá ca tomóy sa lain ng̃a tomóy sa yota ng̃a pagadoróhan.
Véspero. = Bitóon sa hapon.
Vespertillo. V. [Murciélago].
Vespertino. = Ang nahatong̃ód sa hapon. * Bitóon ng̃a masálop sa human na ang pagcasálop sa adlao. * Oáli ng̃a ioáli sa hapon.
Vestal. = Tagsa ca dalága ng̃a nagaalágad sa diosa ng̃a guing̃álan ug Vesta, sa tiempo sa mg̃a romano.
Vestíbulo. = Ganháan.
Vestido. = Bisti, panápton ng̃a itápot sa laoas. * Tabon sa bisan onsa.
Vestidura. = Idem. * Bisti sa mg̃a Padre sa pagtúman sa ilang catungdánan sa Singbahán.
Vestigio. = Timáan, tonób ng̃a nahabílin sa guiaguían sa táuo. * Panomdóman sa mg̃a buhat sa mg̃a táuong caráan. * Timáan sa bisan onsa sa canhing tiempo.
Vestiglo. = Asoang, onglo. * Bisan onsa ng̃a macahahárloc, ng̃a macalilísang.
Vestimenta. V. [Vestido] y [Vestidura].
Vestir. = Pagbísti, pagtápot sa laoas sa mg̃a panápton. * Pagtábon, pagdáyan dayan sa bisan onsa.
Vestuario. = Cadaghánan sa mg̃a quinahánglan sa mg̃a bisti. * Bisti sa mg̃a soldados. * Lugar ng̃a pagabistíhan sa mg̃a Padre, sa obán ng̃a mg̃a Singbahán, ug sa mg̃a táuo ng̃a nagabúhat sa mg̃a dula.
Veta. = Ogat sa bisan onsa, sa mg̃a bató, sa mang̃a cahoy, &c.
Veteado. = Ang may mg̃a caogátan.
Veterano. = Soldado ng̃a maálam na caáyo sa iang catungdánan. * Batid, ang naánad na.
Veterinaria. = Quinaárman sa pagtámbal sa mg̃a mananáp.
Veterinario. = Mananámbal sa mg̃a mananáp.
Veto. = Gahóm sa hari sa pagdíli sa pagcabaláod ug pagcatúman sa mg̃a leyes.
Vez. = Pagcapúle, pagcaólus. * Pagcadúgay sa bisan onsang buhat. * Panón sa mg̃a baboy ng̃atanán sa mg̃a mulópio sa usá ca longsod.
[[Índice]]