188. casa de barbeiro — golibroda. [przypis autorski]
189. czerniący kogo — dziś: oczerniający kogo. [przypis edytorski]
190. wiewa (gw.) — wiemy. [przypis edytorski]
191. Romanschrifsteller (niem.) — powieściopisarz. [przypis edytorski]
192. Landsmann (niem.) — ziomek, współtowarzysz. [przypis edytorski]
193. Bitte ein Schlafzimmer und Thee, viel Thee! (niem.) — Poproszę pokój i herbatę, dużo herbaty! [przypis edytorski]
194. Zionwil, właśc. Joinville — miasto w południowej Brazylii, stolica stanu Santa Catarina. [przypis edytorski]
195. Porto Allegre — stolica stanu Rio Grande do Sul w Brazylii. [przypis edytorski]
196. cachas, właśc. cachaça — popularny rodzaj alkoholu w Brazylii. [przypis edytorski]
197. Curitiba a. Kurytyba — miasto w Brazylii w stanie Parana, główny ośrodek Polonii brazylijskiej, nazywane również „Chicago Ameryki Południowej”. [przypis edytorski]