W r. 1734 zawiązała się na zamku Tarnowskich w Dzikowie konfederacja generalna, zwana dzikowską, która wystąpiła przeciw Augustowi III, narzuconemu na tron polski przez Austrię i Rosję, a stawała po stronie Stanisława Leszczyńskiego, obranego królem przez naród. Chociaż konfederacja ta okazała się słabą i nie mogła wyprzeć z Polski wojsk saskich i rosyjskich, popierających Augusta III, jest jednakowoż pierwszym ruchem zbrojnym zmierzającym do ratowania zagrożonej niepodległości narodu.

Dnia 18 kwietnia 1796 r. urodził się w Dzikowie Stanisław Jachowicz, wsławiony później jako poeta, pedagog i filantrop. (Ojciec jego, Wojciech Jachowicz, był oficjalistą w dobrach dzikowskich)305.

Na początku XIX wieku Dzików zasłynął jako ważna placówka wyższej kultury i sztuki. Stało się to za sprawą Jana Feliksa Tarnowskiego (*1777 †1842), ożenionego z Walerią ze Stroynowskich, który był założycielem biblioteki i zbiorów dzikowskich. Odtąd wielu uczonych polskich korzystało z nagromadzonych tu skarbów ducha, a Dzików stał się chlubą dla szerokiej części kraju. Biblioteka dzikowska zachowana w stanie prawie niezmienionym przez syna i wnuka założyciela, powiększyła się znacznie za obecnych właścicieli Dzikowa, hr. Zdzisława Tarnowskiego i jego małżonki Zofii z hr. Potockich. W końcu liczyła kilkadziesiąt tysięcy tomów, kilkaset rękopisów, posiadała nieocenione archiwum dyplomów i aktów od początku XIV wieku.

W r. 1819 liczył Dzików 58 domów i 355 mieszkańców, w tym 4 Żydów. W r. 1910 liczył 1392 mieszkańców, z tego 1335 katolików i 57 Żydów.

Tarnobrzeg jako miasto powstał przy końcu XVI wieku, założony przez Stanisława Tarnowskiego, kasztelana sandomierskiego, na gruntach wsi Miechocin, dziedzicznej wsi Tarnowskich, na mocy przywileju króla Zygmunta III, wydanego na sejmie warszawskim dnia 28 maja 1593 r., i uposażony prawem niemieckim, czyli magdeburskim, oraz dwoma jarmarkami.

W sto lat później król Jan III Sobieski na żądanie mieszczan zatwierdził pierwszy przywilej fundacyjny aktem z dnia 14 kwietnia 1681 r., wcielił nadto do miasteczka wieś Dzików i obdarzył je trzecim jarmarkiem.

W r. 1676 zostaje wzniesiony i uposażony przez Tarnowskich drzewiany kościół i klasztor dominikanów w Tarnobrzegu. W kościele tym umieszczony został obraz Najświętszej Marii Panny, uznany za cudowny306. W r. 1703 kościół i klasztor uległ pożarowi, po czym odbudowany został z cegły.

Od czasu połączenia Dzikowa z Tarnobrzegiem ten ostatni przestał istnieć w swej nazwie i nazywany był miasteczkiem Dzików. Trwało to przez wiek cały i dopiero w r. 1786 Tarnobrzeg powrócił do pierwotnej nazwy, ale już bez Dzikowa, który rządził się dalej samodzielnie.

W czasie pierwszego rozbioru w r. 1722 Tarnobrzeg dostaje się pod panowanie austriackie, które w czasach absolutyzmu, tj. do r. 1867, było bodaj najcięższe ze wszystkich panowań zaborczych na ziemiach polskich. W r. 1855 staje się siedzibą urzędu powiatowego, a w r. 1867 starostwa powiatowego.

Miasto obejmuje obszar 124 hektarów, jak się zdaje, najmniejszy w b. Galicji.