SCENA VI
Kotwicz, Strasz.
KOTWICZ
n. s.
Jak oni mu będą takie finfy puszczać, to wszystko na nic się nie zda... a potem będzie na mnie.
STRASZ
po chwili
Mój panie, co to miało znaczyć?
KOTWICZ
Jakto? co?
STRASZ
Proszę pana, czy ja jestem smarkacz? powiedz pan.
KOTWICZ
Ale skąd znowu, przecie pan musisz być pełnoletnim.
STRASZ
Mam lat dwadzieścia pięć i niezależną pozycję. Przyznałem się panu otwarcie, że lubię kobiety, i bardzo lubię, to jest moja słaba strona... a że wyszedłem z pod kurateli, zdaje mi się, że nie mam potrzeby kryć się z tem mojem upodobaniem i wolno mi je objawić. Gdybym przebrał miarkę i obraził przyzwoitość publiczną, jest na to władza policyjna, któraby mnie wsadziła do ciupy, albo kazała zapłacić karę.. ale żeby mi jakiś tam arystokrata prowincjonalny ubliżał prawieniem morałów...
KOTWICZ
Zupełnie pana nie rozumiem; o cóż chodzi?
STRASZ
Pomijam niegrzeczne obejście się tych panów, chociaż zdaje mi się, że kiedy kto mówi do mnie, przyzwoitość nakazuje odpowiedzieć — ale co znaczyło to: „mała rzecz, a wstyd” które jeden z nich powiedział odchodząc?
KOTWICZ
Nie słyszałem.
STRASZ
To było wymówione z akcentem, panie, i musiało mnie obrazić... Wdzięczny panu jestem za zaproszenie, ale korzystać z niego nie myślę. Ja nie jestem pierwszy lepszy, panie, żebym mógł słuchać impertynencyj i znosić fumy jakichś tam półpanków,
KOTWICZ
n. s.
O, jakiś drażliwy. głośno Ale panie, panie, jaki pan jesteś niedomyślny... a warszawiak!... Gdzież tu chęć obrażenia; to była prosta zazdrość, a w takich razach trzeba być wyrozumiałym.
STRASZ
Jakto, zazdrość...
KOTWICZ
Czyż potrzebuję panu tłómaczyć?... Wkraczałeś pan na cudze terytorjum, przywłaszczałeś sobie prerogatywy osób trzecich...
STRASZ
Aha! teraz rozumiem... więc ta dziewczyna?...
Zapytuje wzrokiem.
KOTWICZ
odpowiada podobnież
Emhę!
STRASZ
Kiedy tak, to co innego... p. c. Ale zawsze kwituję z tych stosunków... jest coś co mi się nie podoba... po co mi się cisnąć do wysokich progów... najlepiej niech swój z swoim przestaje... ot, jak my naprzykład... z panem ja jestem swobodnym, jakbyśmy się znali Bóg wie odkąd... Ale! powiedz mi pan, jakiż pan masz tytuł zapraszać mnie do tych państwa?
KOTWICZ
Bardzo prosty... jako ich krewny.
STRASZ
Nie może być! pan jesteś ich krewnym? nie wiedziałem.
KOTWICZ
z pańska
Miałem zaszczyt rekomendować się przy poznaniu.. Kotwicz-Dahlberg Czarnoskalski.
STRASZ
Także Czarnoskalski? nie uważałem, daję słowo.. Kotwicz-Dahlberg, Dahlberg... a, a, a... to pan, co to go nazywają hrabią... teraz wiem... n. s. Hrabia von Habenichts.
KOTWICZ
urażony
Skoro nazywają, zdaje mi się że jest do tego prawo... jestem z starszej linji.
STRASZ
n. s
Jakto szydło wyłazi z pustego worka. głośno A, to mocno przepraszam.. ja bo myślałem, że to tak sobie na żarty. Mnie, w kawiarni u Andzi na Trębackiej nie nazywano inaczej tylko hrabią... prawda, że właśnie wtenczas spadła na mnie ta sukcesja.
KOTWICZ
Ph!... w knajpie uchodzą takie koncepta.
STRASZ
dotknięty
Ale za to nie uchodzi wiele rzeczy, które muszę znosić w salonie.
KOTWICZ
Także porównanie!
STRASZ
Przedewszystkiem używam przyjemności otwarcie, nie potrzebując grać komedji i jestem panem za swoje trzy grosze.
KOTWICZ
Ha, są gusta i guściska... Ale jako wielbiciel kobiet, gdzież pan szukasz ich towarzystwa? bo kobietę, tak jak się ją pojmuje idealnie, może wyhodować tylko atmosfera salonu.
STRASZ
A, winszuję!... ha, ha, damy salonowe... czyż to są kobiety?
KOTWICZ
A cóż?
STRASZ
Jakieś istoty zagadkowe, z obliczem sfinksów, sercem pełnem niestworzonych zachceń a z pretensjami na aniołów.
KOTWICZ
Gdzieżeś je pan miał sposobność tak studiować?
STRASZ
Teoretycznie, za pomocą patologji, bo to wszystko się tłómaczy stanem chorobliwym. U Andzi bywał jeden doktor medycyny, młody chłopak świeżo wyszły z uniwersytetu.. no! co ten nam nagadał o kobietach, to proszę było słuchać... stanowczo hrabia nie znajdziesz w salonach jednej kobiety zdrowej.
KOTWICZ
Ale fe!
STRASZ
To jest fakt. Więc co mi za przyjemność... ja nie szukam jakiegoś pół bożyszcza, przed którem musiałbym chodzić na palcach, tylko kobiety z krwi i ciała, o której byłbym przekonany, że nie dostanie spazmów, gdy jej powiem słowa prawdy bez obwijania w bawełnę... chcę zdrowej natury a nie sztuki. Ot naprzykład, ta tutaj dziewczyna, to rozumiem..
KOTWICZ
Pod tym względem gusta młodych ludzi zmieniają się... zobaczymy, co pan powiesz o tem za miesiąc...
STRASZ
Dla czegoż za miesiąc?
KOTWICZ
No, niby mniej więcej, gdy się porobi stosunki, gdy pan zżyjesz się z naszem towarzystwem, i spotkasz w niem zdrowe natury.
STRASZ
miękko
Kiedy ja nie mam do tego najmniejszej ochoty.
KOTWICZ
To prosty obowiązek, panie.
STRASZ
skromnie
Nie myślę się narzucać.
KOTWICZ
Narzuca się ten, kto może mieć wątpliwość jak będzie przyjętym... ale pan nie jesteś, jak sam powiedziałeś, jakiś tam pierwszy lepszy.
STRASZ
No, zdaje mi się... taki majątek jak moje Zagrajewice piechotą nie chodzi.
KOTWICZ
n. s pociągając nosem
Jak zaleciał parweniusz. głośno Więc jedziesz pan z nami do Czarnoskały, i kwita!.. i tak nie dziś to jutro trzeba to zrobić, tego pan nie unikniesz... stanowisko pańskie to nakazuje.
STRASZ
Hm! subjekcja... przyznam się, że mi nie pilno... spoglądając po sobie Zresztą, czyż tak mogę?
KOTWICZ
Nie masz pan się w co przebrać?
STRASZ
Wziąłem tużurek na wszelki wypadek.
KOTWICZ
Ano!
STRASZ
Ale nie wiem, czy to uchodzi tak z polowania... nie byłem z wizytą etykietalną.
KOTWICZ
Złożysz ją pan później, nic nie szkodzi.
STRASZ
Ha, kiedy nic nie szkodzi... to jazda!... n. s. Co tam!
KOTWICZ
n. s
No, ja swoje już zrobiłem
wchodzi z prawej strony Łechcińska, przywołuje gestem Kotwicza i zamieniwszy z nim kilka słów, wchodzi do domku.
STRASZ
po chwili, n. s.
Puszczam się na bystrą wodę! p. c No i niechże mi kto powie, kiedy ja byłem na swojem miejscu, czy wtenczas gdy jako gryzipiórek sądowy wieszałem psy na arystokracji, czy dziś, gdy jestem tak słabym, że mnie te zaprosiny połechtały? Głupia natura ludzka, daję słowo: czuję formalnie jakiś nastrój uroczysty... p. c. Żeby się tylko nie pośliznąć na tych woskowanych posadzkach!... ale prawda! to za coby dependentowi pokazano drzwi, ujdzie dziedzicowi Zagrajewic... nie ma kłopotu.