Mga Paquigpulong sa Iningles ug Binisaya

by Gregorio de Santiago Vela

Lain laing mg̃a sugo sa pagpalit, pagbaliguia, &.

Enclosed you will find memorandum for sundry articles	Ania man guiapil co ug usa ca lista sa mg̃a palaliton ng̃a nagcalain lain
The goods shall be forwarded without loss of time	Ang mg̃a butang ng̃a guipalit mo ipahatod canimo sa labing madali
The goods must be delivered with the least possible delay	Itocnol unta ang mg̃a efectos sa labing madali
The articles are in readiness	Guiandam na man ang mg̃a manggad
By a safe opportunity	Sa usa ca pagagui ng̃a saliganan
We will punctually follow your direction	Tumanon namu sa hingpit ang sugo mo
In the manner you judge best	Sa pagagui ng̃a, sa pagsabut niño, mao ang labing maayo
Your order is in execution	Hingpiton pa ang lista sa mg̃a guitugom mo
To oblige a friend to whom I could not deny this favor	Tung̃ud sa pagbalos co sa usa ca higala ng̃a buut cong silvihan
As you may deem most to my advantage	Sa usa ca pagcaoyon ng̃a labing macapulus unta ca acong pohonan
The utmost attention will be paid to your order	Tumanon namu sa dacong cacugui ang mg̃a sugo mo
Hold them until further orders	Hauid-an mo cana hasta sa laing sugo
As soon as practicable	Sa labing madali ing̃on sa mahimo
As far as practicable	Ta man sa macaabut
Consider the order null and void	Uala nay pulus ang sugo co
Consider my order in full force	Uala co mabalhin ang acong sugo
The best shall be done	Tumanon namu cana ing̃on sa mahimo
I have to countermand that order	Dili na aco mahanayon sa pagpalit
I hope this will meet your approbation	Milaom aco ng̃a muoyon ca sa amung buhat
At this last rate I have closed the bargain	Guioyonan co na niining olahing bili
I have not had an offer of any kind	Uala co maquita pa ug bisan quinsa ng̃a mahagugma mupalit
To avoid any loss accruing to you	Cay aron dili ca unta magpildi
There was not a single bid for it	Uala mutungha ug bisan quinsa sa pagpalit
We had no offer whatsoever for them	Ualay bisan quinsa muanha sa pagpalit
Which we place to your credit	Ng̃a guiting̃ub namo sa imong pohonan
Your draft must remain in sufferance	Ang imong letra dili pabaydon
It was paid on presentation	Guibayad namo dayon sa pagquita
We decline to accept it	Dili came muoyon sa pagdauat niana
I beg to recommend my drafts to your protection	Ipang̃amuyo co canimo ng̃a paglabanan mo unta ang acong mg̃a letra
I have drawn on you at 60 days’ sight	Guipahatod co canimo ug usa ca letra ng̃a pagbaydon canimo sa icacanuman ca adlao cutub sa nahaunang pagquita
I have withheld my acceptance	Nadugay aco sa pagoyon niana
The expenses are placed to your credit	Ang mg̃a gasto guibutang namu sa imong cuenta
You are not entitled to a commission	Uala icao ug catung̃ud sa pagdauat ug bisan onsa tung̃ud sa pagtuman mo nianang togom
Please correct the error pointed out to you	Cohaon mo ang sayop ng̃a guintodlo co canimo
I find I am not credited for this sum	Uala co maquita canang cantidad inapil sa acong pohonan
If found correct, please to enter accordingly	Cun uala unta sayop, isulat mo cana ing̃on sa pagcaoyon
We have not yet had leisure to examine the accounts	Uala pa came ug tiempo sa pagsusi sa mg̃a cuenta
To the debit of your account	Guiting̃ub na sa imong utang
We hand you account of sales of the goods	Guiapil namu ang lista sa mg̃a manggad ng̃a guibaliguia

Paquigpulong tung̃ud sa pagisip sa salapi.

Let us speak of money	Magsulti quita sa salapi
Do you know how to count it?	Mantigo ca sa pagisip niana?
I do not know very well for I cannot understand the difference between the American and Philippine money	Dili aco mantigo caayo cay dili macasabut aco sa calainan sa salapi ng̃a americano sa filipino
I will teach you a little about the American coins, their value and their exchange for the Conant coins	Todloan co icao ug diotay sa tung̃ud sa mg̃a moneda americana, sa ilang bili ug sa pagcailis canila sa salapi ng̃a Conant
Ten American cents make one dime, ten dimes one dollar, ten dollars one eagle	Napolo ca céntimo ng̃a americano nahimo ug usa ca dime, napolo ca dime ug usa ca dollar ug napolo ca dollar ug usa ca águila
How many cents are there in one quarter dollar?	Pila ca céntimo ang ana-a sa usa ca quarter dollar?
Twenty-five cents	Caloha-an ug lima
How many cents are there in one half-dollar?	Pila ca céntimo ang ana-a sa usa ca half-dollar?
Fifty cents	Calim-an ca céntimo
How many dollars in one double eagle?	Pila ca dollar sa usa ca doble águila?
Twenty dollars	Caloha-an ca dollar
How many cents in one dollar?	Pila ca céntimo sa usa ca dollar?
One hundred cents	Usa ca gatus ca céntimo
How many dollars in one eagle?	Pila ca dollar sa usa ca águila?
Ten dollars	Napolo ca dollar
How many cents in one nickel?	Pila ca céntimo sa usa ca nikel?
Five cents	Lima ca céntimo
Ten centavos make one sevillana or díez y seis, twenty centavos one peseta, five sevillanas one salapi, five pesetas one peso and two salapis one peso also[1]	Napolo ca centavo mahimo ug usa ca sevillana cun diez y seis, caloha-an ca centavo ug usa ca peseta, lima ca sevillana ug usa ca salapi, lima ca peseta ug usa ca pisus ug duha ca salapi ug usa ca pisus usab
How many centavos are there in one Conant nickel?	Pila ca centavo ana-a sa usa ca nikel ng̃a Conant?
Five centavos	Lima ca centavo
How many centavos in one salapi?	Pila ca centavo sa usa ca salapi?
Fifty centavos	Calim-an ca centavo
Six centavos and two eighths make one sicaualo, two sicaualos one sicapat, two cahates one salapi and two salapis one peso	Unum ca centavo ug duha ca icaualong bahin mahimo ug usa ca sicaualo, duha ca sicaualo ug usa ca sicapat, duha ca cahate ug usa ca salapi ug duha ca salapi ug usa ca pisus
How many sicapats are there in one peso?	Pila ca sicapat ang ana-a sa usa ca pisus?
Eight sicapats	Ualo ca sicapat
How many sicapats in one cahate?	Pila ca sicapat sa usa ca cahate?
Two sicapats	Duha ca sicapat
One peso has one hundred centavos, one salapi fifty centavos, one cahate twenty-five centavos and one sicapat twelve centavos and a half	Usa ca pisus duna usa ca gatus ca centavo, usa ca salapi calim-an ca centavo, usa ca cahate caloha-an ug lima ca centavo ug usa ca sicapat napolo ug duha ca centavo ug tung̃a
How many American cents are there in one peso Conant?	Pila ca céntimos ng̃a americano ang ana-a sa usa ca pisus Conant?
Fifty cents[2]	Calim-an ca céntimo
How many American cents are there in one salapi Conant?	Pila ca céntimo ng̃a americano ang ana-a sa usa ca salapi Conant?
Twenty-five cents	Caloha-an ug lima ca céntimo
How many American cents are there in one cahate Conant?	Pila ca céntimo ng̃a americano ang ana-a sa usa ca cahate Conant?
Twelve cents and a half	Napolo ug duha ca céntimo ug tung̃a
One American nickel makes one diez y seis Conant	Usa ca nikel ng̃a americano mao da man sa usa ca diez y seis Conant
One American dime makes one peseta Conant	Usa ca dime ng̃a americano mao da man sa usa ca peseta Conant
Five American dimes make one peso Conant	Lima ca dime ng̃a americano mahimo ug usa ca pisus Conant
Five American nickels make one salapi Conant	Lima ca nikel ng̃a americano mahimo ug usa ca salapi Conant

---

[1] Guing̃anlan co ng̃a sevillana ang moneda Conant sa tagpolo ca centavo, peseta ang sa tagcaloha-an ca centavo, ug salapi ang sa tagcalim-an ca centavo cay caron sa pagsunud lang sa batasan sa mg̃a tao sa paghatag sa mg̃a ng̃alan ng̃a naasuy sa mg̃a bag-ong moneda ng̃a naniging̃on sa mg̃a da-an.

[2] Quinahanglang ng̃a pagatiman-an caayo sa magbabasa ng̃a ang salapi ng̃a americano vale ug doble sa salapi ng̃a filipino, ug usahay capin ng̃ani sa doble ing̃on sa mg̃a balaod sa mg̃a ponoan.