284. chiryja — moneta. [przypis edytorski]

285. rogoża — trzcina; tu: plecionka. [przypis edytorski]

286. drabant — polski taniec z XVII w., połączenie poloneza i mazura. [przypis edytorski]

287. turbator choru — śpiewak, przerywający pieśń chóru uroczystymi okrzykami. [przypis edytorski]

288. Orfeusz (mit. gr.) — genialny śpiewak i poeta, jego muzyka miała wzruszać nawet zwierzęta i uspokajać wzburzone morze. [przypis edytorski]

289. Liszt, Ferenc (1811–1886) — kompozytor i pianista węgierski epoki romantyzmu. Stworzył nowy gatunek muzyczny: poemat symfoniczny. [przypis edytorski]

290. Paganini, Niccolo (1782–1840) — wirtuoz skrzypiec, popisywał się grą skomplikowanych utworów na pojedynczej strunie. [przypis edytorski]

291. rulada — szybki pasaż w muzyce wokalnej. [przypis edytorski]

292. Europa (...) rusza się na głos lutni, na kształt skały — nawiązanie do mitów, według których muzyka Orfeusza poruszała nawet głazy. [przypis edytorski]

293. Po bizantyńsku swoje ciało kruszy — tj. gnie się w ukłonach. [przypis edytorski]