CANT QUATREN[ (en français)]

LI VENICIANO

XXXII

Fai bon dourmi. Tant-lèu pamens l'aubeto
Fai tubeja la brumo o, coume dison,
La flour de l'aigo, sus lou cours dóu Rose
Au barcarés renais la boulegado
E di moulin nadant vai la baluto.
De soun vièi castelas entre li rouino,
Crussòu alin remèmbro encaro l'iro
Dóu Baroun dis Adré: quand, touto pleno
Dóu sang di Catouli que sagatavo,
Faguè, s'es vertadié ço que se conto,
Bagna si fiéu amount dins la citerno
Pèr i' ancra dins lou cor soun ahiranço.
Antan nis de baroun, vuei nis de nible.
Sus la segoundo nau mounto à Valènço
Un bèl eissamenoun de dono gaio,
Cabeladuro en l'èr, bloundino o bruno,
Souto si gràndi pienche à rèst de perlo,
Emé dous cavalié que van em' éli,
Souto lou bras d'estrumen de musico,
Tambour de basco e vióuloun e mandorro.
Tout acò ris, jargouno e cacalejo
En s'entravant li pèd dins la barcado
I mouloun de balot de touto merço
Qu'un vòu de porto-fais empielon dintre.
Li negouciant, grèu, permenant sa buerbo
Ounte brusisson li cachet de mostro
Sus sa pecùni au centuroun rejouncho,
Dóu cargamen survihon l'estivage.

XXXIII

Mai la rigo s'esmòu.—A la desciso!
A crida lou patroun e, la man drecho
Levado sus lou Rose, tau qu'un prèire
Qu'envoco de l'Autisme l'auto sousto,
Se signo, e li batèu, de l'un à l'autre,
Prenènt lou fiéu de l'aigo aloubatido,
S'endraion au mitan dóu large flume
Que li porto lóugié coume uno fueio.
Engaiardi pèr lou gentun di dono
Que dins sa lengo aqui fan si gaugaio,
Li gros marchand ié viron, ié reviron
A l'entour, coume autour de la ratiero
Ounte soun embarrado quàuqui furo
Un cataras virouio, l'iue alabre.
Es fres lou tèms; lou vènt-loumbard que boufo
Escarrabiho e bouto au cor la joio.
Un Liounés vèn s'aflata di bello:
—Aquéli fin mourroun sarien d'Itàli?
—Si, segnour, ié respondon, de Veniso,
La vilo di cansoun e di goundolo.
—E mounte van d'aquéu trin?—A Bèu-Caire.
—Anas leva cabano de peteto?
—Oh! pesqui pas: belèu de galo-luno.—
E se fai couneissènço. Li segnouro
Van i cafè canta si serenado.
Li negouciant van faire si negòci:
Di basar dóu Levant, de si foundegue,
Di coumerçant de Tùnis e de Nimes,
Di censau de Marsiho e de Narbouno,
Di boutiguié d'Alès, d'Uzès e d'Agte,
Di bigatié qu'aduson o qu'emporton
Pèr lou Camin de la Rèino Gileto,
Dis Auvergnas, di Limousin de Tulo
Que dóu Camin Regourdan ié descèndon,
Argènt tintin, van emboursa li dito
Qu'en fiero de Bèu-Caire à jabo toumbon.
Un mes de tèms se vai mena grand roio...
E n'en saran, li bèlli cantarello,
Es entendu, se noun ié desagrado
Un brèu de passo-tèms. Li bràvi dono,
Éli nimai, tirasson pas lou tèdi;
E la drihanço ounèsto ni lou rire
Ni lou balun soun pas pèr ié desplaire...
Acò fai pas, moun Diéu, èstre panturlo!
Mai an mestié de faire bono fiero,
Qu'à viageja pèr mountagno e pèr coumbo,
S'entre-teni, paga la couloufòni,
Patin, coufin, se fai de grand despènso.
Mai li bourgés, un cop liuen de si femo,
Couchon pas lou merlus—e se relargon,
En parlant sèns respèt, coume de gòrri
Qu', uno fes alanda pèr la carriero,
Tènon, coume se dis, touto l'andano...
E n'en voulès de cacalas!

XXXIV

—Empèri!
Coumando lou patroun fasènt lis usso.
A vist veni, sus la man drecho, uno isclo
Que van rasant, neissènto e graveirouso.
Mai au Caburle, aquito, de que parlon?
D'aquéli bèlli dono qu'à Valènço
Vènon de s'embarca. Jóusè Ribòri,
Entre si dènt tout moussigant sa chico,
Vèn coume eiçò:—Lou couneissès, Mèste Èime,
Qu'au trepadou m'a touca la paleto...
N'es pas un ome à counta de gandoueso.
Sabès ço que m'a di? qu'entre li damo
Qu'avèn aqui-darrié fasènt si folo
I' a la Duquesso de Berri.—Talounes?
—Nàni, taloune pas.—Dèu èstre aquelo
Qu'a li frisoun tant negre e d'iue que traucon.
—Noun, noun, dèu èstre aquelo capeludo
Que ié lusis, au cresten de sa pienche,
De gròssi perlo d'or.—Ah! pas mai!—Bougre!
Noun sarié pas aquelo bloundinello
Que jogo dóu ventau e fai que rire?
—Coumprenès bèn, anen, diguè Ribòri,
Qu'uno persouno ansin, uno princesso
Que vòu recounquista, riboun-ribagno,
Lou trone de soun fiéu, noun es proun simplo
Pèr se douna tant lèu à recounouisse!
—Mai d'aquéu vanc ounte anarié?—Bèu nèsci!
Sabès dounc pas qu'avau en terro d'Arle,
Vers lou Grand Clar, dins li palun de Cordo,
Soun belèu milo o dous milo escapoucho
Que, noun voulènt servi de ges de modo
Lou gau-galin, bivacon sus la sagno?
—Li palunié, li desertour, vos dire?
—Li palunié, li cassadou d'iruge,
Lis insoumés de la Galejouniero,
Lis enfourniau ferouge dóu terraire
Que, dins li trantaiero e dins li toumple
De si palun fougouso e negadisso,
Tènon couta li Blu que li secuton...
Eh! la vaqui, l'armado touto lèsto
De la Duquesso!—Que n'en dis lou prince?