[249]. In un MS. d'Orazio di Montpellier l'ode a Fillide «Est mihi nonum superantis annum» etc. (IV, 11) è accompagnata da una notazione musicale in cui è stata riconosciuta la melodia del famoso inno sacro «Ut queant laxis Resonare fibris» etc. Cfr. Libri, Cat. génér. des MSS. des bibl. publ, des départ. I, p. 454 sg; Nisard, archives des miss. scient. et litt. 1851, P. 98 Sgg.; Baiter, Horat. II, p. 915 sgg.; Jahn. in Hermes II, p. 419.
[250]. «et volo quatenus ut fiat quantum potes satagas, et praecipue de Vergilio et aliis auctoribus quos a me non legisti; exceptis his in quibus aliqua turpitudo sonat.» Anselm. op. 351. E così ben molti altri. In un'antica poesia intitolata Ad pueros leggesi:
«Pervigil oro legas cecinit quod musa Maronis,
Quaeque Sophia docet, optime, carpe, puer.»
Ved. Amador de los Rios, Hist. crit. de la litt. Españ. II, pp. 238, 339.
[251]. «... satius est ut apprime sis, et in Virgiliana lectione, ut optime potes, proficias.» Lup. Ferrar. Epist. 7.
[252]. Epist. 103. Veggansi anche le epist. 1, 5, 8, 16, 37, 62, 104 colle quali chiede o manda codici di Cicerone, Gellio, Servio, Macrobio, Boezio, Cesare, Quintiliano, Sallustio. La sua corrispondenza giustifica quel ch'ei dice di sè stesso ad Einhardo (Ep. I): «Amor literarum ab ipso fere initio pueritiae mihi est innatus, nec earum, ut nunc a plerisque vocantur, superstitiosa otia fastidio sunt. Et nisi intercessisset inopia praeceptorum, et longo situ collapsa priorum studia pene interissent, largiente Domino, meae aviditati satisfacere forsitan potuissem.»
[253]. «Non enim oportet fallaces commemorare fabulas, neque philosophorum inimicam Deo sapientiam sequi, ne in iudicium aeternae mortis Domino discernente cadamus... Non ego Saturni fugam, non Iunonis iram, non Iovis stupra, non Neptuni iniuriam, non Aeoli sceptra, non Aeneadum bella, naufragia vel regna commemoro: taceo Cupidinis emissionem; non exitia saeva Didonis, non Plutonis triste vestibulum, non Proserpinae stuprosum raptum, non Cerberi triforme caput: non revolvam Anchisae colloquia, non Ithaci ingenia, non Sinonis fallacias: non ego Laocoontis consilia, non Amphitrionidis robora, non Jani conflictus, fugas, vel obitum exitialem proferam etc.» Gregor. Turon. (VI sec.) Lib. miraculor. 714.
[254]. «Vae diebus nostris quia periit studium litterarum a nobis!» Praef. Hist. eccl. Franc.