SOUTO AVIGNOUN

LXXV

De-long dóu Rose que lusis dins l'oumbro,
En foro d'Avignoun seguènt lou bàrri,
Intron plan-plan pèr la porto Ferrusso
E dóu Limas à la Jutarié-Vièio
Escalon d'escoundoun, pèr lis androuno,
Enjusquo amount vers lou Castèu di Papo.
Tout es desert à l'entour. Li béulòli,
Dins la negruro esfraiouso que jiton
Li tourre couloussalo, fan si gème.
Sus la ciéuta que dor toumbon lugubre
Li douge cop de miejo-niue.—Que vivo?
—Ami! respond Jan Rocho dins lou sourne,
Que, pèr dessousterra lis apoustòli
E pèr n'avé lou cop de man d'Ercule,
Lou fin e sage princihoun d'Oulando
I'a douna mand de se rèndre à l'espèro.
Au pèd di muraiasso tenebrouso,
Lou cor à flot, li bello de Veniso
Entre-veson deja dins sa pensado
Li barbo d'or de sant Jan, de sant Judo:
Lou pergamin dins li det, uno d'éli
Recercant li counfront, lis entre-signe;
Uno autro dins si man en petelego
Tenènt lou gimble devinaire; e l'autro,
Lou front aclin coume uno courbo-dono,
Sus lou bras de Guihèn, amistadouso,
Leissant ana soun sen que reboumbello.
—Sant Antòni de Pado, se n'en brulo!—
A fa subran aquelo que pourtavo
Lou jorg d'avelanié. Se precepiton
A soun entour pèr vèire, alabre, tóuti...
Oh! jamai de la vido! escoumougudo,
La blanquinello bleto se bidorso
E viro d'esperelo vers la terro,
Marcant lou rode escri, à quàuqui cano
De l'Escalié dóu Pater, que s'enmounto
Vers la glèiso de Dom.—Tenèn la mino!
Guihèn dis en risènt, cavo, Jan Rocho!—

LXXVI

Lou cadelas enfounso lou pau-ferre,
Eigrejo dóu dessus la terro duro,
Sóulèvo, pouderous, uno amplo graso
E, negre e founs, descurbecello un toumple,
Un pous dins lou roucas, que, tant es orre,
Fai tóuti recula.—Quau se i'abrivo?
Demando frejamen Guihèn d'Aurenjo
En regachant li tres femeto mudo.
Jan Rocho ié respond:—S'avian de cordo...
—Vous ié davalarian, diguè lou prince
I dono.—Vàutri dous, que sias de mascle,
Ausas nous dire acò? la dougaresso
En lou fissant abramado e ferouno
Ié repliquè. Ié soun, lis estatuo!
Arregardas la bleto que se trosso...
I'aguèsse-ti lou Baseli pèr gàrdi,
Segnour, leissarés pas...—Après la fiero!
Jan Rocho roumpeguè, l'aubeto primo
Darrié castèu noun tardara de pougne
E lou patroun, ause que crido: A Rose!—
De soun bras fort, acò disènt, aclapo
Lou toumple founs souto sa curbecello,
A ras de sòu ié cauco la terriho
E:—Venès lèu, anen!—Vers la ribiero,
Lou prince gai, li dono despichouso,
Au barcarés de-coucho redavalon.
E Guihèn dis:—Mai quento denierolo,
Bon Diéu d'Aurenjo, que! se, pèr fourtuno,
Avian trouva la maire mounte niso!
Coume En Rambaud Bertrand, un de mi rèire
(Davans Diéu siegue!), aquel an qu'à Bèu-Caire
Pèr douge couble de biòu faguè fouire
Lou Prat de Fiero e pièi, à tout un pople
Largant dóu siéu, la saco semenciero
Pendoulado au coustat, dins li versano
Semenè d'à chivau, à plen de pougno,
Trento milo denié d'argènt: eh! bello,
Sus lou fierau aurian belèu fa pire!—
E 'm'acò, d'aquéu biais, tenènt l'aguïo
E n'en jougant em'éli à tèsto o pouncho,
Emé sa flèumo, Guihèn, qu'es de bono,
Vague de galeja li segnourino.
Mai tout acò li rènd pas risouleto,
D'agué trouva, coume entre éli remóumion,
Lou Tresor de Veniso, inapreciable!
D'agué trouva la Vaco d'Or e, puto!
De noun l'avé gripado pèr li pousso!
En paradis noun pourtaras aquelo,
Moun princihoun: e, bouto, iro d'Itàli
Noun s'esvano au soulèu coume eigagnolo!

LXXVII

Patroun Apian, lou mèstre d'equipage,
Es daut sus lou Caburle, largant d'ordre
Que lou prouvié repetis. En feloupo
Li passagié s'embarcon pèr la fiero
E, d'un batèu à l'autre, à la seguido,
De qu'entendès parla? que de Bèu-Caire.
De touto l'encountrado qu'enviròuto,
De Carpentras, de Veisoun, pèr ié vèndre
Sis escachoun de safran, de graneto
E de touto erbo de sant Jan eissucho,
E d'Avignoun, pèr ié chabi si pèço
De tafata, de velout e d'indiano,
Mounto un mouloun de gènt. Tenènt la ribo,
Encentura, quau de verd, quau de rouge,
Segound que soun pèr lou rèi o lou contro,
Li porto-fais, que joumbrissié la terro
Davans si poung, toujour lèst pèr la truco,
An acaba soun pres-fa. Di couroundo
Éli-meme desmarron li maieto;
E Mèste Apian, aussant soun joumbre, crido:
—Au noum de Diéu e de la santo Vierge,
A Rose, lis enfant!—E li sèt barco
A-de-rèng se reviron e, coumoulo
De tóuti li richesso de l'Empèri
E dóu Reiaume, au pèd de la grand Roco
Vers lou Miejour reprenon la desciso.
Enterin que lou vièi patroun atuso
Dóu bras e de la voues li barquejaire:
«Gaiamen! gentamen!» e coume engorgon
L'engoulidou ferous dóu pont de pèiro
Que Benezet lou pastre sus lis oundo,
I'a sèt cènts an, enarquihè sublime,
Mèste Apian, éu, fidèu à la coustumo
Di Coundriéulen, tiro uno capelado
Au grand sant Micoulau—que sa capello
Cavauco sus lou pont, linjo e poulido;
E' m'acò, tout drihant dins l'aigo fousco
Ounte à cha pau descènd la lus d'auroro,
Coumenço mai la prègo d'abitudo:
O noste paire! Ansindo, quand se lèvon
I proumié rai dóu jour, fan li nisado.

LXXVIII

E d'Avignoun la visto espetaclouso,
Soun castelas à paret gigantesco,
Si bàrri merleta, tourre e tourriho,
Dins lou matin blanc e bléuge s'aliuenchon,
Emé lou fort, alin, de Vilo-Novo
Que lou soulèu, tout-d'un-cop, de soun ruscle
Acoulouris en or. Li barco trajon,
Couchouso mai que l'aigo, car soun grèvo,
E d'autant péujo soun, d'autant s'abrivon.
—O sàcri mau-faras! uno voues forto
Enfre l'isclo de Piot subran marrouno,
Lou vesès pas, l'embarradou? qu'em'éli
Se pourra plus pesca tout-aro un lampre!
—Acò se n'avian plus la passo libro!
Cridè Patroun Apian d'aut dóu Caburle
En brassejant au pescadou de Rose:
Emé si coup, en tóuti li recouide,
E si calèu, pas proun que s'entravèsson,
Pèr aganta 'n marrit gourbin d'alauso,
Nous vendran aro empega si trahino,
Aquéli panto, au bèu mitan dóu flume!
—Vièi drapèu, ié j'ai l'autre, tèn ta routo!—
E Mèste Apian en desden iè resposto:
—Vièi pavaioun, ounour de capitàni,
Espèci de pudènt, d'es-tard-quand-dino!—
Mai li batèu filant sus l'aigo trulo,
Lou mèstre, majestous, repren d'à poupo
Lou gouvèr de la barro.

LXXIX