W lipcu tegoż roku głód zaglądał coraz bardziej, nie można było kupić ani krup, ani mąki, ani ziarna, brak było tłuszczów, jak słoniny, smalcu, nie było skóry na obuwie itp. Na mocy rozporządzenia władz politycznych żandarmeria zabierała na potrzeby wojenne przedmioty mosiężne, jak klamki, dzwonki szkolne, dzwony kościelne itp.

W sierpniu 1917 roku 1 kg mydła kosztował 25–35 kr, ćwierć żyta z nowego zbioru 40–50 kr, 1 l mleka 1 kr (przed wojną 16–20 h), jaje 30 h, 1 kg słoniny, smalcu 12–14 kr i tłuszcz ten można było nabyć tylko pokątnie. Koszula kosztowała 30–40 kr (przed wojną 4 kr), ubranie męskie 250, a lepsze 600, 700 kr i więcej, para bucików 100–150 kr.

*

Wśród tej ruiny gospodarczej i ogromnego zubożenia podnoszona była sprawa polska i spodziewano się przy tym rozwiązania jej przez Austrię.

Rozwijała swoją działalność delegatura Legionów Polskich na powiat tarnobrzeski i niżański, pomieszczona w kancelarii zamkowej w Dzikowie. Kierownikiem jej z ramienia NKN był dr Karol Adwentowski, profesor państwowej szkoły realnej w Tarnobrzegu.

W Sandomierzu czynne było Biuro Werbunkowe.

W styczniu 1916 roku odbyło się w budynku Rady Powiatowej w Tarnobrzegu zebranie urządzone przez Powiatowy Komitet Narodowy. Na zebraniu przemawiał poseł Artur Hausner262 ze Lwowa na temat „Sprawa polska w chwili obecnej”. Wyrażał przekonanie, że po wojnie powstanie związek państw centralnych, w którym zniesione będą granice celne i przyznane najszersze swobody narodowe, że Polacy zyskają najwięcej, jeżeli Królestwo Polskie oświadczy się i czynnie wystąpi po stronie państw centralnych.

W czerwcu tegoż roku odbyła się w Tarnobrzegu staraniem Powiatowego Komitetu Narodowego i koła Ligi Kobiet uroczystość odsłonięcia tarczy Legionów Polskich. Po mszy świętej polowej nastąpiło wbijanie gwoździ pamiątkowych do tarczy, która umieszczona była w ozdobnym kiosku, umyślnie zbudowanym na placu przed kościołem. Dochód z uroczystości przeznaczony był na fundusz inwalidów-legionistów, oraz wdów i sierot po legionistach.

5 listopada 1916 roku Austria i Prusy ogłosiły niepodległość Królestwa Polskiego263, które po wyparciu z niego Moskali było w ich rękach. Odbyły się z tego powodu dziękczynne nabożeństwa po kościołach. Ogłoszenie to jednak nie dało jeszcze rzeczywistej niezależności Polsce i poza nabożeństwami przeszło bez silniejszego wrażenia.

Państwa centralne stały wtedy u szczytu potęgi. Padła pod ich ciosami Belgia i Serbia, armie ich wdarły się częściowo do Francji, Włoch i Rosji. W sierpniu 1916 roku wypowiedziała im wprawdzie wojnę jeszcze Rumunia, wnet jednak legła pokonana. Już w grudniu tegoż roku zdobyty został Bukareszt, stolica Rumunii.